Month: Նոյեմբեր 2021

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կարելի՞ է արդյոք, ամբողջ դրական թվից 1 հանելով, ստանալ 

բացասական թիվ։

ոչ

2) Գտե՛ք համեմատության չգրված անդամը.

10/6=5/3

8/28=2/7

4/9=8/18

2/3=14/21

1 7/10:1/1=5 1/10:3

?:2/3=7/4:21/2

?/3=4/5

6/7=?/2

3) Երկու թվերի գումարը 18 է։ Եթե ավելի մեծ թվից հանենք նրա 78

մասը, ապա կստանանք ավելի փոքր թիվը։ Գտե՛ք այդ թվերը։

Լրացուցիչ(տանը)

4) Որքա՞ն է գնացքի արագությունը, եթե այն 9 ժամում անցել է 180 կմ-ով ավելի, քան 6 ժամում։

9-6=3

180:3=60

5) Խանութում գործվածքի իրար հավասար երկու կտորներ կային: 

Երբ առաջին կտորից վաճառեցին 16 մ, իսկ երկրորդից` 28 մ, 

առաջինում 3 անգամ ավելի գործվածք մնաց, քան երկրորդում: 

Սկզբում քանի՞ մետր գործվածք կար յուրաքանչյուր կտորում:

6) Պահանջվում է պատրաստել սպիրտի և ջրի խառնուրդ, որում 

ջուրը և սպիրտը ունեն 1 ։ 4 հարաբերությունը։ Քանի՞ լիտր ջուր և 

քանի՞ լիտր սպիրտ պետք է վերցնել 10 լ այդպիսի խառնուրդ 

ստանալու համար։

10:40

1․ Բառերը բաղադրիչների բաժանի՛ր․

Օրինակ՝ ջրաման- ջուր (արմատ)-աման (արմատ)

• գնդակ-գունդ (արմատ) + ակ (ածանց)
• միտք- միտ (արմատ) + ք (ածանց)
• ընդհանուր- ընդ (ածանց) + հանրային (արմատ)
• աղջնակ- աղջիկ (արմատ) + ակ (ածանց)
• թթենի- թութ (արմատ) + ենի (ածանց)
• ընդամենը- ընդ (ածանց) + ամեն (արմատ)
• հանրություն- հանրային (արմատ) + ություն (ածանց)
• գիրք- գիր (արմատ) + ք (ածանց)
• մտազբաղ- միտ (արմատ) + ա+ զբաղ (արմատ)
• տանձենի- տանձ (արմատ) + ենի (ածանց)
• հանրապետություն- հանրային (արմատ) + ա + պետ (արմատ) + ություն (ածանց)

2․ Բաց թողած տեղերում լրացրու Է կամ Ե:

օրեցօր, երեսուներեք, աներևույթ, էական, ելեկտրաէներգիա, Էջմիածին, ինչևե, լայնեզր, խուռներամ, ծովեզր, կիսաեփ, հրեշ, մանրեաբան, մեջք, միջերե, ներեկ, նրբերանգ, ողբերգակ, որևիցե, չէի, պատնեշ, ջեկ, վերելակ, տիեզերք, ցայգերգ, քառասուներկու:

3․ Ավելորդ բառերը գտի՛ր և նախադասություններից հանի՛ր:

Դարձյալ այդ մասի՞ն ես խոսում:

Ամբողջ ճանապարհը քայլեցի:

Դու հե՞տ ես վերադարձել:

Կարմիր շատ ծաղիկներ հավաքեցինք:

Կրկին ասում եմ քեզ:

Առաջին հերթին այս գործը պիտի լինի:

Քեզ մի մարդ էր հարցնում:

Կարելի՞ է զանգել:

Ուրիշ մարդիկ ավելի լավ կհասկանային:

4․ Տրված նույնանուն բառերով կազմի՛ր նախադասություններ:

Օրինակ՝

Վանեցի: — Ինձանից հեռու վանեցի վախը:

     Վանեցի մի տատ ունեմ:

Մարտ, Մարտը Ապրիլից շուտ եկավ։

կետ, Կետը ինձ կերավ։

շահ, Ես վաճառքից շահ ունեցա։

այր: Կանանց հանդերցարանում այր տեսա։

5․ Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր հոմանիշ բառերով:

Փարիզից Վարշավա թռչելիս լեհ կինոդերասան Ցիբուլսկու նկատեց, որ կողքի ուղևորը վախեցած ընկած նստած է: Նա փորձեց հարևանին օգնել:

— Մեր օրերում ինքնաթիռով թռչելը հեշտ է,- ասաց,- նույնիսկ ավտոմեքենան ավելի վտանգավոր է: Մի քանի օրից բարեկամներիցս մեկի մեքենայի գլխին ինքնաթիռ ընկավ:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Երկու ամբողջ թվերից ո՞րն է ավելի մեծ.

ա) դրակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,

բ) բացասակա՞ն թիվը, թե՞ զրոն,

գ) դրակա՞ն թիվը, թե՞ բացասական։

2) x թիվը դրակա՞ն է, թե՞ բացասական, եթե` 

 ա) 8 > 0, բ) -8< 0:

3) Համեմատե՛ք ամբողջ թվերը.

ա) 0 > –3,      դ) –1 < 1,         է) –13 < 2,

բ) –4 < 2,       ե) 5 > –3,         ը) –1000 < 1,

գ) –3 > –10,   զ) –16 – < 12,   թ) 25 > –25։

4) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք փոքր են՝ 

ա) 4> 3> 2> 1> 0> -1> -2> -3…

բ) 0> -1> -2> -3> -4> -5> -6> -7…

գ) 6> 5> 4> 3> 2> 1> 0> -1…

դ) –1> -2> -3> -4> -5> -6> -7> -8…

ե) –5> -6> -7> -8> -9> -10> -11> -12…

զ) –10> -11> -12> -13> -14> -15> -16> -17…

է) 3> 2> 1> 0> -1> -2> -3> -4…

ը) –3> -4> -5> -6> -7> -8> -9> -10>

Առաջադրանքներ(տանը)

5) Գրե՛ք հետևյալ թվերը` 

ա) աճման կարգով. 31, –1, – 7, 1, 0, –11, 24, 7, – 2 ,–6,

-11< -7< -6< -2< -1< 0< 1< 7< 24< 31

բ) նվազման կարգով. –11, –3, –7, 12, 4, –8, –17, –30, 1, 0, 13։

13> 12> 4> 1> 0> -3> -7> -8> -11> -17> -30

6) Գտե՛ք այն բոլոր ամբողջ արժեքները, որոնք աստղանիշի 

փոխարեն գրելու դեպքում կստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 0 < 1<2 < 3

գ) –4 < -3<-2< -1<0<1<2 < 3

ե) –14 <-13<-12<-11<-10<-9<-8<-7<-6 < –5,

բ) –4 < -3< -2< -1 < 0

դ) –5 < -4<-3<-2< -1<0<1<2<3<4 < 5

զ) –28 < -27<-26<-25<-24<-23 < –22

7) Գրի՛ առեք հետևյալ պնդումները՝ օգտագործելով անհավասարու-

թյունների նշանները.

ա) 11 > 0 գ) –10-ը —

բ) –7 < 0 դ) 2-ը +

8) Գրե՛ք որևէ յոթ ամբողջ թվեր, որոնք մեծ են՝

ա) –3<-2<-1<0<1<2<3<4

գ) –7<-6<-5<-4<-3<-2<-1<0

ե) 2<3<4<5<6<7<8<9

է) –5<-4<-3<-2<-1<0<1<2

բ) –6<-5<-4<-3<-2<-1<0<1

դ)0<1<2<3<4<5<6<7

զ) 10<11<12<13<14<15<16<17

ը) 5<6<7<8<9<10<11<12

Սպասում

Սպասում եմ քորոնա վիրուսը վերանա, որ սոցյալական հեռավորություն չպահեն, սակայն մարդիկ շարունակեն մաքուր մնալ, դիմակ չկրեն, մադիկ չմահանան։ Աշխարհից վերանա սատանայական վիրուսը, մարդիկ վերադառնան իրենց սովորական կյանքին, չվախենան մահի վտանքից և իրար հետ հանգիստ շփվեն։

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

80․45/100=36 լ․

(4.5.3).3=180

3) Մի քաղաքից մյուսը հասնելու համար մեքենան ծախսել է 20 լ

բենզին, իսկ մոտոցիկլետը՝ 10լ։ Քանի՞ տոկոսով է մոտոցիկլետի

ծախսած բենզինը պակաս մեքենայի ծախսածից։

50%

Լրացուցիչ(տանը)

11000.15/100=1650

11000+1650=12650

0.1.2.3.4.5.6.7.8.9=0

6) Մեքենան առաջին ժամում անցել է ճանապարհի 13-ը, երկրորդ ժամում՝ 27-ը։ Ճանապարհի ո՞ր մասն է նրան մնում անցնելու։

13+27=40

100-40=60

7)* Մի իմաստունի հաջողվեց, 1, 2, 3 և 4 թվանշանները երկուական անգամ օգտագործելով, գրել այնպիսի ութանիշ թիվ, որի գրառման մեջ երկու 1-երի միջև կա միայն մեկ թվանշան, 2-ների միջև՝ երկու, 3-ների միջև՝ երեք, 4-երի միջև՝ չորս թվանշան։Կռահե՛ք, թե ինչ թիվ էր գրել իմաստունը։

23421314

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան

կայլակի-կհոսի

թող ըլլա-թող լինի

ցորյանի-ցորենի

աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ

1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․

Ակոս- Երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որ բացում է խոփը:

կոչնակ- եկեղեցի, հրավիրող կոչնազանգ

գյուղակ- Փոքրիկ գյուղ:

բերրիություն- պտղաբեր լինել

ցող- Օդի՝ խոնավությունից գոյացող ջրի կաթիլներ, որ նստում են բույսերի, գետնի

օրհներգություն- Օրհներգը որպես գրականության և արվեստի ժանր:

գերանդի- Երկար կոթի վրա ամրացվող սուր՝ խոտ և հացաբույսեր հնձելու համար

ամբար- Զանազան մթերքներ պահելու շենք կամ դրա մի մասը, շտեմարան:

բերկրություն-  ուրախություն

հորդել-  հոսել,

2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։

Աշխարհի՝ Արևելյան կողմը խաղաղություն թող ըլլա, Արևմտյան կողմը՝ բերրիություն, Հյուսիսային կողմը՝ առատություն, Հարավային կողմը՝ պտղաբերում։

3․ .Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում:

Խաղաղ, բերրի, առատ և պտղաբեր։

Կարևորում է խաղաղությունը։

4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր):

Աշխարհի հայերը ապրեն խաղաղ հայրենիքում։

5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ:

Խաղաղ Կյանք։

6․ Անգի՛ր սովորիր բանաստեղծությունը և տեսանյութ կամ ձայնանյութ պատրաստի՛ր։

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Վաճառքի համար ստացան երեք գույնի մեքենաներ։ Դրանց 25 %-ը

սպիտակ են, 45 %-ը՝ դարչնագույն, մնացածները՝ մոխրագույն։ Հետևյալ շրջանաձև դիագրամներից ո՞րն է համապատասխանում այդ տվյալներին.

2) Երկրագնդի օվկիանոսներն ունեն մոտավորապես հետևյալ

մակերեսները. Խաղաղ օվկիանոսը՝ 180 մլն քառակուսի կիլոմետր,

Ատլանտյան օվկիանոսը՝ 92 մլն քառակուսի կիլոմետր, Հնդկական

օվկիանոսը՝ 75 մլն քառակուսի կիլոմետր, Հյուսիսային սառուցյալ

օվկիանոսը՝ 13 մլն քառակուսի կիլոմետր։Word ծրագրով գծել այդ օվկիանոսների մակերեսների շրջանաձև դիագրամ։

3) Մի քանի տարվա ընթացքում գործարանի թողարկած մեքենաների

քանակները ներկայացված են հետևյալ աղյուսակում.

Կազմե՛ք այս աղյուսակին համապատասխանող սյունակաձև դիագրամ։

Լրացուցիչ(տանը)

4) Սյունակաձև դիագրամում ցույց է տրված, թե գյուղի այգիներում քանի տոննա միրգ է հավաքվել ամռան ամիսների ընթացքում։ Ելնելով դիագրամից՝ պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) Ընդամենը որքա՞ն միրգ է հավաքվել օգոստոսին։

65

բ) Որքա՞ն բալ է հավաքվել ամռան ընթացքում։

75

գ) Ընդամենը որքա՞ն միրգ է հավաքվել ամռան ընթացքում։

280

դ) Ամենաշատը ո՞ր ամսին է միրգ հավաքվել։

Հուլիս

5) Դասագրքի 25000 օրինակ տպաքանակն ամբողջությամբ տպագրվել

է մեկ աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում։ Օգտվելով գծային դիագրամից՝ պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) Տպաքանակի ո՞ր մասն է տպագրվել ուրբաթ օրը։

20 %

բ) Շաբաթվա ո՞ր օրերին է տպագրվել տպաքանակի 20 %-ից ավելին։

Երեքշաբթի և Հինգշաբթի

գ) Շաբաթվա ո՞ր օրն են տպագրվել ամենամեծ քանակով դասագրքեր։ Իսկ ամենափո՞քր քանակով։ Ի՞նչ քանակներ են դրանք։

Հինգշաբթի 30 % ամենամեծ քանակով

Չորեքշաբթի 5 % ամենափոքր քանակով

6) Դիագրամում (նկ. 29) ցույց է տրված, թե անտառի որ մասն է կազմում ծառերի այս կամ այն տեսակը։ Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) Ծառերից ո՞րն է ամենաշատ տարածվածն այդ անտառում, և ո՞րը՝

ամենաքիչը։

թխկի 108

եղևնի 36

բ) Տվյալ անտառը հիմնականում ինչպիսի՞ ծառերից է կազմված՝ սաղարթավո՞ր, թե՞ փշատերև։

սաղարթավոր

գ) Անտառի քանի՞ տոկոսն է բաժին ընկնում սաղարթավոր ծառերին։

սաղարթավոր 234

Մխիթար Սեբաստացի
Ծնվել է	փետրվարի 7, 1676
Ծննդավայր	Սեբաստիա
Մահացել է	ապրիլի 16, 1749 (73 տարեկան) կամ ապրիլի 27, 1749[1] (73 տարեկան)
Մահվան վայր	Սուրբ Ղազար կղզի, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն
Գերեզման	Սուրբ Ղազար կղզի
Կրոն	Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Մասնագիտություն	վանական, գրող և թարգմանիչ
Զբաղեցրած պաշտոններ	աբբա

Մխիթարը դեռ ոգևորված էր ստեղծել քարոզիչների միաբանություն, որը նվիրված կլիներ հայ ժողովրդի կրթական և հոգևոր մակարդակների բարձրացմանը։

Քսան տարեկան հասակում Սուրբ նշան վանքի վանահոր կողմից նա նշանակվեց քահանա։

Քսանհինգ տարեկանում Մխիթարը հիմնեց եկեղեցի Կոստանդոպոլսում, որի օրինակով էլ մի խումբ երիտասարդների հետ հիմնեց Մխիթարյան միաբանությունը։

Ընդամենը երկու տարի հետո` Օսմանյան իշխանությունների հալածանքներից փախչելով` միաբանությունը տեղափոխվեց Պենոպոլես, որը գտնվում էր վենետիկում։ Իսկ 1715 թվականին միաբանությունը տեղափոխվեց Սուրբ Ղազար կղզի` Վենետիկի Հանրապետության հրամանով։

Սուրբ Ղազար կղզում կառուցեց վանքը, որտեղ էլ մահացավ 73 տարեկան հասակում։

Նա թարգմանել, ստեղծել և տպագրել է հազարավոր աշխատություններ` հարստացնելով հայերեն գրականությունը։ Այսօր նրա մատենադարանում պահվում են ավելի քան 5000 ձեռագրեր և 100000 տպագիր գրականություն։

Մխիթար Սեբաստացու անվամբ է կոչվում Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրը։

\