Day: 21.02.2022

Դաս 6.

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Կոորդինատային ուղղի վրա կետեր են նշված։ Գրե՛ք այդ կետերի կոորդինատները։

A= -2 1/2

B=-1 1/4

O=0

C= +1/2

D=+1 3/4

E=+2 3/4

2) Դրական և բացասական ռացիոնալ թվերի գումարի տեսքով գրի՛

առեք –6 թիվը այնպես, որ՝

ա) երկու գումարելիներն էլ ամբողջ թվեր լինեն,

-3+(-3)=-6

բ) գումարելիներից մեկը լինի սովորական կանոնավոր կոտորակ,

+1/3+(-6 1/3)=-6

գ) երկու գումարելիներն էլ լինեն անկանոն կոտորակներ։

-18/6-18/6=-6

3) Բեռը տեղափոխելու համար անհրաժեշտ է 15 մեքենա՝ յուրաքանչյուրը 612տ բեռնատարողությամբ։ Նույն բեռը տեղափոխելու համար 212տ բեռնատարողությամբ քանի՞ մեքենա անհրաժեշտ կլինի։

1)615.15=9180

2)9180:212=43,3

44 մեքենա

Լրացուցիչ(տանը)

4) Ինչի՞ է հավասար բաժանարարը, եթե միակ հնարավոր մնացորդը

1-ն է։

2

5) Մարմնի զանգվածի և նրա ծավալի հարաբերությունը կոչվում է

խտություն։ Մի մետաղյա չորսուի ծավալը 96 սմ³ է, իսկ երկրորդինը՝

105 սմ³։ Նո՞ւյնն են արդյոք այդ չորսուների խտությունները, եթե առաջինի զանգվածը 592 գ է, իսկ երկրորդինը՝ 840 գ.

6) Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի

հավասարություն.

ա) -9 + 8 = –1,

դ) -18 + 7 = –11,

է) 5 + -2 = 3,

բ) –3 +( -3) = –6,

ե) -12 + 2 = –10,

ը) 25 + -5 = 20,

գ) –8 + (-2) = –10,

զ) -11 + 20 = 9,

թ) –5 + (-6) = –11։

7) Գտնել բաց թողած թիվը.

56

Գոյական անուններն ունեն երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի։ Եզակի թիվը ցույց է տալիս եզակի, մասնավոր առակա կամ տվյալ տեսակի առարկան ընդհանրապես, ինչպես՝ ծառ, տղա։ Բառի ուղիղ ձևն է։ Հոգնակի թիվը ցույց է տալիս նույն տեսակի մեկից ավելի առարկաներ՝ ծառեր, տղաներ։ Կազմվում է եր և ներ վերջավորությունների միջոցով։ Միավանկ բառերին ավելանում է եր վերջավորությունը, իսկ բազմավանկներին՝ ներ-ը։

Շեղումներ կանոնից

• Մի շարք գրաբարյան բառեր հոգնակիի կազմության ժամանակ վերականգնում են ն մասնիկը՝ ստանալով ներ վերջավորությունը։

Դրանք են՝ բեռ, գառ, լեռ, եզ, դուռ, մատ, նուռ, ծունկ, թոռ, կուռ, ծոռ, ձուկ, հարս, մուկ բառերը։

• Կին-կանայք, մարդ-մարդիկ
• Եթե բարդ բառի վերջին միավանկ բաղադրիչը գոյական է, ապա ավելանում է եր։ Օրինակ՝ շարասյուներ, իսկ եթե բառի վերջին միավանկ բաղադրիչը բայ է կամ ունի բայական իմաստ, ապա ներ։ Օրինակ՝ անասնակերներ։
• Եթե մեկուկես վանկանի բառի կես վանկը գտնվում է բառասկզբում, ապա ավելանում է ներ։ Օրինակ՝ բը-ժիշկ-ներ։ Իսկ եթե մեկուկես վանկանոց բառի կես վանկը գտնվում է բառավերջում, ապա ավելանում է եր։ Օրինակ՝ կայ-սըր-եր։

Բացառություն՝ գամփռ-գամփռներ կամ գամռեր, անգղ-անգներ կամ անգղեր

Գոյություն ունեն նաև գոյականների անեզական և անհոգնական խմբեր։

Առաջադրանքներ

1. Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու:

թվական, թվականներ

Գլուխ, գլուխներ

աստղ, աստղներ

երկիր, երկիրներ

սենյակ, սենյակներ

հարևան, հարևաններ

ծառ, ծառեր

պտուղ, պտուղներ

տեր, տերեր

ժապավեն, ժապավեններ

մարդ,մարդիկ

կին, կանայք

2. Տրված բառերի բաղադրիչները գծիկով բաժանի՛ր: Բոլոր բառերի առաջին բադադրիչներն ի՞նչ նմանություն ունեն:

Օրինակ՝

գառնարած = գառն — արած,

բեռնակիր = բեռն — ա — կիր,

մատնել = մատն — ել:

Գառնուկ=գառն — ուկ

բեռնել=բեռն — ել

դռնակ=դուռն — ակ

թոռնիկ=թոռն — իկ

լեռնային=լեռն — ային

ծոռնիկ=ծոռն — իկ

հարսնուկ=հարսն — ուկ

մատնոց= մատն—նոց

ողնաշար=ողն—ա—շար

ձկնկիթ=ձուկն—կիթ

ոտնաման=ոտն—աման

մկնդեղ=մուկն—դեղ

3. Տրված գոյականները հոգնակի՛ դարձրու: Ո՞ր մասնիկով են նրանք հոգնակի դառնում:

Բեռ, բեռներ

գառ, գառներ

դուռ, դռներ

եզ, եզներ

թոռ, թոռներ

լեռ, լեռներ

ծոռ, ծոռներ

հարս, հարսներ

ձուկ, ձկներ

մատ, մատներ

մուկ, մկներ

նուռ, նռներ

4. Փորձի՛ր պարզել, թե հատուկ անուններից որոնք են չակերտներում գրվում:

Մենք վաղուց ենք անցել «Քաջ Նազարը»: հեքիաթ

Շատ եմ հավանում Սարոյանի «Գեղեցիկ սպիտակ ձիու ամառը» պատմվածքը: պատմվածք

Այս գիրքը հրատարակել է «Շաղիկ» հրատարակչությունը: հրատարակչության

Ընկերս աշխատում է «Նոր դպրոց» հրատարակչությունում: հրատարակչության

Ամենաշատը սիրում եմ աշակերտական «Ծիր Կաթին» թերթը: թերթ

Կարդացե՞լ ես երիտասարդների «Լրագիր օր» շաբաթաթերթը: շաբաթաթերթ

Իրերը տեղավորել էր «Էրեբունի» հյուրանոցում ու հասել ընկերներին: հյուրանոց

Ամերիկյան «Գրումման Էրկրաֆտ» ընկերությունը Բեն Ֆրանկլին սուզվող ապարատն ստեղծել է խորջրյա ուսումնասիրությունների համար: ընկերության

Գագարինը առաջին մարդն էր, որ Վոստոկ տիեզերանավով տիեզերք թռավ:

5․ Տրված հատուկ անունները տեղադրի՛ր նախադասություններում՝ համապատասխանաբար կետադրելով:

Հեքիաթներից ամենաշատը սիրում եմ Հազարան բլբուլ:

Հաղթանակ և Կիևյան կամուրջները Երևանի ամենագեղեցիկ կառույցներից են:

1969թ. ամերիկացի աստղագնացները Ապոլոն-11 տիեզերանավով վայրէջք կատարեցին Լուսնի վրա:

Նավապետ Գրանտի երեխաներն էլ դարձան Դունկան զբոսանավի ուղևորներ, և բոլորով գնացին խիզախ ծովայինին գտնելու:

Ջերմուկ հանքային ջուրը բուժիչ նշանակություն ունի:

Խորասուզված կարդում էր Մայն Ռիդի Աքսորականներն անտառում արկածային վեպը: