Posted in English 9, topics

Do we live to work or work to live?

That question strikes at the core of how we view purpose and balance in life. “Live to work” suggests that our identity and fulfillment are tied to our careers, while “work to live” implies that work is simply a means to support the life we want outside of it.

Most people hope to find a balance—doing work that feels meaningful but not letting it consume their entire existence. The answer often depends on personal values, culture, and circumstances.

Posted in քիմիա 9

էկոտուր 2025

1. Մարդկությանը հուզող էկոլոգիական հիմնախնդիրներ.

Օդի աղտոտում Ջրային ռեսուրսների աղտոտում Կլիմայի փոփոխություն (ջերմաստիճանի բարձրացում) Անտառահատումներ Հողերի դեգրադացիա Թափոնների ավելացում և պլաստմասսայի աղտոտում Կենսաբազմազանության նվազում

2. Ի՞նչ կարծիք ունեք կենսական միջավայրի մասին.

Կենսական միջավայրը մարդու և բնության համատեղ տարածությունն է, որտեղ պետք է ապահովվեն մաքուր օդ, ջուր, հող և բնական ռեսուրսներ։ Այն պահպանելն ամեն մեկիս պարտականությունն է, քանի որ դրա որակից է կախված մեր առողջությունն ու ապագան։

3. Որո՞նք են առողջ ապրելակերպի սկզբունքները.

Կանոնավոր և հավասարակշռված սնունդ Ֆիզիկական ակտիվություն Վատ սովորություններից հրաժարում (ծխախոտ, ալկոհոլ) Հոգեկան հանգստություն Բավարար քուն Բնության հետ ներդաշնակ կյանք

4. Ինչպիսի՞ թունավոր նյութեր կան օդում, հողում և ջրում.

Օդում՝ ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ, ծծմբի երկօքսիդ, փոշի, ծանր մետաղների գոլորշիներ Հողում՝ թունաքիմիկատներ, ծանր մետաղներ, նավթամթերքներ Ջրում՝ ծանր մետաղներ, նավթ, պլաստմասսայի մասնիկներ, թունաքիմիկատներ, միկրոբներ

5. Ո՞րն է համարվում էկոլոգիապես մաքուր սնունդ.

Այն սնունդը, որը աճեցված կամ արտադրված է առանց քիմիական պարարտանյութերի, թունաքիմիկատների և սինթետիկ հավելումների, պահպանելով բնության բնական ռեժիմը։

6. Որո՞նք են սննդանյութերի օրգանոլեպտիկ հատկությունները.

Դրանք են սննդի այն հատկությունները, որոնք ընկալվում են զգայարաններով՝

Համ Հոտ Գույն Կառուցվածք (կոնսիստենցիա) Տեսք

7. Ի՞նչ է <<նիտրատային աղետը>>.

Նիտրատային աղետ է համարվում այն երևույթը, երբ սննդամթերքներում նիտրատների քանակը գերազանցում է թույլատրելի նորման, ինչն առաջացնում է թունավորումներ, ալերգիաներ և նույնիսկ օրգանիզմի ծանր խանգարումներ։

8. Ո՞րն է համարվում մաքուր խմելու ջուր.

Մաքուր խմելու ջուրն այն ջուրն է, որը չի պարունակում վնասակար քիմիական, թունավոր, մանրէաբանական նյութեր, չունի գույն, հոտ ու արտասովոր համ։

9. Որո՞նք են ջրի աղտոտման տեսակները.

Քիմիական աղտոտում (նավթ, թունաքիմիկատներ, թունավոր նյութեր) Կենսաբանական աղտոտում (մանրէներ, վիրուսներ, մակաբույծներ) Ֆիզիկական աղտոտում (թափոններ, պլաստմասսա, կեղտ)

Posted in English 9, topics

Sports and Arts in My Life

Sports and arts have always played an important role in my life. Through sports, I’ve learned discipline, teamwork, and how to stay physically active and mentally focused. Whether it’s playing football with friends or going for a run, sports help me stay energized and confident. On the other hand, the arts allow me to express myself creatively. I enjoy drawing, listening to music, and exploring different forms of artistic expression. While sports challenge my body, the arts feed my soul. Together, they help me grow as a balanced and well-rounded person.

Posted in Գրականություն 9

Անհատական նախագիծ Տավուշի տեսարժան վայրեր

Տավուշի մարզը Հայաստանի ամենագեղեցիկ և տեսարժան վայրերով հագեցած մարզերից է։ Ահա մի քանի նշանավոր և հաճախ այցելվող տեսարժան վայրեր՝

1. Դիլիջան և Դիլիջանի ազգային պարկ

Դիլիջանը հայտնի է որպես «Հայկական Շվեյցարիա»։ Այն առանձնանում է մաքուր օդով, գեղեցիկ անտառներով և առողջարար կլիմայով։ Դիլիջանի ազգային պարկը հարուստ է կենդանական և բուսական աշխարհով։

2. Հաղարծին վանք

Գտնվում է Դիլիջանից ոչ հեռու՝ անտառների մեջ թաքնված։ 10-13-րդ դարերում կառուցված վանքային համալիրը աչքի է ընկնում իր ճարտարապետությամբ ու պատմական արժեքով։

3. Գոշավանք

Այս վանքը ևս գտնվում է Դիլիջանի տարածքում՝ Գոշ գյուղում։ Այն հիմնադրել է Մխիթար Գոշը՝ հայտնի իրավաբան և գիտնական։ Վանքում է պահվում նրա հեղինակած հայտնի «Դատաստանագիրքը»։

4. Մակարավանք

11-13-րդ դարերի վանքային համալիր, որը գտնվում է Աչաջուր գյուղի մոտ։ Մակարավանքը հայտնի է իր կարմրավուն տուֆով և յուրահատուկ փորագրություններով։

5. Ենոքավանի անբարո արշավներ և զբոսաշրջություն

Ենոքավանում տեղակայված են արկածային զբոսաշրջության կենտրոններ՝ Yell Extreme Park, որտեղ կարելի է զբաղվել զիփլայնով, քայակինգով, ժայռամագլցումով և այլ արկածային մարզաձևերով։

6. Բերդ քաղաք և Բերդավան ամրոց

Բերդի շրջանը հարուստ է հին ամրոցներով և մշակութային հուշարձաններով։ Բերդավանը դրանցից մեկն է, որն իր պատմությամբ հետաքրքիր վայր է զբոսաշրջիկների համար։

7. Փարփիի ջրվեժ և Աղստև գետ

Տավուշում բազմաթիվ փոքրիկ ջրվեժներ կան, և Աղստև գետը հոսում է մարզի տարբեր շրջաններով՝ ստեղծելով գեղեցիկ բնապատկերներ։

Եթե ուզում ես, կարող եմ կազմել առաջարկվող երթուղի Տավուշում մեկ կամ մի քանի օրվա համար։ Ինչ-որ հատուկ վայր ունե՞ս մտքում, որ կցանկանայիր ավելացնել:

Posted in Գրականություն 9

Անհատական նախագիծ Տավուշի մասին

Տավուշը Հայաստանի հյուսիսարևելյան մարզերից մեկն է։ Այն սահմանակցում է հյուսիսից և արևելքից Վրաստանին ու Ադրբեջանին։ Տավուշի մարզկենտրոնը Իջևան քաղաքն է։

Ահա մի քանի հիմնական փաստ Տավուշի մասին.

Բնություն.
Տավուշը հայտնի է իր անտառներով, գետերով և բլրուտային լանդշաֆտներով։ Այստեղ կան շատ գեղատեսիլ վայրեր՝ գետեր, լիճեր և անտառածածկ լեռներ։ Դիլիջանի ազգային պարկը մարզի ամենահայտնի բնապահպանական տարածքներից է։

Քաղաքներ և գյուղեր.
Իջևանը մարզի կենտրոնն է, իսկ մյուս կարևոր բնակավայրերն են Դիլիջան, Բերդ, Նոյեմբերյան։ Տավուշի գյուղերը շատ հին պատմություն ունեն։

Պատմամշակութային արժեքներ.
Տավուշում կան բազմաթիվ միջնադարյան եկեղեցիներ ու վանքեր, այդ թվում՝ Մաղարդավանքի վանքը, Գոշավանքը, Հաղարծինը, Մակարավանքը։

Տնտեսություն.
Տավուշի տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է գյուղատնտեսության վրա։ Այստեղ աճեցնում են պտուղներ, բանջարեղեն, խաղող և այլ մշակաբույսեր։ Անտառները նաև փայտամթերքի աղբյուր են։

Ժողովուրդ.
Տավուշի բնակչությունը հյուրընկալ է և պահպանում է իր ազգային ավանդույթները։ Տավուշցիները հայտնի են իրենց սիրալիրությամբ և աշխատասիրությամբ։