Առաջատար
Posted in Բնագիտություն 5

Իմ երկրագործական ամառը

Ուսումնական ամառ նախագծի նպատակն է սովորողները  երկագործական աշխատանքերի մասնակից լինեն  (բերքահավաք, խոտհունձ ) :
Սովորողները օգնեն  ծնողներին, տատիկին, պապիկին բակային աշխատանքներ  և  բերքահավաք  իրականացնելիս :
Եթե սովորողները գտնվում են գյուղում, ինչ գյուղատնտեսական աշխատանքներ են  կատարում, կարող են նկարագրել, որպեսզի իրենց ընկերներն էլ տեղեկանան իրենց կատարած աշխատանքների մասին

Նախագծի ընթացքը  ընտանեկան դպրոցում

Երկրագործական աշխատանքներ և միջավայրի խնամք իրականացնել:
Նախագծի ընթացքը նկարագրել պատումի, տեսանյութի տեսքով և աշխատանքներ հրապարակել բլոգում:

Posted in Ֆիզիկա 7

Թեմա․Ֆիզիկայի ուսումնասիրման առարկան։Ֆիզիկական երևույթներ։Դիտումներ և փորձեր։

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը:

«Ֆիզիկա» բառը առաջացել է հունարեն՝ ֆյուզիս բնության բառից, որը բնության երևույթների մասին է։

2.ո՞րն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը։

Ֆիզիկայի հիմնական խնդիրն է ճանաչել բնության օրենքները տարբեր նյութերի հատկությունները և օգտագործել դրանք մարդկանց օգտին։

3.ի՞նչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան։

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է ֆիզիկական երևույթները՝ մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական, մագնիսական, լուսային, ատոմային և միջուկային։

4.քննարկել  ի՞նչ է բնությունը։

Բնությունը այն ամենի ամբողջությունն է ինչը շրջապատում է մարդուն՝ ջուրը, ծառը, օդը, հողը ․․․

5.ի՞նչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով։

Բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխությունները անվանում են բնության երևույթներ։

6.բերել ֆիզիկական երևույթների օրինակներ։

Արեգակը ջերմացնում է Երկիրը, սակայն նաև երաշտի պատճառ է դառնում։

7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները։

Աստղագիտություն, երկրաբանություն, օդերևութաբանություն, կեսաբանություն։

8.ի՞նչ է ֆիզիկական մարմինը:Բերեք օրինակնե։

Մեզ շրջապատող յուրաքանչյուր առարկա անվանվել է ֆիզիկական մարմին։

Օրինակ՝ սեղան, մատանի, մատիտ․․․

9.ի՞նչ է նյութը:Բերեք օրինակներ:

Ինչից բաղկացած է ֆիզիկական մարմինը կոչվում է՝ նյութ ։

Օրինակ ՝ ոսկի, փայտ, ջուր․․․

10.ի՞նչ է մատերիան

11.ինչպ՞ես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

12.ի՞նչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից

13Ի՞նչ է վարկածը

14.Ի՞նչ է օրենքը

15.Ի՞նչ է  ֆիզիկական տես ությունը

Posted in Հայոց Լեզու 7

Սեպտեմբեր 23 Կոմիտաս

Սեպտեմբերի 26-ին հայ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ Կոմիտասի (Սողոմոն Սոոմոնյան) ծննդյան օրն է։

Նայե՛ք տեսանյութը և գրավո՛ր պատասխանեք առաջադրանքներին։

1․ Նայի՛ր տեսանյութը, դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանով բացատրի՛ր։

2․ Ըստ տեսանյութի, որքան հնարավոր է ընդարձակ, գրավո՛ր ներկայացրու Կոմիտասի կյանքն ու գործունեությունը։

3․ Ի՞նչ գիտես Կոմիտասի մասին։ Համացանցում հետաքրքիր նյութեր գտի՛ր Կոմիտասի մասին, կարդա՛, համառոտագրի՛ր, տեղադրի՛ր բլոգումդ, պատմե՛լ սովորիր։

Կոմիտաս վարդապետ ծնվել է 1869 թվականին Անատոլյա և մահացել է 1935 Փարիզ։ Բուն անունով Սողոմոն Սողոմոնյան։

Նիհարակազմ, վտիտ, գունատ, թափառական, փոքրիկ երգիչ, խորհեմ, բարի տղա։ նա քնում էր լվացքատան սառը քարերին։

Մայրը՝ քաղցրաձայն, մահանում է երբ Կոմիտաս մեկ տարեկան էր։

Հայրը՝ կոշկակար, մահանում է երբ Կոմիտաս տասնմեկ տարեկան էր։

Մեկ տարեկանում Կոմիտաս որբ մնալով, նրան խնամում է հայրական մայրը՝ Մարյամը ։

1881 թվականին Սողոմոն կմեկնի էջմիածին ճեմարան ուսանելու։

1893 թվականին ավարտելով ճեմարանը կձեռնադրվի կուսակրոն քահանա, ետքը՝ 7-րդ դարու հռչակավոր շարականագիր։

Կմեկնի զանզան վայրեր։

Վերադառնալով Էջմիածին փոխում է երաժշտական ուսուցման ծրագիրը։ Կսկսի գրել Անուշ Օփերան և Սասնա Ծռերը։

1910 թ․ մեկնում է Պոլիս և կազմում՝ 300 հոգուց բաղկացած երգչախումբ։

1915 թ․ կձերբակալվի 600 հոգուց բաղկացած հայ մտավորականների հետ և կաքսորվի Անատոլյո խորքերը։ Սակայն եվրոպական և ամերիկյան դեսպանների միջնորդությամբ կվերադառնա Պոլիս։

Կմեկուսանա և կհաստատվի Փարիզի հոգեբուժարանը։ 20 տարի մնալե ետք 1935 Հոկտեմբեր 22-ին Կոմիտաս հոգին կավանդե։

1936 թ․ մարմինը կտեղափոխվի Երևան։

Posted in Հայոց Լեզու 7

Ածական անուն. ածականի տեսակները

Ածական անուն կամ ածական, առարկայի հատկանիշ նշանակող բառ, խոսքի մաս, որ ցույց է տալիս առարկաների տարբերակված հատկանիշները, օրինակ՝ ծանր բեռ, երկարավուն սենյակ, անշահախնդիր ընկերություն, քաղցրահամ ջուր ։ Պատասխանում է ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին։ Խոսքիմասային հատուկ բնորոշում չունի։ Քերականորեն չի ձևափոխվում։ Միայն գոյականաբար գործածվելիս կարող է հոլովվել, հոգնակի դառնալ, հոդ ստանալ։ Ածականների մի մասը կարող է արտահայտել համեմատության աստիճան։

Ածականները, ըստ իմաստի, լինում են որակական և հարաբերական:

Որակական ածականները, առարկաների որակական հատկանիշներն անմիջականորեն, ուղղակի կերպով, առանց առարկայական միջնորդվածության արտահայտող ածականներ են։ Որակական ածականներն այնպիսի հատկանիշների անվանումներ են, որոնք իրոք կամ ըստ երևույթին կան առարկաների մեջ և մտածվում են որպես առարկաների էությունից բխող անմիջական հատկանիշներ, օրինակ` մեծ, երկար, սև, ծույլ, քաղցր և այլն:

Հարաբերական ածականները, միջնորդավորված հատկանիշ ցույց տվող ածականներ են։ Հարաբերական ածականների մեջ հատկանիշն արտահայտվում է առարկայական հարաբերությամբ։ Հարաբերական ածականները, ի տարբերություն որակական ածականների, համեմատության աստիճաններ չունեն, օրինակ` ակնոցավոր, ցերեկային, բրդյա, արծաթե և այլն:

1․ Դո՛ւրս գրիր ածականները․

Հին, լավ օրերից մի օր, երբ ես ինը տարեկան էի և աշխարհը լի էր ամեն տեսակի հրաշալիքներով, իսկ կյանքը դեռևս հաճելի ու խորհրդավոր երազ էր, իմ զարմիկ Մուրադը, որին խելառ էին համարում բոլորը, բացի ինձանից, առավոտյան ժամը չորսին եկավ մեր բակը: Բախելով սենյակիս լուսամուտը, նա արթնացրեց ինձ։

Ջիմ անունով մի փոքրիկ տղա, բժիշկ Լուի Դևիի անդրանիկ ու միակ որդին, առաջին անգամ դպրոց գնաց: 

Դպրոցի շենքը երկուսին էլ մի տեսակ անճոռնի թվաց: Տնտեսուհին իրեն վատ զգաց, և երբ աստիճաններով վերև էին բարձրանում, հանկարծ ուզեց, որ տղան իսկապես դպրոց չգնար: Նախասրահներն ու դասասենյակները վախեցնում էին նրանց, այնտեղից ինչ-որ օտարոտի ու տհաճ հոտ էր գալիս:

2․ Ընդգծված բառերն ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ`

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում` Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտված կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկինք սլացող, մեկուսի լեռների զանգված՝ կոնի նմանվող զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասիսի ժայռերով պատված գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սիսի գագաթի  մասը նույնպես քարերով ծածկված է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթի ձև ունեցող ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտով առատ արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելքի լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

3. Տեքստում ավելացրու՛ տրված ածականները: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Թմբկահար ձկան արձակած որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա թշնամիներին: Դոդոշաձուկն էլ բոցմանի սուլիչի ձայն է հանում կարծես թե զուգավորման շրջանում:

Մյուս ձկների արձակած ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի: Իհարկե, կան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են:

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել լեգենդների ջրահարսերի համար: Այս կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ մարմինը հենվում է պոչի վրա: Նա բնակվում է ծովափնյա ջրերում և սնվում է բացարձակապես բուսական սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է տեղը, նրան կարելի հանդիպել հասարակածի երկու կողմերում:

4. Տրված տեքստում մտքին համապատասխանող ածականներ ավելացրո՛ւ: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Մագելանի արշավախմբի մնացորդները  ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու: Բանն այն է, որ ճամփորդների օրացույցում մեկ օր պակասում էր: Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական տոները ժամանակին չէին նշվել: Հավատի կանոններից այդպիսի շեղումն  այն ժամանակ պատժվում էր: Բայց գիտնականները շուտով գտան, թե որտեղ էր մնացել «կորած» օրը: Ճանապարհորդելով երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի շարժման ուղղությամբ , ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել: Շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը  դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց օրացույցին մեկ օր կավելացներ:

Ներկայումս նման խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը»  կամ վերադառնում են «երեկվան»:

5. Լեզու բազմիմաստ բառը նախադասությունների մեջ գործածի՛ր  քեզ հայտնի բոլոր իմաստներով: Որտեղ տրված բառը փոխաբերական իմաստով է գործածված, ընդգծի՛ր:

Posted in Հանրահաշիվ 7

Սեպտեմբեր 12

ա)5+3=8

բ)3+3=6

գ)1+3=4

դ)0+3=3

ե)-1+3=2

զ)-3+3=0

բ)2x+1=

2(5)+1=

10+1=114

գ)6+8x=

6+8(-1)=

6-8=-2

դ)5-4a=

5-4(2)=

5-8=-3

ե)3-7b

3-7(-2)=

3+14=17

ա)a+b=

1+3=4

բ)a-b=

-2-4=-6

գ)2x-y=

2(5)-6=

10-6=4

դ)3x-2y=

3(-1)-2(-4)=

-3+8=+5

ա) ab=

3/4.1 3/5=

3/4.8/5=

24/20=

6/5

բ)2(a+b)=

2(3/10+1 1/2)=

3,6

գ)abc=2/3

Posted in Հանրահաշիվ 7

Սեպտեմբեր 7

Դասարանում

Խնդիր 1: Երկու ճյուղերի վրա միասին կա 25 ճնճղուկ։ Այն բանից հետո, երբ առաջինից երկրորդ թռավ 5 ճնճղուկ, իսկ երկրորդից թռավ գնաց 7 ճնճղուկ, երկրորդ ճյուղի վրա մնաց երկու անգամ քիչ ճնճղուկ, քան առաջինում։ Քանի ճնճղուկ կար յուրաքանչյուր ճյուղին։

x+5+2x+7-5=25

x+2x=25-5-7+5

3x=18

x=6

Խնդիր 2: Երեք դարակներում միասին կա 800 գիրք: Հայտնի է, որ երկրորդ դարակում կա երկու անգամ ավելի շատ գիրք, քան առաջինում, իսկ երրորդում 150-ով ավելի, քան երկրորդում: Պարզել, թե քանի՞ գիրք կա դարակներից յուրաքանչյուրում: Միավոր: 1,

I-X

II-2X

III-2X+150

X+2X+2X+150=800

X+2X+2X=800-150

5X=650

X=130

Խնդիր 3: Գտնել.

Կոշիկի գինը, եթե 20% զեղչից հետո նրա նոր գինը դարձավ 2400 դրամ: Նասկիների նոր գինը, եթե 30% զեղչից առաջ նրա գինը 600 դրամ էր: Քանի տոկոս զեղչ է հայտարարվել շալվարի համար, եթե նրա գինը 5000 դրամից դարձավ 4200 դրամ: Զեղչի շնորհիվ որքա՞ն գումար կխնայվի 2 զույգ կոշիկ, 3 զույգ նասկի և 1 շալվար գնելիս:

2400.80:100=3000

600.70:100=420

500.16:100=5000 16%

600+600+180+180+180+800=2540

Խնդիր 4: Գիրքն արժե 1600 դրամ: Սկզբում նրա գինն իջեցրին 20%-ով, այնուհետև կրկին իջեցրին 30%-ով: Որքա՞ն դարձավ գրքի վերջնական գինը:

1600.20:100=320

1600-320=1280

1280.30:100=896

Տանը

Խնդիր 5: Գինեգործն իր 420 դույլ գինուց վաճառեց 6 անգամ ավելի շատ, քան մնաց իր մոտ: Քանի՞ դրամ վաստակեց գինեգործը, եթե ամեն 5 դույլ գինու դիմաց նա վաստակեց 10000 դրամ:

420։7=60

420-60=360

10000:5=2000

2000.360=72000

Խնդիր 6: Երեք կիլոգրամ մանդարինի և մեկ կիլոգրամ բանանի համար վճարեցին 1500 դրամ: Պարզել, թե որքա՞ն է բանանի գինը, եթե բանանի մեկ կիլոգրամը մեկ կիլոգրամ մանդարինից թանկ է 260 դրամով:

1500-260=1240

1240:4=310

310+260=570

Խնդիր 7: ա) Գտնել 48-ի 75%-ի և 30-ի 56 -րդ մասի տարբերությունը:
բ) Քանի՞ տոկոսով պետք է մեծացնել 30-ը, որպեսզի ստացվի 48-ից 25%-ով փոքր թիվ։

Խնդիր 8: Երեք բանվոր երկու ժամում շարում են 3 մ2 պատ: Վեց բանվորը հինգ ժամում քանի՞ մ2 պատ կշարեն:

15 մ

Խնդիր 9: Բալը գտնվում է բաժակի մեջ: Տեղափոխել լուցկու երկու հատիկ այնպես, որ բալը հայտնվի բաժակից դուրս:

Posted in Հանրահաշիվ 7

Սեպտեմբեր 5

6.-ա)(-2).3=-6

բ)12=24

գ)0.5:4=0.125

դ)5.3=15

ե)2+3=5.2=10

զ)(-5).4=-20

է)7.2=14.2=28

ը)4.6=24.2=48.2=96

7․-

ա․- 1.5=5

4.4=16

16+5=21

21:5=4,2

բ․-1.4=4

4.5=20

20+4=24

24:5=4,8

8.-ա)300:100.40=120

200:100.30=60

300+200=500

120+60=180

180:500.100=36%

բ)300:100.30=90

200:100.40=80

300+200=500

90+80=170

170:500.100=34%

Posted in Հայոց Լեզու 7

Ինչպես նորոգել աշխարհը

Մի գիտնական, որ ապրում էր աշխարհի խնդիրներով մտահոգ, վճռել էր գտնել ուղիներ դրանք նվազեցնելու համար: Օրեր էր անցկացնում իր լաբորատորիայում` փնտրելով իրեն հուզող հարցերի պատասխանները:
Մի օր յոթամյա որդին ներխուժեց նրա սրբավայրը և որոշեց օգնել հորն աշխատել: Գիտնականը նյարդայնացած, որ իրեն ընդհատել են, խնդրեց տղային ուրիշ տեղ խաղալ: Տեսնելով, որ անհնար է նրան դուրս հրավիրել, հայրը մտածեց մի բանով շեղել որդու ուշադրությունը: Պատահաբար գտավ մի ամսագիր` աշխարհի քարտեզի պատկերով. այն է, ինչ անհրաժեշտ էր:
Մկրատով կտրտեց քարտեզը տարբեր մասերի և կպչուն ժապավենի հետ միասին հանձնեց որդուն` ասելով.
– Քանի որ սիրում ես գլուխկոտրուկներ, քեզ կտամ աշխարհը բոլորովին կոտրված, որ այն նորոգես առանց որևէ մեկի օգնության:
Հաշվարկեց, որ փոքրիկից կպահանջվի տասը օր` քարտեզն ի մի բերելու համար, սակայն այդպես չեղավ: Մի քանի ժամ անց նա լսեց երեխայի ձայնը, որ հանգիստ կանչում էր.
– Հայրի՜կ, հայրի՜կ, ամեն ինչ արեցի, ավարտեցի:
Սկզբում հայրը չհավատաց: Մտածեց, որ անհնար է նրա տարիքում վերստանալ ամբողջական մի քարտեզ, որը նախկինում երբեք չի տեսել: Կասկածամիտ, հայացքը բարձրացրեց գրառումներից այն վստահությամբ, որ կտեսնի երեխայի տարիքին համապատասխան աշխատանք. քարտեզն ավարտուն էր: Բոլոր կտորները տեղադրված էին իրենց համապատասխան տեղերում: Ինչպե՞ս էր հնարավոր: Ինչպե՞ս էր երեխան կարողացել: Զարմանքով հարցրեց որդուն.
– Որդյա՛կս, դու չգիտեիր ինչպիսի՞ն է աշխարհը, ինչպե՞ս ես արել:
– Հայրի՛կ, պատասխանեց որդին,- Ես չգիտեի, թե ինչպիսին է աշխարհը, բայց երբ դու հանեցիր ամսագրից քարտեզը, այն կտրտելու համար, տեսա, որ մյուս կողմում մարդ է պատկերված: Այնպես որ, շրջեցի կտորներն ու սկսեցի «հավաքել» այդ մարդուն, որ, այո´, գիտեի թե ինչպիսին էր:
– Երբ ես վերականգնեցի մարդուն, շրջեցի թուղթը և տեսա, որ վերականգնել եմ աշխարհը:

Առաջադրանքներ

1. Բնութագրի՛ր գիտնականին։ 

Գիտնականը շատ կատակասեր էր և միամիտ։

2. Ինչո՞ւ էր գիտնականը աշխարհի խնդիրների պատճառը փնտրում լաբորատորիայում։ 

Որովհետև լաբորատորիայում փորձեր են անում և տարրալուծում են։

3. Ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը, գաղափարը։ 

Գիտնականի որդին խորամանկ էր և խելացի։

4. Քո կարծիքով ո՞ր նախադասությունը կարող է լինել գիտնականի փնտրտուքների պատասխանը։ 

5. Շարադրի՛ր մտքերդ՝ Ինչպե՞ս նորոգել աշխարհը, արդյո՞ք աշխարհը նորոգելու կարիք ունի, ի՞նչ կփոխեիր աշխարհում, ինչո՞ւ, և այլն։ 8-10  նախադասություն։ 

-Ես աշխարհում անապատում ծառեր կտնկեի։

-Ես աշխարհում զենքերը կոչնչացնեի։

-Ես աշխարհում բոլոր մարդիկ առողջ կդարձնեի։

-Ես աշխարհում վնասակար բաներ կոչնչացնեի։

-Ես աշխարհում Հայաստան ծովից ծով կանեի։

-Ես աշխարհում թուրքերին կհանեյի աշխարհից։

– Ես աշխարհում կուզի միշտ ցերեկ լինի։

-Ես աշխարհում կուզեի իմ մայրիկը անմահ մնա։