Posted in Մայրենի 6

Բառարանի Տեսակներ

  • Ըստ բառաքանակի (բառացանկի) կամ ըստ բառահոդվածի ծավալի՝ ընդարձակ կամ լիակատար բառարան, և համառոտ բառարան։
  • Ըստ գործնական կամ այլ նպակադրման՝ դպրոցական բառարան, նաև՝ առձեռն բառարան, տեղեկատու բառարան։
  • Ըստ գիտական (բառաքննական) մշակվածությամբ՝ ակադեմիական բառարան. երբ սա արտահայտում է նաև գրական լեզվի նորմավորվածությունը՝ նորմատիվ բառարան։ Ակադեմիական բառարանը բացատրական բառարանի տարատեսակ է, որտեղ բացատրությունների հիմքում ընկած են լինում բառային երևույթների գիտական քննությամբ վերհանված նորմաները։ Բնորոշվում է բառի նշանակության մանրամասն բացատրություններով և գրական վկայություններով, հոմանիշների, ոճերի ընդգրկմամբ, բառապաշարային շերտերի ու քերականական նշումներով։
  • Ըստ լեզուների ընդգրկման՝ միալեզվյան բառարան, եթե վերաբերում է մել լեզվի բառամթերքին, երկլեզվյան բառարան, եթե վերաբերում է երկու լեզուների բառամթերքին, բազմալեզվյան բառարան, եթե բառամթերքը շատ լեզուների է վերաբերում։ Վերջին երկու տիպի բառարանները սովորաբար թարգմանական բնույթի են լինում։ Կան նաև՝ համեմատական բառարան, զուգադրական բառարան և այլն։
  • Ըստ բառամթերքի բնույթի, բառահոդվածի կառուցվածքի ու բովանդակության, ինչպես նաև նպատակաուղղվածության՝ բառարանները բաժանվում են երկու խմբի՝ լեզվական (լեզվաբանական, բանասիրական) բառարաններ և հանրագիտական բառարաններ։ Լեզվականները լինում են՝ բացատրականբառակազմական, դարձվածաբանական, համանունների, հանգարան կամ հանգաբառարան, հապավումների, հոմանիշների, հեղինակային, պատմական, ստուգաբանական, ուղղագրական, ուղղախոսական, թարգմանական, օտար բառերի և այլն։ Հանրագիտական տիպի բառարաններ են՝ հանրագիտարանները, մասնագիտական բառարանների մեծ մասը, կենսագրական բառարանները, անձնանունների բառարանների մեծ մասը և այլն։ Կան և այդ երկու տիպի բառարանների սկզբունքների համադրման դեպքեր։ Սա հատկապես լինում է մասնագիտական որոշ բառարաններում, անձնանուններում ու ճյուղային առանձին բառարաններում և այլն։

Ստեղծվում են նաև վիճակագրական բառարաններ։

Posted in Մայրենի 6

Բառարան

Ա

անդորր-[գոյական] Հանգիստ, անվրդով՝ խաղաղ վիճակ:

ատրուշան-Կրակապաշտ պարսիկների պաշտամունքի տեղը, որտեղ կրակը միշտ վառ էր պահվում, կրակատուն:

Բ

Գ

Բ

Դ

Դաշույն-Երկսայրի սրածայր փոքրիկ թուր:

Ե

Զ

Է

Ը

Թ

Ժ

Ի

Լ

Խ

Խինդդ- Խնդություն, ուրախություն:

խոկում- Այն, ինչ որ խոկում՝ մտածում են, մտածածը, միտք:

Ծ

Կ

Հ

հար-Կից, կողքին:

Հողմամկոծ-Հողմից կոծված՝ ծեծված:

հրաբորբոք-Հրով բորբոքված։

հրկեզ-[գոյական] (բանաստեղծական) Հուր, կիզիչ ջերմություն, տապ, շոգ:

հուր-Կրակ:

Ձ

Ղ

Ճ

Մ

մարջանե- Մարջանից սարքված՝ պատրաստված:

Յ

Ն

Շ

Ո

Չ

Պ

պուրպուր-[ածական] Մուգ կամ բաց կարմիր:

Ջ

ջեռ-Տաք:

Ռ

Ս

սայր-Սուր ծար (նիզակի, տեգի, սլաքի ևն):

Վ

վառման-Վառ, բորբոքուն, ջերմ:

Տ

տենդոտ-Տենդ առաջացնող, տենդով հիվանդացնող (տեղ, կլիմա):

տրտունջն-Դժգոհություն, անբավականություն մեկից՝ մի բանից:

Ր

Ց

ՈՒ

 ուռկան-Ձուկ որսալու ցանցահյուս՝ թակարդ, թարբ, ձկնորսական ցանց:

Փ

փաղաքուշ-Փաղաքշալից, փաղաքշական, փաղաքշանք արտահայտող՝ պարունակող:

փթիթ-Ծիլ, բողբոջ:

Ք

Օ

Ֆ

Posted in մաթեմ 6

Դաս 5.

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն

այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

ա) 5 · 7 > –1, 

բ) 0 < (–3) · (–4), 

գ) (–1) · (–4) > –1,

դ) –4 < 2 · 3, 

ե) (–5) · 2 < 0, 

զ) 5 · 7 < (–4) · (–9)։

2) Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) (–2) · (|–4| – |–8|)=(-2).((+4)-(+8))=(-2).(+4-8)=(-2).(-4)=+8

բ) (|–21|+|+4|) ։ (–5)=(+21)+(-4):(-5)=(+17):(-5)=-

գ) ((–3) · (–7) – (–2) · |–4|) · (–6)=(+21)-(-2).(+4)=(+21)-(-8).(-6)=

(+21+8).(-6)=(+29).(-6)=-174

դ) (|–9|+|–1|) ։ (18–(–|6|))=((+9)+(+1)):(18+(-6))=(+10):(+12)=

3) Ո՞ր թվանշանով է վերջանում 5-ի բաժանվող զույգ թիվը։

0-ով։

4)120-ը 480-ի քանի տոկոսն է։

4%:

Լրացուցիչ(տանը)

5) Տրված է երկու կոտորակ։ Առաջին կոտորակի համարիչը 6 անգամ

մեծ է երկրորդ կոտորակի համարիչից, իսկ հայտարարը 5 անգամ

փոքր է երկրորդ կոտորակի հայտարարից։ Ինչի՞ է հավասար

առաջին և երկրորդ կոտորակների հարաբերությունը։

30/5 5/25

6) Թվի կեսի կեսը հավասար է 12-ի։ Գտե՛ք այդ թիվը։

48:2:2=12

պատ․ 48

7) Առաջին փականագործին 120 մանրակ պատրաստելու համար

պետք է 3 ժամ, իսկ երկրորդին՝ երկու անգամ ավելի։ Ինչքա՞ն

ժամանակում փականագործները, աշխատելով միասին, կպատրաստեն 600 մանրակ։

18 ժամ։

Posted in Մայրենի 6

Հայտնություն

Գարնան անուշ աղմուկով,

Գարնան երգով դու եկար.

Փայլով, փառքով ու շուքով,

Խնդությունով խելագար….

Սիրտըս անուշ խոցեցիր

Արևավառ քո սրով,

Սև օրերըս այրեցիր

Գեղեցկությամբ ու սիրով։

Սիրտըս լիքն էր մութ մեգով,

Սիրտըս թույլ էր ու տկար,—

Գարնան անուշ աղմուկով,

Գարնան երգով դու եկար…

Առաջադրանքներ

1․ «Հայտնություն» բանաստեղծությունից դո՛ւրս գրել անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրե՛լ։

փառք-Պատիվ՝ հռչակ՝ համբավ, որ մարդ վաստակում Է իր լավ գործով՝ ստեղծագործություններով՝ գիտական վաստակով ևն:

մեգ-Երկրի վրա իջած մառախուղի թանձր շերտ:

2․ Բացատրե՛լ բանաստեղծության վերնագիրը։ Ինչո՞ւ է բանաստեղծությունը կոչվում «Հայտնություն»։

Որովհետև սերը հայտնում է։


3․ Փորձի՛ր գրավոր ներկայացնել-պատմել-փոխադրել բանաստեղծությունը։

։4․ Անգի՛ր սովորել բանաստեղծությունը։

Posted in Բնագիտություն 6

Մարմինների էլեկտրականացում

Դասարանական 1
Հարցեր
1․-Ե՞րբ է մարմինը համարվում էլեկտրականացված:

Երբ, այն մարմինը, որը շփելուց հետո ձգում է այլ մարմիններ, էլեկտրականացած է, այսինքն՝ նրան հաղորդված է էլեկտրական լիցք։
2․-Ո՞ր էլեկտրական լիցքերն են անվանում դրական, եւ որո՞նք՝ բացասական։

Թղթով կամ մետաքսով շփած ապակու վրա ստացված լիցքերը անվանել են՝ դրական “+”։

Բրդով կամ մորթիով շփած ճկազանգվածի վրա ստացված լիցքերը անվանել են՝ բացասական “-“։
3․-Էլեկտրացույցի թերթիկները լիցքավորվելիս ինչո՞ւ են վանում միմյանց:

Միևնույն նշանի էլեկտրական լիցքեր ունեցող մարմինները միմյանց վանում է ։
4․-Ինչպե՞ս են պարզում մարմինների էլեկտրականացված լինելը։

Մարմինների էլեկտրականացված լինելը պարզում են էլեկտրացույցի միջոցով։POSTED INԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ 6

Ջերմային էներգիայի աղբյուրները

Posted on 

Հարցեր

  1. Ինչո՞ւ է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմային էներգիան։

Ջերմային երևույթի ժամանակ մարմինները ստանում կամ տալիս են որոշակի քանակությամբ ջերմային էներգիա՝ ջերմություն։ Առանց ջերմային էներգիայի կյանքը կսառի։

  • Ինչո՞ւ է Արեգակը համարվում Երկրի վրա կյանքի եւ ջերմության գլխա­
    վոր աղբյուրը։

Արեգակը համարվում է երկրի վրա կյանքի և ջերմության գլխավոր աղբյուրը, որովհետև արեգակը ջերմություն է տալիս երկրին և նրա ջերմային էներգիան տեղափոխվում է ճառագայթով։

  • Վառելանյութի ի՞նչ տեսակներ գիտեք։
    Մտածե՛ք
    Կա՞ն արդյոք Երկրի ընդերքում ջերմային էներգիայի այլ աղբյուրն

Փայտ, բենզին, հեղուկ գազ ․․․

Posted in մաթեմ 6

Առաջադրանքեր(դասարանում)

1) Շաքարավազի 1 կիլոգրամը արժե 280 դրամ։ Քանի՞ դրամ է

վճարվել 2 կգ, 3 կգ, 4 կգ, 5 կգ, 6 կգ, 7 կգ շաքարավազի համար։

Կազմե՛ք շաքարավազի գնված քանակության և վճարված գումարի

կախման աղյուսակը։ Կառուցե՛ք այդ կախման գրաֆիկը։ Ի՞նչ գիծ է

այդ գրաֆիկը։

կգ1234567
դրամ2805608401120140016801960

2) ա) Ժամը քանիսի՞ն է օդի ջերմաստիճանը եղել 00

բ) Ժամը քանիսի՞ն է օդի ջերմաստիճանը եղել ամենացածրը

(ամենաբարձրը)։

գ) Ո՞ր ժամանակահատվածում է օդի ջերմաստիճանը եղել 00-ից

ցածր (բարձր)։

դ) Քանի՞ աստիճանով է փոխվել օդի ջերմաստիճանը ժամը

6–15-ը։

3) Կատարե՛ք գործողությունները.

ա) (–2) · (|–4| – |–8|)=+8

գ) (|–21|+|+4|) ։ (–5)=

բ) ((–3) · (–7) – (–2) · |–4|) · (–6)=-552

դ) (|–9|+|–1|) ։ (18–(–|6|))=

Լրացուցիչ(տանը)

4) Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են օրվա ընթացքում օդի

ջերմաստիճանի փոփոխության տվյալները:Կառուցե՛ք համապատասխան գրաֆիկը.

5) Նկարում տրված են մեքենայի և ավտոբուսի շարժման գրաֆիկները.

ա) Ժամը քանիսի՞ն է մեքենան մեկնել քաղաքից։

բ) Ինչի՞ է հավասար մեքենայի անցած ճանապարհի երկարությունը։

գ) Քաղաքից ի՞նչ հեռավորության վրա էր մեքենան մեկնումից 2,

3, 6 ժամ անց։

դ) Ժամը քանիսի՞ն էր ավտոմեքենան գտնվում քաղաքից 210 կմ

հեռավորության վրա։

ե) Ինչի՞ է հավասար ավտոմեքենայի արագությունը։

զ) Ինչքա՞ն ճանապարհ է անցել ավտոմեքենան ընթացքի

երրորդ ժամից սկսած մինչև ընթացքի ավարտը։

6) Քաղաքից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ մեկնեցին երկու

մեքենաներ։ Առաջինի արագությունը 60 կմ/ժ է, երկրորդինը՝

75 կմ/ժ։ Քանի՞ ժամ անց նրանց հեռավորությունը կգերազանցի 90 կմ-ը։

Posted in Պատմություն 6

Արտաշես Ա

1.Արտաշես Առաջինի կառավարման թվականները:

Մ․թ․ա 180-մ․թ․ա 160

2.Ներկայացրու, Արտաշես Առաջինի վարչական, ռազմական, հողային բարեփոխումները, հիմնավորիր դրանց կարևորությունը:

Հողային բարեփոխումը

Արտաշեսի օրոք խիստ սրվել էին հողի մասնավոր սեփականատերերի և գյուղական համայնականների միջև հակասությունները:  Ագարակատերերն անարգել զավթում էին համայնական հողերն ու գյուղացիներին զրկում իրենց գոյությունը պահպանելու միակ միջոցից: Բնականաբար, հողազուրկ գյուղացին այլևս չէր կարող հարկ վճարել պետությանը, դեռ ավելին` շահագրգռված չէր և չէր կարող զինվորագրվել բանակին: Համայնական հողերի անզուսպ յուրացումը տեղիք էր տալիս զինված ընդհարումների: Պետությունը չէր կարող անտարբեր դիտողի դերում լինել: Մոտ Ք.ա. 180 թ. Արտաշեսը հրապարակում է հրամանագիր հողային բարեփոխման վերաբերյալ, որի համաձայն` մասնավոր հողային տնտեսությունների (ագարակներ) սահմանները հստակորեն սահմանազատվում են համայնքին պատկանող հողերից: Այս հրամանագիրը մի կողմից` օրինականացնում էր ագարակատերերի մինչ այդ կատարած զավթումները, իսկ մյուս կողմից` պահպանում էր համայնքային սեփականությունը:                              

 Ռազմավարչական և այլ բարեփոխումներ

Արտաշես Ա-ն զգալի ջանքեր թափեց ռազմական գործի վերակառուցման ուղղությամբ: Նա ստեղծեց կանոնավոր ու լավ զինված բանակ:Երկրի սահմանների պաշտպանությունը պատշաճ կազմակերպելու համար նա կազմեց չորս զորավարություններ: Մովսես Խորենացին այդ մասին վկայում է. «Զորքի իշխանությունն էլ (Արտաշեսը) չորս մասի է բաժանում արևելյան կողմի զորքը թողնում է (իր որդի) Արտավազդին, արևմտյանը տալիս է (իր որդի) Տիրանին, հարավայինը վստահում է (իր զորավար) Սմբատին, իսկ հյուսիսայինը՝ (իր որդի) Զարեհին»:Պետության կառավարումը բարելավելու նպատակով Արտաշես Ա-ն թագավորությունը բաժանեց 120 վարչական շրջանների կամ գավառների, որոնք հունա-հռոմեական հեղինակներն անվանում էին ստրատեգիաներ կամ պրեֆեկտուրաներ: Սրանց մի մասում հետագայում ձևավորվեցին նախարարական իշխանությունները: Արտաշեսը կարգավորեց արքունի գործակալությունները: Երկրի կառավարման կարևորագույն գործակալությունները՝ սպարապետությունը և հազարապետությունը, հանձնեց իր մերձավորներին:Թագավորական իշխանության հեղինակությունը ժողովրդի աչքում բարձրացնելու նպատակով Արտաշես Ա-ն սահմանեց թագավորի նախնիների պաշտամունքի կարգը: Արտաշատում կառուցեց Հայոց աշխարհի հովանավոր Անահիտ աստվածուհու տաճարը: Այնտեղ կանգնեցվեցին Արտաշեսի նախնիների արձանները, որոնց ժողովուրդը պետք է երկրպագեր: Տաճարներ կառուցվեցին նաև Հայաստանի մյուս քաղաքներում, ուր, բացի հայոց աստվածներից, դրվեցին նաև Զևսի, Հերակլեսի, Ապոլոնի, Աթենասի, Ափրոդիտեի և հունական այլ աստվածների արձանները:Արտաշեսը ճշգրտել է տվել օրացույցը, հստակեցրել տոմարը և կատարել բազում այլ բարեփոխումներ:

3.Փորձիր գտնել տարբերություն , նմանություն քաղաքի և մայրաքաղաքի միջև: Պատմիր նոր մայրաքաղաքի հիմնադրման մասին /քարտեզում գտիր, նշիր մայրաքաղաքը/:

Արտաշատ մայրաքաղաքի հիմնադրումը

Արտաշես Ա-ն մեծապես հայտնի է նաև իր բարենորոգչական և վերափոխիչ քաղաքականությամբ, որ նա իրականացրել է Մեծ Հայքի տնտեսական, վարչական, ռազմական և այլ բնագավառներում: Կարևոր նշանակություն ունեցավ հատկապես երկրի նոր մայրաքաղաք Արտաշատի հիմնադրումը: Քաղաքը կառուցվել է Այրարատյան դաշտում, Երասխ և Մեծամոր գետերի ջրկիցում:Արտաշատի հիմնադրման վերաբերյալ արժեքավոր վկայություն է թողել Պատմահայր Մովսես Խորենացին. «Արտաշեսը գնում է այն տեղը, որտեղ Երասխը և Մեծամորը խառնվում են և այնտեղ բլուրը հավանելով, քաղաք է շինում և իր անունով կոչում է Արտաշատ»: Հույն պատմիչ Պլուտարքոսի հավաստմամբ, քաղաքի տեղանքն ընտրել է Կարթագենի վտարանդի զորավար Հաննիբալը, որն այդ ժամանակ ապաստան էր գտել Հայաստանում: Նա է նաև կազմել քաղաքի հատակագիծը և, թագավորի առաջարկությամբ, գլխավորել շինարարական աշխատանքները. «Կառուցվեց մեծ և շատ գեղեցիկ մի քաղաք, որին թագավորը տվեց իր անունը և այն հռչակեց Հայաստանի քաղաքամայր»: Հնագիտական պեղումները ցույց տվեցին, որ քաղաքը կառուցվել է ներկայիս Խոր Վիրապի տեղում, առևտրական նշանավոր տարանցիկ մայրուղիների խաչմերուկում: Քաղաքը շրջափակված է եղել բարձր, հզոր պարիսպներով, խրամով և պատվարով: Քաղաքի անառիկ դիրքը նկատի ունենալով՝ հռոմեացիներն այն անվանել են «Հայկական Կարթագեն»:

4.Փորձիր գտնել տարբերություն , նմանություն քաղաքի և մայրաքաղաքի միջև: Պատմիր նոր մայրաքաղաքի հիմնադրման մասին /քարտեզում գտիր, նշիր մայրաքաղաքը/:

Քաղաքը որպես կանոն՝ գյուղի համեմատությամբ ավելի մարդաշատ ու խոշոր բնակավայր, որի բնակչությունը գերազանցապես զբաղված է ոչ գյուղատնտեսական բնագավառներում, իսկ մայրաքաղաքը, ինչպես պետության կամ վարչական միավորի  քաղաքը, որտեղ գտնվում են համապետական կամ մարզային կենտրոնական իշխանությունը կամ այդ իշխանության օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինները։

4.Գնահատիր Արտաշես Առաջինի գործունեությունը որպես թագավոր:Արտաշես Արտաշես Առաջինի օրոք վարչական, ռազմական և հողային բարեփոխումներ են տեղի ունեցել և նաև Սելևկյան թագավոր Անտիոքոս III Մեծը, Երվանդունիներից նվաճելով Հայաստանի զգալի մասը, մ.թ.ա. շուրջ 200 թվականին նրա կառավարիչ է կարգել Արտաշես Ա–ին։ Մագնեսիայի ճակատամարտում Հռոմից Անտիոքոս III–ի կրած պարտությունից հետո, Արտաշես Ա անկախ է հռչակել Հայաստանը և հիմնել նոր արքայատոհմ, որն իր հիմնադրի անունով պատմագրության մեջ կոչվում է Արտաշեսյան: Արտաշես Ա–ի թագավորությունն սկզբում սահմանափակված է եղել Մեծ Հայքի կենտրոնական մարզերով։ Կարճ ժամանակաշրջանում նա վերամիավորել է Երվանդունիների պետությունից մ.թ.ա. III դ. վերջին կամ մ.թ.ա. II դ. սկզբին անջատված ծայրագավառները, ստեղծել միաձույլ պետություն, որի հզորությունն ու կենսունակությունը խարսխված է եղել միասնական էթնիկական հիմքի վրա։:

1.Փորձիր սահմանել զինանշան բառի հասկացությունը:

Զինանշան, կրողի պատմական ավանդույթներն արտահայտող պատկերների ու առարկաների համադրությամբ խորհրդանշանային ժառանգական տարբերանշան։

Յուրահատուկ է պետություններին, ազնվականական կամ իշխանական տներին, պետության կազմի մեջ մտնող վարչա-տարածքային միավորներին (մարզ, նահանգ, գավառ, քաղաք և այլն)

  • պատկերիր քո պատկերացրած Արտաշեսյանների զինանշանը
  • գտիր իրական զինանշանը, տուր բացատրությւոնը,ապացուցիր, որ դա հենց Արտաշեսյաններին է պատկանում:
Քաջություն է խորհրդանշում
Posted in Uncategorized

2021-22 ուսումնական տարվա երրորդ շրջանի անհատական ուսումնական պլան

Դասացուցակ

https://docs.google.com/spreadsheets/d/1dQkVQseHWZPIFiTJVA_ib_ydG0UBdDgY/edit#gid=802788652

Ժամատախտակ

http://mskh.am/am/44260

Միջին Դպրոցի Կայք

http://middle.mskh.am/

Ընտրության գործունեություն -Ֆուտբոլ
Մարզական ակումբ — Բասկետբոլ
Լրացուցիչ կրթություն դպրոցում — ոչ
Լրացուցիչ կրթություն դպրոցից դուրս — այո
Լրացուցիչ (տնային) աշխատանք — այո

Posted in մաթեմ 6

Դաս 3.

Կրկնենք անցածը

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Գրե՛ք երեք հաջորդական ամբողջ թվեր, որոնց գումարը հավասար

է 0-ի։

(-1)+(0)+(+1)=0

2) Հաշվել.

ա)( -44:4+12:(-3))-134=

(-11-4)-134=

-15-134=-149

բ) -12+(-34)-(-21)=

-12-34+21=

-46+21=-25

գ) -34+6-91=

-28-91=-119

դ) -(-56)-(-21)+100=

+56+21+100=+177

ե)-120:2+60=

-60+60=0

3) AB հատվածը C կետով բաժանվում է AC և CB երկու հատվածների։

CB հատվածի երկարությունը AC հատվածի երկարության 23-ն է։

Գտե՛ք AB հատվածի երկարությունը, եթե CB հատվածի երկարությունը 24 սմ է։

23+24=47

4) Արույրը 60 % պղնձի և 40 % ցինկի համաձուլվածք է։ Արույր պատրաստելու համար վառարանի մեջ դրել են ցինկ և 210 կգ պղինձ։

Որքա՞ն ցինկ են դրել վառարանի մեջ։ Որքա՞ն արույր կստացվի։

210.60/100=126 պղինձ

210.40/100=84 ցինկ

Լրացուցիչ(տանը)

5) Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) (35 – 17) – 20=+18-20=-2

դ) (29 – 64) + 23=-35+23=-12

է) (–39 –21) + 11=-60+11=-49

բ) (–43 – 14) – 32=-57-32=-89

ե) (–30 – 21) + 56=-51+56=+5

ը) (16 – 33) – 50=-17-50=-67

գ) (–74 + 27) – 15=-47-15=-62

զ) (81 – 45) – 60=+36-60=-24

թ) (–18 + 6) – 39=-12-39=-51

6) Հաշվե՛ք.

ա) | – 4 – *|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրված լինի –3 թիվը,

I-4-(-3)I=I-4+3I=I-1I=+1

բ) |5 – * – 8|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի –9 թիվը,

I5-(-9)-8I=I5+9-8I=I+6I=-6

գ) |* – 2| + |* – (–1)|, եթե աստղանիշի փոխարեն գրվի 6 թիվը։

I6-2I+I6-(-1)I=I4I+I6+1I=I+4I+I+7I=(-4)+(-1)=-11

7) Քաղաքից դուրս եկավ մի մեքենա, որի արագությունը 80 կմ/ժ էր։ 

հետո նրա հետևից շարժվեց մեկ ուրիշ մեքենա, որի արագությունը 

90 կմ/ժ էր։ Քաղաքից դուրս գալուց ինչքա՞ն ժամանակ անց 

երկրորդ մեքենան առաջինից 20 կմ առաջ անցած կլինի։

8) Գտնել բաց թողած թիվը.

10-10-q-13.png
90
Posted in Մայրենի 6

ՎԱՀԱՆ ՏԵՐՅԱՆԻ ՄԱՍԻՆ

Հովհաննես Թումանյան

Տպագրվել է «Հորիզոն» թերթում 1913 թվականին,նոյեմբերի 30–ին, N270

Մեր սիրելի երիտասարդ դասախոսը, որ էնքան բանաստեղծորեն խոսեց մեր տաղանդավոր բանաստեղծ Տերյանի քնարի մասին, հայտնեց նաև մի շատ տարածված կարծիք, թե Տերյանը զուրկ է ղայնությունից և հարազատ չի մեզ։ Ինձ թվում է, որ էդ կարծիքը սխալ է։ Չմտնելով քննության մեջ, թե ինչ է հարազատությունը և ինչ նշաններով է արտահայտվում, ես գտնում եմ, որ նրա թախիծն ու երազները, մշուշն ու աղջամուղջը խորթ չեն մեր երկրին ու մեր հոգուն։ Ես եղել եմ էն երկնքին մոտիկ լեռնադաշտում, ուր ծնվել է Տերյանը, և կարծես թե նա լիքն է էն մշուշային թախիծով ու քնքույշ երազներով, որ բնորոշում են մեր տաղանդավոր բանաստեղծի քնարը։ Վերջապես թախիծն ու երազը խորթ չեն հայի հոգուն, և մենք շատ երազկոտ ժողովուրդ ենք։

Խոսեց և նրա երգերի մոնոտոնության մասին, և լսողները շատ հեշտ կարող են սրա տակ ձանձրալին հասկանալ։ Բայց դուք, ինչպես ամեն բանաստեղծի, էնպես էլ Տերյանի լավ երգերն առեք և բանաստեղծական գոհարներ կտեսնեք, որ ձեզ բարձր գեղարվեստական հաճույքներ կտան։ Չպետք է մոռանալ և էն հանգամանքը, որ Տերյանը դեռ տվել է իր առաջին շրջանի երգերը, և այժմ ինչպես ինքն է գրում իր վերջին երգերից մեկում, նոր արշալույս ու նոր հորիզոն, նոր կյանք է ողջունում։
1913