Day: 03.12.2021

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գտե՛ք գումարը.

ա) (–11) + (–2) + 6 + 5 + (–7)=-9

բ) 22 + (–14) + (–30) + (–15) + 19=-18

գ) 8 + 14 + (–21) + (–36) + (–1)=-36

դ) (–33) + 25 + (–40) + (–25) + 80=+7

2) Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք այն բոլոր կետերը, որոնց 

համապատասխանող թվերի բացարձակ արժեքները`

ա) փոքր են 1-ից,

գ) մեծ են 0-ից և փոքր են 6-ից,

բ) փոքր են 5-ից,

դ) մեծ են 8-ից և փոքր են 12-ից։

3) Գնել են պարտերի և օթյակի 12-ական տոմսեր։ Բոլոր տոմսերի 

համար վճարել են 36000 դրամ։ Ի՞նչ արժե պարտերի տոմսը, եթե 

այն օթյակի տոմսից 1000 դրամով թանկ է։

12.1000=12000

36000-12000=24000

24000:12=2000

2000+1000=3000

4) Ճի՞շտ է, որ երկու հավասար ամբողջ թվերի բացարձակ ար-

ժեքները նույնպես հավասար են։

Այո

Լրացուցիչ(տանը)

5) 12 մ երկարություն, 10 մ լայնություն և 5 մ բարձրություն ունեցող 

մարագը 34-ով լցրել են փայտով։ Քանի՞ անգամ են գնացել` փայտ 

բերելու, եթե ամեն անգամ փայտը բերվել է 2 բեռնատարներով` 

յուրաքանչյուրում 15 մ³ փայտ։

12․10.5=600

600:4=150

150.3=450

15.2=30

450:30=15

6) Տուփում կա 6 կարմիր և 4 սպիտակ գնդիկ: Նրանցից վերցնում են 

պատահական մեկը: Ինչքա՞ն է հավանականությունը, որ այն 

կարմիր կլինի:

Հավանականությունը ավելի շատ է, որովհետև կարմիրի քանակը ավելի շատ է։

7) Ճի՞շտ է, որ եթե մի ամբողջ թիվը փոքր է մյուսից, ապա նրա բացարձակ արժեքը նույնպես փոքր կլինի մյուսի բացարձակ արժեքից։

Այո

Դաս 13.

7. Ամբողջ թվերի հանումը

Տեսական նյութ

Իմանալով, թե ինչպես է կատարվում ամբողջ թվերի գումարումը` 

դժվար չէ հասկանալ, թե ինչպես պիտի կատարվի նրանց հանումը։ 

Բերենք օրինակ.

(+12) – (+9) = (+12) + (–9) = +3,

(–11) – (–7) = (–11) + (+7) = –4,

(+5) – (+4) = (+5) + (–4) = +1։

Այս օրինաչափությունը ճիշտ է ցանկացած երկու ամբողջ թվերի 

համար, ուստի մի ամբողջ թվից մեկ ուրիշ ամբողջ թիվ հանելու 

համար պետք է նվազելիին գումարել հանելիին հակադիր թիվը։

Բերված կանոնից հետևում է, որ ամբողջ թվից զրո հանելիս 

ստացվում է նույն ամբողջ թիվը, իսկ զրոյից որևէ ամբողջ թիվ 

հանելիս ստացվում է հանելիին հակադիր թիվը: 

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1)Հաշվել

ա) 6 – 7=-1

բ) –30 – 44= -74

գ) 12 – 9=+3

դ) 18 – 23=-5

ե) –11 – 9=-20

զ) 8 – 2=+6

է) –16 – 7=-23

ը) 0 –16=-16

2) Կատարե՛ք հանում.

ա) 34–(–7)=+34+7=+41

բ) 101 – (–8)=+101+8=+109

գ) 29 – (–11)=+29+11=+40

դ) –70 – (–14)=-70+14=-56

ե) –48–(–25)=-48+25=-23

զ) –17 – (–34)=-17+34=+17

է) –52 – (–2)=-52+2=-50

ը) 82-(-3)=+82+3=+85

3) Գտե՛ք և համեմատե՛ք արտահայտությունների արժեքները.

ա) 8 – 3 և 3 – 8, +5 > -5

գ) –25 – (–3) և –3 – (–25), -22 <+22

բ) (–7) – 4 և 4 – (–7), -11 < +11

դ) 6 – (–2) և (–2) – 6, +8 > -8

 Ի՞նչ օրինաչափություն է այստեղ գործում։

+>-

4) Օդի ջերմությունը իջավ 7⁰C-ով և դարձավ –3⁰C։ Որքա՞ն էր օդի 

ջերմությունը մինչև այդ փոփոխությունը։

+7-3=+4

Լրացուցիչ(տանը)

5) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի հավասա-

րու թյուն ստացվի.

ա) 2 –8 = –6,

դ) -28+ 25 = –3,

է) -3+ 9 = 6,

բ) 0 – (-7) = 7,

ե) –15+ 14 = –1,

ը) 19 – 11 = 8,

գ) 3 + (-23) = –20,

զ) –(-10) + 10 = 20,

թ) –61 – (-83 = 22։ 

6) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=

դ) (29 – 64) + 23=

է) (–39 –21) + 11=

բ) (–43 – 14) – 32=

ե) (–30 – 21) + 56=

ը) (16 – 33) – 50=

գ) (–74 + 27) – 15=

զ) (81 – 45) – 60=

թ) (–18 + 6) – 39=

7) Բերե՛ք երկու այնպիսի ամբողջ թվերի օրինակ, որոնց տարբե րու-

թյունը դրական թիվ լինի։ Կարո՞ղ է արդյոք այդ դեպքում հանելին 

բացասական թիվ լինել։

8) Սուզանավի խորաչափը ցույց էր տալիս ծովի մակերևույթից 145 մ 

խորություն (–145 մ)։ Որոշ ժամանակ անց խորաչափի ցուցմունքը 

դարձավ –173 մ։ Ինչքա՞ն էր սուզանավի ընթացքի նախկին և նոր 

խորությունների տարբերությունը։