Month: Նոյեմբեր 2021

Դաս12
Կրկնենք անցածը
Առաջադրանքեր(դասարանում)
1) Հաշվե՛ք.
ա) |–3| + |+2| – 4=-3
գ) 4 · |+6|– 3 · |–7| + 2=-50
բ) |–28| + |–6| – 25=+9
դ) 18 · |–8|+ 3 · |+4| – 100=+32
2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–7), B (+2) կետերը եւ գտե՛ք
նրանց հեռավորությունը։ Ճի՞շտ է արդյոք, որ այդ հեռավորությունը
հավասար է C (+7) եւ D (–2) կետերի հեռավորությանը։
3) Հետեւյալ թվերը վերլուծե՛ք պարզ արտադրիչների` 441, 280, 1880, 4608, 900։
441=400+40+1
280=200+80
1880=1000+800+80
4608=4000+600+8
900=600+300
4) Տրված են –8 եւ +5 թվերը։ Գտե՛ք այդ թվերի գումարին հակադիր
թիվը։ Ապա գտե՛ք տրված թվերին հակադիր թվերի գումարը։ Ո՞ր
օրենքի հիման վրա կարելի է պնդել, որ ստացված երկու թվերն իրար հավասար կլինեն։
-8+5=-3
-3 հակադիրը +3
+8-5=+3
Կոորդինատային ուղղի վրա հավասար կլինեն։
Լրացուցիչ(տանը)
5) Հաշվե՛ք 2 ·|*| – |–6| + 3 արտահայտության արժեքները` աստղանիշի
փոխարեն տեղադրելով +2, –10, +5, –6, –1, 0 թվերը։
2․I+2I-I-6I+3=2.(-2)-(+6)+3=-4-(+9)=-13
2․I-10I-I-6I+3=2.(+10)-(+6)+3=+20 -3=+17
2․I+5I-I-6I+3=2.(-5)-(+6)+3=-10 -3=-13
2․I-6I-I-6I+3=2.(+6)-(+6)+3=+12 -3=+9
2․I-1I-I-6I+3=2.(+1)-(+6)+3=+2 -3=-1
2․I0I-I-6I+3=2.(0)-(+6)+3=0 -3=-3
6) Շենքի բարձրությունը 30 մ է։ Նրա երկարությունը բարձրության 180%-ն է, իսկ լայնությունը` 60 %-ը։ Գտե՛ք շենքի ծավալը։
երկարությունը 30․180/100=54 մ
լայնությունը 30․60/100=18 մ
54+18=72 մ ծավալը
7) Վիճակախաղի 500 տոմսից շահող են 50-ը: 1 տոմս գնելու դեպքում
որքա՞ն է շահելու հավանականությունը:
10
8) Պատկերացրե՛ք 1 կմ երկարությամբ մի գնացք, որն ընթանում է
60 կմ/ժ արագությամբ։ Ինչքա՞ն ժամանակում այդպիսի գնացքը
կանցնի 1 կմ երկարությամբ թունելը։
1 վայրկյան
Դաս 11
Առաջադրանքեր(դասարանում)
1) Կատարե՛ք գումարում.
ա) (+7) + (+2)=+9
գ) (+10) + (+15)=+25
ե) (–17) + (–12)=-29
բ) (–18) + (–3)=-22
դ) (–21) + (–4)=-25
զ) (–29) + (–41)=-70
2) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.
ա) –10, +7 եւ –3=-6
գ) +7, +3 եւ –4=+6
ե) +23, –40 եւ +6=-11
բ) –18, +11 եւ –10=-17
դ) +18, –27 եւ –5=-14
զ) –29, +40 եւ +30=+41
3) Մի հույն ծնվել է մ. թ. ա. 48 թ. եւ վախճանվել է մ. թ. 25 թ.։ Քանի՞
տարի է ապրել այդ հույնը։
74 տարի։
4) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի
հավասարություն.
ա) * + 8 = –1, -9+8=-1
դ) * + 7 = –11, -18+7=-11
է) 5 + * = 3, 5+(-2)=+3
բ) –3 + * = –6, -3+(-3)=-6
ե) * + 2 = –10, -12+2=-10
ը) 25 + * = 20, 25+(-5)=+20
գ) –8 + * = –10, -8+(-2)=-10
զ) * + 20 = 9, -11+20=+9
թ) –5 + * = –11, -5+(-6)=-11
Լրացուցիչ(տանը)
5) Գումարե՛ք հետեւյալ թվերը.
ա) –3, –9 եւ –5= -17
գ) –11, –7 եւ –12=-30
ե) –21, –3 եւ –18=-42
բ) –1, –20 եւ –8=-29
դ) –6, –9 եւ –10=-25
զ) –4, –15 եւ –25=-44
6) Թիվը ներկայացրե՛ք երկու բացասական գումարելիների գումարի տեսքով.
ա) –30= -15+(-15)
բ) –25= -10+(-15)
գ) –62=-31+(-31)
դ) –50= -25+(-25)
ե) –38=-14(-14)
7) Կատարե՛ք գումարում.
ա) (+3) + (–4)=-1
դ) (+15) + (–6)=+9
է) (–18) + (+7)=-11
բ) (–11) + (+5)= -6
ե) (–8) + (+7)= -1
ը) (–21) + (+8)=-13
գ) (–10) + (+3)= -7
զ) (+31) + (–10)=+21
թ) (+19) + (–12)=+7
8) Էլեկտրագնացքը, կայարանից դուրս գալով, նախ մի ուղղությամբ
անցել է 35 կմ, ապա հակառակ ուղղությամբ` 63 կմ։ Կայարանից ի՞նչ հեռավորության վրա է գտնվում էլեկտրագնացքը։
63-35=32 կմ
Փորձություն։ Հնդկական հեքիաթ
Դհավալմուքհը երկու ընկեր ուներ, որոնց անչափ սիրում էր և ամեն օր այցելում նրանց։ Առաջին ընկերը շատ հարուստ էր։ Ամեն անգամ, երթ Դհավալմուքհը այցելում էր նրան, նստում էին համեղ խորտիկներով ու քաղցրավենիքով ծանրաբեռնված ճոխ սեղանի շուրջ և ուրախ զրուցում։ Երկրորդ ընկերը աղքատ էր։ Նա շատ բան չուներ հյուրասիրելու, բայց միշտ ուրախությամբ էր ընդունում Դհավալմուքհին և նրա հետ կիսում իր վշտերն ու ուրախությունները։
Ընկերների հետ ունեցած այդ մտերմությունը վերջապես շարժեց Դհավալմուքհի կնոջ հետաքրքրությունը։ Նա շատ էր ցանկանում իմանալ, թե ովքեր են նրանք, և խնդրեց ամուսնուն՝ ծանոթացնել նրանց հետ։
Եվ ահա մի օր Դհավալմուքհը կնոջն իր հետ տարավ ընկերների մոտ։
— Օ՜, բարով, բարով եկաք,— ողջունեց նրանց աոաջին ընկերը։— Համեցեք, խնդրեմ։ եվ հյուրասիրեց նրանց ընտիր թեյով ու համեղ նախաճաշով։ Ընկերոջ հյուրասիրությունը մեծ տպավորություն թողեց Դհավալմուքհի կնոջ վրա։
Հաջորդ օրը նրանք այցելեցին երկրորդ ընկերոջը։ Նա գրկաբաց ընդունեց հյուրերին ու թեև ոչ խմելու, ոչ էլ ուտելու բան ուներ նրանց առաջարկելու, բայց շատ լավ ժամանակ անցկացրին։
Երբ տուն էին վերադառնում, Դհավալմուքհի կինը միայն առաջին ընկերոջն էր գովաբանում։ Բայց ամուսինն ասաց.
— Նա լավ ընկեր է, կասկած չկա, բայց մյուսն ավելի լավն է։
— Ի՞նչ, նա նույնիսկ մի բաժակ ջուր չառաջարկեց մեզ,— զարմացած ասաց կինը։
— Դրանով չեն դատում ընկերոջը,— ասաց Դհավալմուքհը։— Ինձ թվում է, որ երկրորդ ընկերոջս զգացմունքներն ավելի անկեղծ են։
— Իսկ ես էդ կարծիքին չեմ,— համառեց կինը։— Համոզված եմ, որ քո առաջին ընկերը քեզ ավելի է սիրում, քան երկրորդը։
Դհավալմուքհը որոշ ժամանակ լուռ մնաց, ապա ասաց.
— Եթե դու իրոք ուզում ես պարզել ճշմարտությունը, արի փորձենք նրանց։
Եվ նա ասաց կնոջը, թե ինչպես պետք է փորձեին նրանց։
Հաջորդ օրը, ինչպես որոշել էին, Դհավալմուքհի կինը գնաց առաջին ընկերոջ մոտ ու տխուր պատմեց, որ թագավորը շատ բարկացած է ամուսնու վրա։ Չգիտեն ինչ անեն։ Ընկերը ուսերը վեր քաշեց ու ասաց.
— Շատ եմ ցավում, բայց ոչնչով օգնել չեմ կարող։ Ո՞վ կհամարձակվի թագավորին դեմ գնալ։
Կինը հուսահատ դեմք ընդունեց ու գնաց երկրորդ ընկերոջ մոտ, որը, լսելով նրան, անմիջապես վերցրեց թուրն ու վահանը և, հավատացնելով, որ ամեն ինչ կանի նրա ամուսնուն պաշտպանելու համար, գնաց պալատ։
Բայց ճանապարհին Դհավալմուքհը հանդիպեց նրան ու ասաց.
— Սիրելի ընկեր, մի՛ անհանգստանա, թագավորը ներեց ինձ։ Տուն գնանք։
Այսպիսով, Դհավալմուքհի կինը համոզվեց, որ երկրորդ ընկերն իրոք ճշմարիտ ընկեր է, որովհետև պատրաստ էր կռվելու հանուն ընկերոջ, նույնիսկ սեփական կյանքը վտանգի ենթարկելով։
- Կարդալ և դուրս գրել անհասկանալի բառերը․ բառարանի օգնությամբ բացատրել։
Դհավալմուքհը ?
- Ի՞նչ է իսկական ընկերությունը։ Շարադրեք ձեր մտքերը այդ թեմայով։
Լավ ընկերը, այն է որ ինձ օգնում է, պաշտպանում է, իրար գաղտնիքներն ենք ասում ու պահում։ Իսկական ընկերը այն է, որ անկեղծ է ինձ հետ, դժվար րոպեներին ինձ օգնում է, որ ինձ բան պատահի անմիջապես ինձ կօգնի, լավ ու վատ օրերին միշտ կողքիս կլինի։
Լավ, անկեղծ, հավատարիմ, բարի ընկեր ունենալը մեծ բախտավորություն է։
Էներգիան և կենդանի օրգանիզմները
Հարցեր եւ առաջադրանքներ
- Ի՞նչ դեր ունի էներգիան կենդանի օրգանիզմներում:
էներգիան կենդանի օրգանիզմներում ծախսվում է այլ նյութերի սինթեզման, օրգանիզմի կառուցման աճի, շարժման և կենսագործուննության համար։
- Որտեղի՞ց են կենդանի օրգանիզմներն էներգիան ստանում:
Բոլոր կենդանի օրգանիզներն իրենց անհրաժեշտ էներգիան ստանում են արեգակից։
- Ո՞ր կենդանի օրգանիզմներում է կլանվում արեգակնային էներգիան:
Կանաչ բույսերի։
- Ներկայացրե՛ք կենդանի օրգանիզմների օրինակներ, որոնք լույս
են արձակում:
Բակտերիաներ, սնկեր, որոշ անողնաշարավորներ, ձկներ։
- Ինչպե՞ս եք պատկերացնում սննդային կապերը կենդանի օրգանիզմների միջեւ:
Յուրաքանչյուր տեսակ օգտագործում է օրգանական նյութի մեջ գտնվող էներգիայի միայն մի մասը՝ նրա տրոհումը հասցնելով մինչև որոշակի փուլի։ Տվյալ տեսակի համար ոչ պիտանի, բայց դեռևս էներգիայով հարուստ նյութերն օգտագործում են այլ օրգանիզմներ։
- Կարո՞ղ եք պնդել, որ կյանքը պարտական է Արեգակին: Ինչո՞ւ:
Այո, քանի որ բոլոր օրգանիզմներին անհրաժեշտ է թթվածին, ինչը արտադրվում է շնորհիվ բույսերի՝ ֆոտսինթեզի, որն իր հերթին իրականացվում է արեգակի էներգիայի շնորհիվ։
- Շրջակա միջավայրի բույսերի եւ կենդանիների միջեւ սննդային կապերի ի՞նչ օրինակներ գիտեք: Նկարագրե՛ք: Լուծել խնդիրը.
Մեղուն սնվում է մեղրիից, կովը և ոչխարը՝ խոտից։
Page 30
Եթե կախարդական փայտիկ ունենայի
Եթե կախարդական փայտիկ ունենայի, աշխարհը մահից կփրկեյի։ Աշխարհում բոլոր մարդկանց հարուստ կդարձնեյի։ Բոլոր թշնամիներին կոչնչացնեյի, Թուրք ցեղը կոչնչացնեյի։ Հայաստանը կդարձնեյի աշխարհի ամենամեծ երկիրը, աշխարհում տարածված բոլոր հայերին կհավաքեյի իրենց պապական երկրում՝ հայաստանում ապրելու և գոյատևելու։
page 16
Betty Brown was five years old, and her mother wanted her to begin going to
school, because she wanted to start working in an office again.
A month before the beginning of the school year Mrs. Brown began telling
Betty about school. ‘It’s very nice,’ she said. ‘You’ll play games and paint pictures
and sing songs.’
Mrs. Brown began doing these things with Betty. Betty liked the games and
the painting and the singing very much, but she always wanted to be near her
mother, so Mrs. Brown was rather afraid and thought, ‘What will she do when I
leave her at school?’
But on the first day at school Betty was very good. She did not cry, and she
was happy.
On the second morning Mrs. Brown said, ‘Put your clothes on, Betty. I’m
going to take you to school in half an hour’s time.’
‘School?’ Betty said. ‘But I’ve been to school!’
A. Answer these questions.
- Why did Mrs. Brown want to send her daughter to school?
Because she wanted to start working in an office again.
- What did Mrs. Brown do to make Betty like school?
A month before the beginning of the school year Mrs. Brown began telling
Betty about school. ‘It’s very nice,’ she said. ‘You’ll play games and paint pictures
and sing songs.’
- Why was Mrs. Brown afraid?
Mrs. Brown was rather afraid and thought, ‘What will she do when I
leave her at school?’
- Did Betty like school when she went there?
Yes, she likes.
- Why was Betty surprised when her mother said, ‘I’m going to
take you to school in half an hour’s time on the second morning?
(Because she thought, ‘Betty said. ‘But I’ve been to school!’’)
B. What words in the story on page 16 mean the opposite of: - nasty 4. young 7. far from
- bad-good
- 3. after- before
- sad-happy
- 6. little
C. Write this story. Put one of these words in each empty place:
do does doing make makes making
Our children don’t doing much homework, but they do a lot of work in
school. My son George likes making furniture and things like that more than do
lessons. He sometimes makes nice chairs out of old boxes in his class. He
and his friends make a lot of noise while they are working, of course.
George is good at sport: he does the high jump very well. Such sport make
children a lot of good, I think. Don’t you?
Դասարանական
Ողջույն , հետաքրքրասեր պատանի, արի միասին աշխատենք:
Անուն Սերո
Ազգանուն Կարագուլլեյան
Ազգությունը Հայ
Քաղաքը Երևան
Երկիրը Հայաստան
1.Ինչպես է կոչվել, այն երկիրը, որտեղ կազմավորվել է հայ ժաղավուրդը
Ա Հայաստան
Բ.ըստ վրացիների Արմենիա
2.Փորձիր ներկայացել Հայկական լեռնաշխարհի
ա.5 խոշոր գետերը
Եփրատ, Տիգրիս, Կուր, Արաքս, Արածանի
բ. 3 մեծ լճերը
Սևանա լիճ, Վանա լիճ, Ուրմիո
գ.լեռները-դասավորիր լեռները/Արագած, Մասիս, Սիս, Սիփան, Նեմրութ/
Ա.հարավից հյուսիս բ. Ըստ բարձրության
Մասիս 5137
Արագած 4094
Սիփան 4058
Սիս 3925
Նեմրութ 2150
4.Փորձիր լրացնել
Մասիս Արագած լեռների միջև ———————-/Երասխի/ միջին հոսանքում փռված է
————————————— ———————-,որտեղ գտնվել են Հայաստանի հինավուրց մայրաքաղաքները՝ Տուշպա, Արմավիր, Երվանդաշատ,
Արտաշատ, Տիգրանակերտ, Վաղարշապատ, Դվինը, գտնվում է նաև Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքը Երևանը;
5.Ըստ Անանաիա Շիրակացու «Աշխարհացույցի» Մեծ Հայքը բաժանված էր 15 նահանգների «աշխարհների»: Փորձիր լրացնել:
Ա.տարածքով ամենամեծը ներկիր կարմիր
Այրարատ
Բ.տարածքով ամենափոքրը ներկիր դեղին
Մոկք
6.Փորձիր նշել 5 պայման, որոնց առկայության դեպքում կարող է ստեղծվել պետություն
1. Տարածք
2․ Ինքնիշխանություն
3․ Կառավարություն
4. Միջազգային հարբերություն
5․ Սեփականության իրավունք
7.Վանի թագավորության այլ անվանումները
«Բիայնիլի», «Նաիրի», «Ուրարտու», «Արարատյան թագավորություն»։
Փորձիր լրացնել աղյուսակը
| արքա | Սարդուրի Առաջին | Մենուա | Արգիշտի Առաջին | Սարդուրի Երկրորդ | |
| Կառավարման թթ-ները/մոտ/ | Վանի թագավորություն | ||||
| Հիմնած քաղաքները | |||||
| Ներքին քաղաքականություն | |||||
| Արտաքին քաղաքականություն | |||||
8.Վանի թագավորության երեք գլխավոր աստվածները
Խալդի, Թեշեբա, Շվինի
9.Փորձիր գտնել Վանի թագավորության թագավորների անվանումները
Մենուա,
Իշպուինի
ՍարդուրիԱ
Արգիշտի
Ռուսա
Արամե
10.Համապատասխանեցրու
1.Թեյշեբա- Փոթորիկի և ամպրոպի աստված
գլխավոր աստված
2.Շիվինի — արևի աստված Արևելյան Եփրատ
3.Բզնունյաց ծով պատերազմի աստված
4.Կապուտան լիճ արևի աստված
5.Գեղամա ծով Ուրմիո լիճ
6.Էրեբունի ԱրգիշտիԱ
7.Երասխ Մենուա
8.Արածանի Վանա լիճ
9.Տուշպա Արաքս
10.Շամիրամի ջրանցք Սևանա լիճ
11.Խալդի Սարդուրի Ա
11.Փորձիր տալ այս բառերի բացատրությունը
Էրեբունի՝ Էրեբունի ամրոց, պատմական հուշարձան, գտնվում է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում՝ Արին բերդ բլրի վրա։ Հիմնադրվել է մ.թ.ա. 782 թվականին Վանի թագավորության արքյա Արգիշտա Ա-ի կողմից։
Հետևակ՝ Ոտքով գնացող, ոտավոր, ոչ հեծյալ:
Հեծելազոր ՝Հեծյալ զորք:
Արձանագրություն` Քարի՝ աղյուսի և նման կարծր առարկաների վրա փորագրված գրություն:
Սեպագիր` Սեպագրական արձանագրություն:
Պալեոլիթ` Հին քարե դար:
Մեզոլիթ`
Նեոլիթ` Քարե դարի վերջին շրջանը, նոր քարե դար:
Աշխարհազոր ` Կանոնավոր բանակին օգնելու համար կազմակերպվող ժողովրդական զորք:
12.Փորձիր նշել 5 պայման, որի դեպքում տերություն է վերանում:
1.———————
2.———————
3.————————
5.———————
4.———————
Սերո Կարագուլլյանի բլոգ 