Day: 04.03.2025

«Նամակ Հովհանես Թումանյանին Չարենցից»՝ վերլուծություն

Եղիշե Չարենց(Հայաստանին).

Առաջադրանքներ

Չարենցը և արգելված գրականությունը (Վերլուծություն)

Եղիշե Չաերնցի ծննդավայրի մասին (5 հետաքրքիր փաստ).

Եղիշե Չարենցի «Նամակ Հովհանես Թումանյանին» ստեղծագործությունը ներկայացնում է մի խոր, հոգևոր ու գրական նամակ, որի միջոցով Չարենցը հայտնում է իր սերը, հարգանքը և անսահման հիացմունքը իր մեծագույն նախահայր Գրիգոր Լուսավորիչից հետո հայոց գրականության մյուս պոետի՝ Հովհանես Թումանյանի հանդեպ։ Այդ նամակը, որը լի է անձնական և գրական կարևորությամբ, Չարենցի ներգրավվածությունը հայ գրականության բարձրագույն արժեքներին և հասարակական գաղափարներին։

Եղիշե Չարենցը, հայ գրականության խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկը, իր ստեղծագործություններով մեծ ներդրում է ունեցել հայ մշակույթի և լեզվի պահպանման ու զարգացման գործում։ Չարենցը համարվում է 20-րդ դարի հայ պոեզիայի առաջատարներից մեկը, ով իր ստեղծագործություններում անդրադարձել է հայ ժողովրդի ճակատագրին, հայրենասիրությանը, ազատության պայքարին և մարդու հոգեկերտվածքին։

Չարենցի կապը Հայաստանի հետ
Հայրենասիրություն և ազգային ինքնություն
Չարենցի ստեղծագործությունների հիմնական թեմաներից մեկն էր Հայաստանի ազատությունը և հայրենիքին նվիրվածությունը։ Նա իր պոեզիայում հաճախ անդրադառնում էր Հայոց ցեղասպանության հետևանքներին, ազգային դիմադրությանը և հայ ժողովրդի վերածնունդին։ Չարենցի «Իմ հայրենիքը», «Հայաստանի մասին» և «Մհեր» բանաստեղծություններում նա իր խորը սիրով ու հարգանքով է խոսում Հայաստանի մասին, իսկ նրա ստեղծագործությունները համարվում են հայ ազգային արժեքների արտացոլում։
Համաշխարհային և տեղական ստեղծագործություն
Չարենցը, լինելով Հայաստանում, միաժամանակ կարելի էր հասկանալ նրա ստեղծագործությունների համաշխարհային նշանակությունը։ Նրա գործերը բացում էին հայ մտքի դուռը դեպի համաշխարհային գրականությունը, քանի որ Չարենցը իր պոեզիայում համատեղում էր դասական և ժամանակակից մոտեցումները, ինչն էլ կարևոր էր 20-րդ դարի հայ գրականության համար։
Հայաստանի ճգնաժամերը Չարենցի աչքերով
Չարենցի կյանքը համընկնում է Հայաստանի պատմական խոշոր փոփոխությունների հետ՝ Սովետական Միության կազմավորման, 1915 թվականի ցեղասպանության և ազգային տրավմաների ժամանակ։ Նա ոչ միայն թերագնահատում էր իրականությունը, այլ նաև հավատարիմ էր իր ազատության ու սեփական գաղափարներին։ Չարենցի գործերում հաճախ քննարկվում է բռնության, ճնշումների ու միտումների միջև պայքարը։
Հայաստանին նվիրված պոեզիա
Չարենցը բուռն հակահեղափոխական տրամադրությունների մեջ մտնելով, շարունակում է գրել բանաստեղծություններ, որոնք շոշափում են իրականությունը, բայց միաժամանակ դրանք բացահայտում են նաև հայ ժողովրդի սիրո ու պահանջատիրության մասին։ Չարենցի «Հայրենիքը» և «Համայնական հող» բանաստեղծությունները մնում են ամենախորն ու բանալի ստեղծագործությունները, որոնք պատմում են Հայաստանի մասին։
Չարենցը և Հայաստանը՝ որպես նրա արվեստի աղբյուր
Չարենցը, լինելով Հայաստանի և հայ ժողովրդի մեծ հայրենասեր, իր ստեղծագործություններով անչափ կարևորվում է հայ գրականության մեջ։ Նրա արվեստը լցված է ազգային հպարտությամբ և ժողովրդի ապագայի հանդեպ հավատով։ Չարենցը չէր միայն պոետ՝ նա սրտով և հոգով սիրել էր Հայաստանն ու նրա մշակույթը, ինչը արտահայտվում է իր գործերում։

Եզրակացություն
Եղիշե Չարենցը ոչ միայն խոշորագույն գրող էր, այլև ազգին նվիրված պոետ, որի ստեղծագործությունները հայ ժողովրդի պատմության ու հոգու մասը դարձան։ Նա ամրագրել է իր անունը հայ գրականության մեջ՝ իր հայրենասիրական գաղափարներով և անսահման սիրով դեպի Հայաստանը։

Ստորև ներկայացնում եմ այդ առաջադրանքների վերաբերյալ տեղեկությունները և համապատասխան պատասխանները:

1. Եղիշե Չարենցի ծննդավայր և Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի
Եղիշե Չարենցի ծննդավայր
Եղիշե Չարենցը ծնվել է 1897 թվականի մարտի 13-ին Երևանում, որն այսօր Հայաստանի մայրաքաղաքն է: Երևանը Չարենցի կյանքի առաջին քայլերն է արել, որտեղ նա ձևավորվել է որպես գրող և մտավորական։ Նա ծնվել է մի ժամանակաշրջանում, երբ Երևանը դեռևս գտնվում էր իր պատմական զարգացումներում, և քաղաքը շատ կարևոր դեր էր խաղում հայ մշակույթի, գրականության ու քաղաքականության մեջ։

Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին
Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին գտնվում է Թուրքիայի Կարս քաղաքում և կարևոր պատմամշակութային կառույց է հայ ժողովրդին։ Եկեղեցին կառուցվել է 10-րդ դարում և տապանապատի բարձր արվեստի ու հայ միջնադարյան ճարտարապետության ներկայացումն է։ Կարսը Չարենցի նախնի հայրենիքն էր, և նա կապ ու հարգանք ուներ այս քաղաքի ու եկեղեցու հետ։ Եկեղեցու նշանակությունն ու պատմությունը նրա ստեղծագործություններում ևս արտացոլվում են որպես ազգային ու մշակութային ժառանգություն:

Աղբյուր
Կարսի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցու մասին տեղեկություններ կարելի է գտնել հետևյալ աղբյուրներում՝

Կարսի պատմություն, մշակութային ժառանգություն
Հայկական եկեղեցիների պատմություն
Հայաստանի մշակութային կենտրոնների մասին աշխատանքներ և հոդվածներ
2. «Տաղ անձնական» բանաստեղծությունը
«Տաղ անձնական»-ը Չարենցի ամենահայտնի բանաստեղծություններից մեկն է: Այն գրել է Չարենցը 1920-1930-ական թվականներին, երբ նա արդեն մտել էր իր պոեզիայի մի փուլ, որտեղ ինտելեկտուալ ու մարգարեական ասույթները միախառնվում են հուզական ներման և ազգային հարցերի հետ:

Բովանդակություն
Բանաստեղծության մեջ Չարենցը խոսում է ինքնուրույնության, ստեղծագործական ոգու ուժի և նրա պատասխանատվության մասին։ Այն ունի խորը ներաշխարհ և մտքի վերլուծություն, որի մեջ արտահայտվում է անձի ներքին պայքար՝ գիտակցման և ինքնորոշման շուրջ։ Չարենցը խոսում է սեփական կյանքի և արժեհամակարգի հետ կապված հակասությունների մասին, ներքին ազատության և հավասարակշռության որոնման մասին:

3. «Հեռացումի խոսքեր» բանաստեղծությունը
«Հեռացումը» Չարենցի մեկ այլ հայտնի գործերից է, որտեղ նա խոսում է հեռանալու, բաժանվելու և մենակության թեմաների մասին:

Բովանդակություն
Բանաստեղծությունը արտահայտում է բաժանման խորը ցավ ու տագնապ։ Չարենցը ներկայացնում է այդ բաժանումները որպես անհուսալի և անխուսափելի ապրումներ։ Բանաստեղծության հերոսը խոսում է դրա մասին՝ որպես անխուսափելի ապրումներ, որոնք պայմանավորված են մարդկային անկատարությամբ։ Այն նաև ընդգծում է՝ թե ինչպես է ինքնատիպ ցավը համակցվում աշխարհին բնորոշ կեղծիքների հետ։

4. Կարդա՛ Ե. Չարենցի բանաստեղծությունները
Կարդալու համար կարելի է ընտրել Չարենցի հայտնի բանաստեղծություններից մի քանիսը, օրինակ՝

«Իմ ընկերներին»
«Երեկվա պոետը»
«Ախ, հիասթափություն»
Այս բանաստեղծություններում Չարենցը հստակ արտահայտում է այն գաղափարները, որոնք թակարդում էին ժամանակի քաղաքական ու սոցիալական պայմանների մեջ։
5. Կարդա՛ «Տաղարան» շարքը
«Տաղարան»-ը Չարենցի այն ժողովածուներից է, որում ամենաշատն արտացոլված են նրա ազգային-հայրենասիրական ու մարդկային արժեքները։ Շարքը բացահայտում է Չարենցի պայքարը՝ վերականգնելու և պաշտպանելու հայրենիքի ու ժողովրդի արժեքները։

Դուր եկած բանաստեղծություններ
Ընտրելու դեպքում կարելի է սովորել և ձայնագրել Չարենցի այն բանաստեղծությունները, որոնք առավել անհատական ու բովանդակալից են թվում։ օրինակ՝

«Մեր նախնիներին»
«Հայրենիքի մասին»
«Անվերջ խոսք»
6. «Մահվան տեսիլ» ֆիլմը
«Մահվան տեսիլ»-ը Չարենցի կյանքին և ստեղծագործությանը նվիրված ֆիլմ է, որտեղ բացահայտվում է պոետի անձնական կյանքը, ստեղծագործական ուղին և հասարակական կացությունը՝ 1920-ականների պատմական ֆոնում։ Ֆիլմը ներկայացնում է Չարենցի մեծությունը գրականության մեջ՝ համահունչ նրա այն ճգնաժամերին, որոնք նա դիմագրավեց իր կյանքի վերջում։

Բովանդակություն
Ֆիլմը դրվագում է Չարենցի կյանքի կարևորագույն պահերը՝ նրա պայքարը, անհատական ցավը, ստեղծագործական որոնումները և քաղաքական ռեպրեսիաների ազդեցությունը նրա վրա։ Չարենցը, որպես պոետ, ինչպես նաև որպես մարդ, նկարագրված է որպես սուր ճգնաժամի մեջ գտնվող անհատ, որը փորձում է պահպանել իր ստեղծագործական ամբողջականությունը, բայց իր իսկ ժամանակի հասարակական ու քաղաքական պայմանների պատճառով հաճախ հայտնվում է արգելանքի տակ։

Այս հարցերի պատասխաններն ու քննարկումները են ներկայացնում Չարենցի բազմաշերտ ստեղծագործական կյանքը, նրա գրականությունը, ինչպես նաև նրա ստեղծագործությունների ազդեցությունը ժամանակի հասարակության վրա։

Եղիշե Չարենցը եղել է XX դարի հայ գրականության առաջատար պոետներից մեկը, ով ոչ միայն մեծ ներդրում է ունեցել հայ պոեզիայի մեջ, այլև խիզախորեն անդրադարձել է այն ժամանակվա հասարակական ու քաղաքական հարցերին: Չարենցի ստեղծագործությունները, իր իսկ ժամանակների պես, բազմաշերտ ու մետաֆորիկ էին, որոնք լուրջ կերպով վերաբերվում էին ինչպես հայրենասիրությանը, այնպես էլ սոցիալիստական գաղափարներին։ Սակայն մի կարևոր կողմ Չարենցի գրական կյանքում էր այն, որ որոշակի ստեղծագործություններում եղած գաղափարները քննադատության ու արգելանքի ենթարկվեցին։ Հենց այստեղ է, որ Չարենցը դարձավ “արգելված գրականության” մի մասնիկ, որը հետագայում պահանջեց ժամանակի իշխանություններից դաժան վերահսկողություն։

Եղիշե Չարենցը ծնվել է 1897 թվականի մարտի 13-ին, Երևանում, որը Հայաստանի գլխավոր քաղաքներից է։ Սակայն, եթե ուսումնասիրենք Չարենցի ծննդավայրին և նրա պատմությանը, կարող ենք արձանագրել մի քանի հետաքրքիր փաստեր, որոնք կապ ունեն նրա ծննդավայրի հետ:

Երևանի կարևոր պատմական դերը
Երևանը, Չարենցի ծննդավայրն, ունի հսկայական պատմական նշանակություն՝ հանդիսանալով Հայաստանի մշակութային և քաղաքական կենտրոնը։ Չարենցի ծնունդը հենց այստեղ է որոշում նրա հետագա մշակութային ու գրական զարգացումը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանի Երևանը արդեն ակտիվ մշակութային կյանք էր ապրում, որտեղ ծավալվում էին գրական, երաժշտական և գեղարվեստական շարժումները։
Չարենցի հարազատ տունը՝ Պարոնյան փողոցում
Չարենցի ընտանիքը բնակվում էր Երևանում, Պարոնյան փողոցում։ Այս փողոցը, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում, ավելի ուշ դարձավ Չարենցի գրական կյանքի խորհրդանիշներից մեկը, որովհետև այստեղ նա մեծացել և անցկացրել է իր երիտասարդության տարիները։ Չարենցի հիշատակած է այն վայրերը, որտեղ անցել են նրա ստեղծագործական որոնումները։
Երևանի մշակութային և գրական ակտիվությունը
20-րդ դարի սկզբին Երևանը զարգացող քաղաք էր, որտեղ էին գտնվում բազմաթիվ գրական խմբեր ու հոսանքներ, որոնք մղում էին ստեղծագործողներին դեպի նոր գրական ու մշակութային նորաոճեր։ Չարենցը անմիջականորեն կապվում է այդ ժամանակաշրջանի երևանյան մտավոր շրջապատի հետ, ինչը նրան հնարավորություն է տվել լինել Հայաստանի պոեզիայի առաջատարը։
Երևանի գրական միջավայրում Չարենցի ձևավորումը
Չարենցը չնայած իր ծնունդով երևանցի էր, սակայն մեծապես ձևավորվել է հենց Երևանի գրական միջավայրում։ Նրա շփումները Երևանի գրողների և մշակույթի դեմքերին, մասնավորապես՝ Գևորգ Էմինի, Վահան Տերյանի հետ, ազդեցություն ունեցան նրա ստեղծագործական ուղու վրա։
Չարենցի ապագայի ազդեցություն Երևանի վրա
Չարենցը, լինելով պոետ և մտածող, խորապես ազդեց Երևանի մշակութային ու գրական կյանքերի վրա։ Նրա ստեղծագործություններն ու գաղափարները դարձան մաս Երևանի մշակութային ժառանգության՝ ինչն էլ նպաստեց քաղաքի հետագա գրական և արվեստի զարգացմանը։
Այս փաստերը վկայում են, թե ինչպես է Երևանը ազդել Չարենցի գրական կյանքի և ստեղծագործական ոճի ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա ներգործությունը քաղաքում ունեցած մշակութային միջավայրի վրա։

Անհատական նախագիծ
Բանավոր խոսքի զարգացում

Տարբեր ուղղություններ պարունակող երկարաժամկետ նախագիծ է, որն ընտրում է սովորողը՝ իր նախասիրություններին ու ընդունակություններին համապատասխան։ Սովորողը պետք է ապահովի նախագծի՝ ամիսը մեկ անգամ աշխատանք ներկայացնելու պարբերականությունը։

Ուղղությունները՝


թարգմանական— թարգմանիչ սովորողը իր կամ դասավանդողի ընտրությամբ ընտրում, թարգմանում է նյութեր, որոնք տեղադրում է իր բլոգում, ապա հրատարակվում է «Լուսանցք» ամսագրում,

Ընթացք
ամսական մեկ-երկու նյութ

Փետրվար

Մարտ