Month: Փետրվար 2024

1.Գրեք տրված միջակայքերին պատկանող բոլոր բնական թվերը.

ա)[3;5] 4

բ)(-1;3) 1,2

գ)(0;5] 1,2,3,4

2.Հաշվեք տրված միջակայքերին պատկանող ամբողջ թվերի քանակը.

ա) [0;19] 18

բ)(-1;14) 13

գ)[0;36) 35

դ)(36;64] 27

3.Նշել անհավասարմանը բավարարող չորս ամբողջ լուծում.

ա)x+1>14 ×>13

բ)2x+1>5 2×>4 ×>2

գ)x>-4 ×>-3

4.Լուծել անհավասարումները և լուծումները գրել միջակայքի տեսքով.

ա)2x<18 ×<9

բ)x+3>7 ×>4

գ)x-7<54 ×<61

դ)2x-5>x+15 2×-×>15+5 ×>20

ե) -x>3 ×>3

5.Ափսեի մեջ կան 28 խնձորներ և տանձեր: Ցանկացած 11-ից գոնե մեկը խնձոր է, իսկ
ցանկացած 19-ից գոնե մեկը տանձ է: Քանի՞ խնձոր կա այդ ափսեի մեջ:

6 խնձոր, 22 տանձ

1.Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) ո՞րն է թթվածին տարրի քիմիական նշանը,

Թթվածին տարրի քիմիական նշանը «Օ»ն է։

բ) որքա՞ն են թթվածնի հարաբերական ատոմային և մոլային զանգվածները,

Թթվածնի հարաբերական ատոմային զանգվածը (O) մոտավորապես 16.00 է, իսկ մոլային զանգվածը մոտավորապես 32.00 գրամ մեկ մոլի համար (գ/մոլ):

գ) ո՞րն է թթվածին տարրի կարգաթիվը,

Թթվածին տարրի ատոմային թիվը 8 ն է:

դ) քանի՞ էլեկտրոն է առկա թթվածնի ատոմի արտաքին էներգիական մակարդակում,

Թթվածնի ատոմն իր արտաքին էներգիայի մակարդակում ունի 6 էլեկտրոն:

2.Հիմնականում ի՞նչ գործընթացներով է պայմանավորված թթվածնի ծախսը բնության մեջ, և ո՞ր երևույթով է այն վերականգնվում։

Բնության մեջ թթվածինը սպառվում է շնչառության, այրման, քայքայման միջոցով: Այն վերականգնվում է հիմնականում ֆոտոսինթեզի միջոցով, որտեղ բույսերը, և որոշ բակտերիաներ թթվածին են արտադրում՝ օգտագործելով արևի լույսը, ածխաթթու գազը և ջուրը։

3.Գազային խառնուրդը պարունակում է 2,5 մոլ թթվածին և 3 մոլ օզոն: Որքա՞ն է այդ խառնուրդի զանգվածը (գ):

2,5 մոլ թթվածին և 3 մոլ օզոն պարունակող գազային խառնուրդի ընդհանուր զանգվածը 440 գրամ է։

Առաջադրանքներ դասարանում

1. Ինչով են տարբերվում ջերմահաղորդման պրոցեսը և
աշխատանքի կատարումը:

Եվ ջերմահաղորդմամբ, և մեխանիկական աշխատանք կատարելով կարելի է փոփոխել մարմնի ներքին էներգիան, տարբերությունը միայն այն է, որ ջերմահաղորդման պրոցեսը տեղի է ունենում առանց աշխատանք կատարելու:

2. Ինչ է ջերմաքանակը:

Ջերմաքանակը մարմնի ներքին էներգիայի փոփոխությունն է ջերմահաղորդման պրոցեսում: Այսինքն ջերմաքանակը ներքին էներգիայի այն մասն է, որը ջերմահաղորդման պրոցեսում մի մարմինը տալիս է մյուսին:

3. Ինչ միավորով է արտահայտվում ջերմաքանակը
միավորների ՄՀ-ում:

Ջերմաքանակը, ինչպես նաև էներգիան, արտահայտվում է ջոուլով (Ջ): Օգտագործում են նաև կիլոջոուլ (կՋ) և մեգաջոուլ (ՄՋ) միավորները:

4. Որ դեպքում է ավելի շատ ջերմաքանակ պահանջվում՝
նույն զանգվածի գոլ, թե եռման ջուր ստանալու
համար:

Քանի որ ջուրը եռման ժամանակ հասնում է 100 աստիճանի, իսկ ավելի բարձր աստիճանի դեպքում գոլորշիանում է, նշանակում է գոլ ժամանակ իր ջերմաստիճանը ավելի ցածր է: Հետևաբար զանգվածի գոլ վիճակ ստանալու համար ավելի քիչ ջերմաքանակ է պահանջվում, քան եռման ջուր ստանալու, քանի որ ավելի բարձր ջերմաստիճան ստանալու համար ավելի շատ ջերմաքանակ է հարկավոր:

5. 1լ և 2լ տարողությամբ անոթները լիքը լցված են եռման ջրով: Մինչև սենյակային ջերմատիճանը սառչելիս որ անոթի ջուրն ավելի շատ ջերմաքանակ կկորցնի:

2լ, քանի որ երկու անոթներն էլ լցված են ջրով` այսինքն նույն նյութով, և նրանց սկզբնական և վերջնական ջերմաստիճանները պետք է լինեն նույնը` եռման աստիճանից պետք է փոխվեն սենյակային ջերմաստիճանի, իսկ երկրորդ անոթի ծավալը, հետևաբար և կշիռը երկու անգամ մեծ է առաջինից, հետևավար երկրորդ անոթը առաջինից երկու անգամ ավելի շատ ջերմաքանակ կկորցնի սառչելիս:

6. Նկարագրեք ջերմահաղորդականության երևույթը ցուցադրող փորձը:

Պղնձե ձողի երկայնքով մոմով մի քանի լուցկու հատիկ ամրացնենք: Ձողի մի ծայրը տաքացնենք սպիրտայրոցի բոցով: Տաքանալու ընթացքում մոմն սկսում է հալվել, և լուցկիներն աստիճանաբար պոկվում են ձողից: Ընդ որում՝ սկզբում պոկվում են այն լուցկիները, որոնք կրակի բոցին ավելի մոտ են: Հետո հերթականությամբ պոկվում են մյուսները: Այս փորձից երևում է, որ էներգիայիան հաղորդվում է ձողի տաք ծայրից դեպի սառը ծայրը:

7. Թվարկեք մի քանի լավ ջերմահաղորդիչ մի քանի վատ ջերմահաղորդիչ նյութեր:

Լավ ջերմահաղորդիչներ մետաղներն են, օրինակ` արծաթ, երկաթ, պղինձ: Ավելի վատ ջերմահաղորդիչներ են հեղուկները, օրինակ՝ ջուրը, իսկ գազերը, օրինակ՝ օդը, շատ ավելի վատ ջերմահաղորդիչներ են: Վատ հաղորդիչներ են նաև բամբակը, բուրդը, ռետինը, փայտը, խցանը, կտորը:

8. Ինչու է օդը վատ ջերմահաղորդիչ:

Օդը գազերի խառնուրդ է: Գազերի ջերմահաղորդունակությունը շատ փոքր է: Ջերմահաղորդունակությունը էներգիայի փոխանցումն է մարմն մի մասից մյուսը, որը տեղի է ունենում մոլեկուլների փոխազդեցության ընթացքում: Գազերում մոլեկուլները գտնվում են միմյանցից մեծ հեռավորությունների վրա, ուստի էներգիայի փոխանցումը տեղի է ունենում շատ ցածր արագությամբ:

9. Ինչ կիրառություն ունեն ջերմամեկուսիչ նյութերը:

Որպես ջերմամեկուսիչներ օգտագործվում են ցածր ջերմահաղորդականություն ունեցող նյութերը: Օրինակ` աղյուսե պատերը սենյակի օդը լավ են պահպանում սառչելուց: Պատուհանի կրկնակի ապակիները` բաժանված օդի շերտով, նույնպես լավ են ջերմամեկուսացնում սենյակը: Մուշտակը ձմռանը մարդու մարմինը պահպանում է սառչելուց: Մառանները սովորաբաև պատում են ջերմամեկուսիչ նյութերով (ծղոտ, թեփ և այն), որոնք պաշտպանում են այնտեղ պահվող մթերքը տաքանալուց

1. Արյունատար համակարգի ֆունկցիաները թվարկել և բացատրել օրինակներով։

Արյան շրջանառության համակարգ, արյան շրջանառությունը օրգանիզմով։ Արյունը շարժվում է սրտից արյունատար անոթներ և հակառակը։ Արյունը մատակարարում է հյուսվածքներին թթվածնով և սննդարար նյութերով։ Արյան հարստացումը թթվածնով տեղի է ունենում թոքերում։ Արյան շրջանառությունը սովորաբար կազմված է լինում սրտից և նրանից դուրս եկող արյունատար անոթներից։


2.Արյան բաղադրությունը ` թվարկել ձևավոր տարրերը և նկարագրել դրանց ֆունկցիաները։


3.Իմունիտետի տեսակները , նկարագրել դրանց առաջացման մեխանիզմը ։

Իմունիտետ, օրգանիզմի անընկալությունը վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ։ Դրա շնորհիվ օրգանիզմը հայտնաբերում է վնասակար բակտերիաներին, վիրուսներին և այլ ախտածիններին ու վնասազերծում դրանց։ Տարբերվում են բնական և արհեստական իմունիտետ։ Իր հերթին բնական իմունիտետը կարող է լինել բնածին և ձեռքբերովի։ Բնածին բնական իմունիտետը փոխանցվում է ժառանգաբար, սերնդեսերունդ։ Այն տեսակային է՝ բնորոշ է տվյալ տեսակին պատկանող բոլոր անհատներին։ Ձեռքբերովի բնական իմունիտետն առաջանում է կյանքի ընթացքում, երբ մարդը վարակվում է այս կամ այն հիվանդությամբ, և որի հարուցիչների նկատմամբ արյան պլազմայում առաջանում են համապատասխան հակամարմիններ։ Այս դեպքում հետագայում նա այլևս չի հիվանդանում այդ հիվանդությամբ։


4.Արյան խմբերը , բացատրել փոխներարկման մեխանիզմը , ինչ է ռեզուս գործոնը։

1.Գտնե եռանկյան մակերեսը,եթե կողմը հավասար է 12սմ,իսկ այդ կողմին տարված բարձրությունը 7 սմ։S=AxH/2=>S=12×7/2=42=>S=42սմ2


2.Գտնել եռանկյան կողմերը,եթե նրա մակերեսը 24սմ2 է ,իսկ կողմերին տարված բարձրությունները համապատասխանաբար 1սմ,4սմ,6սմ։

AC=48/1=48,AB=48/4=12,CB=48/6=8

3.Գտնել 3սմ և 4սմ էջերով ուղղանկյուն եռանկյան մակերեսը

3×4/2=6=>S=6սմ2

4.Գտնել 16սմ ներքնաձգով հավասարասրուն եռանկյան մակերեսը։16×8/2=64=>S=64

5.Եռանկյան կողմերն են 8սմ և 12 սմ։Դրանցից փոքրին տարված բարձրությունը հավասար է 6սմ։Գտնել եռանկյան տրված կողմին տարված բարձրությունը։S=a*h1/2=8×6/2=24,S=b*h2/2,b=48:12=4սմ2

1. Մեխանիկական էներգիայի ինչ տեսակներ գիտեք: Բերեք օրինակներ:

Մեխանիկական էներգիան այն էներգիան է, որը օբյեկտը տիրապետում է իր շարժման կամ դիրքի պատճառով: Մեխանիկական էներգիայի երկու հիմնական տեսակ կա.Կինետիկ էներգիա: Կինետիկ էներգիան այն էներգիան է, որն ունի առարկան իր շարժման շնորհիվ: Պոտենցիալ էներգիա. պոտենցիալ էներգիան այն էներգիան է, որն ունի օբյեկտը իր դիրքի կամ կազմաձևման պատճառով:

2.Ձևակերպեք էներգիայի պահպանման օրենքը: 

Էներգիայի պահպանման օրենքը ասում է, որ էներգիան չի կարող ստեղծվել կամ ոչնչացվել, բայց այն կարող է փոխակերպվել մի ձևից մյուսը: Այլ կերպ ասած, փակ համակարգում էներգիայի ընդհանուր քանակը ժամանակի ընթացքում մնում է անփոփոխ:

Այս օրենքը հիմնված է այն դիտարկման վրա, որ էներգիան միշտ պահպանվում է բոլոր ֆիզիկական գործընթացներում՝ լինի դա մեխանիկական, էլեկտրական, քիմիական կամ միջուկային: Էներգիան կարող է փոխակերպվել մի ձևից մյուսը, բայց փակ համակարգում էներգիայի ընդհանուր քանակը մնում է նույնը:

3.Ինչպես է փոխվում որոշ բարձրությունից ընկնող գնդիկի էներգիան հենարանին (օրինակ գետնին) հարվածելուց հետո: Խախտվում է արդյոք էներգիայի պահպանման օրենքն այդ ժամանակ: Ինչու՞:

Երբ գնդակն ընկնում է որոշակի բարձրությունից և հարվածում է հենակետին, ինչպիսին է գետնին, նրա պոտենցիալ էներգիան ընկնելու ժամանակ վերածվում է կինետիկ էներգիայի, այնուհետև հարվածի ժամանակ էներգիայի այլ ձևերի: Գնդակի կինետիկ էներգիան վերածվում է էներգիայի մի քանի այլ ձևերի, ինչպիսիք են ձայնային էներգիան, ջերմային էներգիան և գնդակի և գետնի դեֆորմացման էներգիան: Գնդակի հարվածի ժամանակ կորցրած կինետիկ էներգիայի քանակը հավասար է էներգիայի այս այլ ձևերին փոխանցվող էներգիայի քանակին:

4.Ինչու է ընկնող գնդիկի հարվածից կապարե թիթեղի ջերմաստիճանը բարձրանում:

Երբ ընկնող գնդակը հարվածում է կապարի թիթեղին, գնդակի կինետիկ էներգիայի մի մասը հարվածի ժամանակ փոխանցվում է կապարի թիթեղին: Այս էներգիայի փոխանցումը հանգեցնում է կապարի ափսեի ատոմների և մոլեկուլների ավելի արագ թրթռմանը, որն իր հերթին բարձրացնում է կապարի ափսեի ջերմաստիճանը:

5.Ինչ է մարմնի ներքին էներգիան: Ինչից է կախված այն:

Մարմնի ներքին էներգիան մարմինը կազմող բոլոր մասնիկների կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարն է։ Այս էներգիան կապված է մարմնի ներսում ատոմների և մոլեկուլների պատահական շարժման և փոխազդեցության հետ:

6.Նկարագրեք մի քանի փորձ՝ ապացուցելու համար մարմնի ներքին էներգիայի գոյությունը:

Ջեռուցման և հովացման փորձ. Վերցրեք մետաղյա բլոկ և տաքացրեք այն տաք ափսեի վրա, մինչև այն հասնի բարձր ջերմաստիճանի: Այնուհետև հեռացրեք այն ջերմության աղբյուրից և դրեք սառը մակերեսի վրա։ Դիտեք, թե ինչպես է մետաղական բլոկը սառչում, երբ այն ջերմություն է կորցնում շրջակա միջավայրի նկատմամբ: Այս փորձը ցույց է տալիս, որ ջերմության փոխանցման արդյունքում փոխվում է մետաղական բլոկի ներքին էներգիան։

7.Բերեք օրինակներ, որոնք համոզում են, որ շփման կամ դիմադրության ուժերի առկայությամբ շարժվելիս փոխվում է մարմնի ֆիզիկական վիճակը:

Կոշիկի հագնելը. Երբ կոշիկները հագնում են քայլելիս կամ վազելիս, կոշիկների ներբանների և գետնի միջև շփումը հանգեցնում է կոշիկի նյութի աստիճանական մաշվածության: Ֆիզիկական վիճակի այս փոփոխությունն ակնհայտ է մաշվածության տեսանելի նշանների միջոցով, ինչպիսիք են ներբանների անցքերը կամ մաշված քայլքները:

8.Ինչն է բնութագրում մեխանիկական էներգիայի փոփոխությունը:

Մեխանիկական էներգիայի փոփոխությունը բնութագրվում է համակարգի վրա կամ կողմից կատարված աշխատանքով և ջերմության փոխանցումով դեպի համակարգ կամ դուրս: Մեխանիկական էներգիան օբյեկտի պոտենցիալ և կինետիկ էներգիաների գումարն է, ուստի մեխանիկական էներգիայի փոփոխությունները կարող են առաջանալ այս բաղադրիչներից որևէ մեկի կամ երկուսի փոփոխությունների հետևանքով:

9.Նկարագրեք փորձ, որտեղ ջերմաստիճանի բարձրացմանը զուգընթաց մեծանում է մարմնի ներքին էներգիան:

Այս փորձն անցկացնելու համար կարելի է օգտագործել ջերմաչափով տարա՝ ջրի նմուշը պահելու համար։ Բեռնարկղը պետք է կնքված լինի այնպես, որ ջրի գոլորշի կամ ջերմություն չթափվի: Ջրի ջերմաստիճանը բարձրացնելու համար կարող են օգտագործվել ջերմության աղբյուր, ինչպիսին է Բունսենի այրիչը կամ տաք ափսեը:

10.Օրինակներով կամ փորձի նկարագրությամբ հաստատել, որ աշխատանք կատարելով կարելի է փոխել մարմնի ներքին էներգիան:

11.Ինչ է ջերմահաղորդումը: Կարելի է ջերմահաղորդումը համարել էներգիայի փոխակերպում: Ինչու՞:

12.Մարմնի ներքին էներգիան մեծացել է 10 Ջ-ով: Ինչ եք կարծում ջերմահաղորդմամբ, թե աշխատանք կատարելու միջոցով է տեղի ունեցել  ներքին էներգիայի այդ աճը:

Եթե մարմինը շփվում էր ավելի տաք առարկայի հետ, և ջերմությունը փոխանցվում էր մարմնին, ապա ներքին էներգիայի աճը, հավանաբար, պայմանավորված էր ջերմության հաղորդմամբ: Մյուս կողմից, եթե մարմնի վրա աշխատանք է կատարվել արտաքին ուժի միջոցով, ապա ներքին էներգիայի աճը, ամենայն հավանականությամբ, պայմանավորված է եղել աշխատանքով:

13.Տաք ջուրը խառնել են սառը ջրին: Ինչու է խառնուրդի ջերմաստիճանը բարձր սառը ջրի ջերմաստիճանից, բայց ցածր՝ տաք ջրի ջերմաստիճանից: Բացատրեք՝ հիմնվելով մոլեկուլային-կինետիկ տեսության դրույթների վրա:
Ըստ մոլեկուլային-կինետիկ տեսության՝ ջերմությունը տարանցիկ մարմնի ներքին էներգիան է։ Ջերմային հաղորդման, ճառագայթման կամ կոնվեկցիայի միջոցով այն տեղափոխվում է ավելի տաք մարմիններից սառը մարմիններ։ Տեսությունը նաև նշում է, որ ջերմաստիճանը մարմնի մասնիկների միջին կինետիկ էներգիայի չափումն է։ Երբ երկու մարմիններ շփվում են, դրանց մասնիկները բախվում են միմյանց՝ ավելի բարձր կինետիկ էներգիա ունեցող մասնիկներից էներգիա փոխանցելով ավելի ցածր կինետիկ էներգիա ունեցող մասնիկներին։ Էներգիայի այս փոխանցումը հանգեցնում է կինետիկ էներգիայի վերաբաշխման և, հետևաբար, ջերմաստիճանի փոփոխության:
14.Հնարավոր է արդյոք ջերմափոխանակում սառույցի և ջրի միջև, եթե երկու նյութերի ջերմաստիճանն էլ 0C: Բացատրեք ինչու:

Այո, սառույցի և ջրի միջև ջերմափոխանակությունը հնարավոր է նույնիսկ եթե երկու նյութերի ջերմաստիճանը 0°C է։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ջերմաստիճանը միայն նյութի մասնիկների միջին կինետիկ էներգիայի չափումն է և չի ցույց տալիս նյութում առկա էներգիայի ընդհանուր քանակը:

Երբ սառույցը և ջուրը շփվում են միմյանց հետ, ջերմությունը ջրից կհոսի դեպի սառույց կամ սառույցից ջուր, մինչև նրանք հասնեն ջերմային հավասարակշռության: Եթե ջուրը և սառույցը երկուսն էլ 0°C են, դա նշանակում է, որ դրանք նույն ջերմաստիճանում են, բայց նրանք դեռ կարող են ունենալ տարբեր քանակությամբ ներքին էներգիա: