Աստվածարար վարկած (կրոնական) — Կյանքը ստեղծվել է Աստծո կողմից։ Սպոնտան (ինքնաբուխ) առաջացման վարկած — Կյանքը առաջացել է ինքնաբուխ՝ անշունչ նյութերից։ Կենսածին (բիոգենեզ) վարկած — Կյանքը կարող է առաջանալ միայն արդեն գոյություն ունեցող կենդանի օրգանիզմից։ Կոսմոգեն (պանսպերմիա) վարկած — Կյանքի սերմերը տիեզերքից են հայտնվել Երկիր։ Քիմիական էվոլյուցիայի վարկած — Կյանքը ձևավորվել է Երկրի վրա՝ բարդ քիմիական նյութերի երկարատև էվոլյուցիայի արդյունքում։
Ո՞րը համարեմ ամենահավանական, ինչո՞ւ։
Ես ամենահավանականը կճանաչեմ քիմիական էվոլյուցիայի վարկածը, քանի որ այն գիտականորեն հիմնավորված է փորձերով (օրինակ՝ Միլլերի փորձը), բացատրում է, թե ինչպես պարզ նյութերից կարող էին առաջանալ բարդ օրգանական միացություններ, որոնք հետո կազմել են կյանքի հիմքը։
Ո՞րը համարեմ ամենաանհավանական, ինչո՞ւ։
Ամենաանհավանականը ինքնաբուխ առաջացման վարկածն է, որովհետև գիտական փորձերը ցույց են տվել, որ կյանքի առաջացումը միայն ինքնաբուխ՝ անշունչ նյութերից առանց որևէ արտաքին գործոնի, հնարավոր չէ։ Այս տեսությունը հին ժամանակներում տարածված էր, բայց հետագայում ապացուցվեց դրա անհնարինությունը։
Day: 02.05.2025
Կենսաբանություն 9
Էկոլոգիական գործոնները (կամ էկոլոգիական գործիչները) այն պայմաններն են, որոնք ազդում են օրգանիզմների վրա և որոշում են նրանց գոյությունը, զարգացման արագությունը, վարքագիծը և տարածումը։ Դրանք բաժանվում են երեք հիմնական խմբի՝ ըստ ծագման բնույթի:
1. Աբիոտիկ գործոններ (ոչ կենդանի բնույթի գործոններ)
Սրանք բնական միջավայրի ֆիզիկական և քիմիական պայմաններն են։
Օրինակներ.
Ջերմաստիճան Լույս Ջուր (խոնավություն) Հող (բնույթը, աղայնությունը, թթվայնությունը) Օդի բաղադրությունը Ցրտահարվածություն կամ չորություն
2. Բիոտիկ գործոններ (կենդանի օրգանիզմների ազդեցությունը)
Սրանք մեկ օրգանիզմի ազդեցություններն են մյուսի վրա։
Օրինակներ.
Մրցակցություն (երկու տեսակի միջև՝ սննդի, տարածքի համար) Որս և որսորդություն Պարազիտիզմ Սիմբիոզ (օրինակ՝ միջատների և ծաղիկների փոխշահավետ կապը)
3. Անտրոպոգեն գործոններ (մարդու գործունեության արդյունքը)
Սրանք մարդու ուղիղ կամ անուղղակի ազդեցություններն են էկոհամակարգերի վրա։
Օրինակներ.
Օդի, ջրի, հողի աղտոտում Անտառահատում Շինարարություն և ճանապարհաշինություն Կենսաբազմազանության ոչնչացում Գյուղատնտեսական քիմիական նյութերի