Posted in Uncategorized

Առակում պատմվում է մի մարդու մասին, ով գնում է գիտելիք գնելու և տեսնում է, որ գիտելիքը վաճառվում է, բայց երբ հարցնում է՝ ի՞նչ արժե բանականությունը, պատասխանում են, որ այն վաճառքի չէ։ Սա ընդգծում է, որ միայն գիտելիք ունենալը քիչ է. մարդուն պետք է բանականություն՝ խելք, որպեսզի կարողանա այդ գիտելիքն արդյունավետ օգտագործել։

Այսինքն՝ գործի հաջողության համար կարևոր է ոչ միայն ինչ գիտես, այլ ինչպես ու երբ ես դա կիրառում։

Ձտեսած քար

Posted in Գրականություն 9

Կոնֆուցիոս «Զրույցներ և ասույթներ»


ա) Մեկնաբանություն մտքերի

1․ «Հնում սովորում էին, որպեսզի կատարյալ լինեն, հիմա սովորում են, որպեսզի հայտնի դառնան»:

Այս միտքը մատնանշում է ժամանակի արժեքների փոփոխությունը։ Հին ժամանակներում մարդիկ գիտելիք էին ստանում՝ իրենց բարոյապես և մտավորապես զարգացնելու, կատարյալ մարդ դառնալու համար։ Իսկ ժամանակակից աշխարհում հաճախ սովորում են միայն, որպեսզի ճանաչում ու հեղինակություն ձեռք բերեն, այլ ոչ թե իսկապես գիտելիքի համար։

2․ «Իսկական մարդիկ հաշտ են ապրում մյուս մարդկանց հետ, բայց չեն քայլում նրանց ետևից, իսկ Փոքր մարդիկ հետևում են մյուսներին, բայց նրանց հետ հաշտ չեն ապրում»:

Այս միտքը խոսում է մարդու ներքին մեծության և ինքնուրույնության մասին։ Իրապես խելացի ու բարոյական մարդը հարգում է ուրիշների կարծիքը, ապրում է համերաշխ, բայց չի կորցնում սեփական տեսակետը։ Փոքր մարդիկ չունեն իրենց կարծիքը, կուրորեն հետևում են ուրիշներին, բայց իրականում ներսում դժգոհ են ու ոչ հաշտ։

3․ «Ես ամբողջ օրը զրուցեցի Խուէի հետ, և նա հիմարի պես ոչնչով ինձ չհակաճառեց։ Երբ նա գնաց, ես մտածում էի նրա մասին և եկա այն եզրակացության, որ նա ամենևին էլ հիմար չէ»:

Սա ցույց է տալիս, որ լռությունը միշտ հիմարության նշան չէ։ Խուէն լսել է, չի հակաճառել, բայց դա չի նշանակում, որ նա չի հասկացել կամ հիմար է։ Լռությունն ու զսպվածությունը կարող են իմաստության ու ներքին ուժի նշան լինել։

բ) Ձեր ընտրությամբ մեկնաբանեմ երկու միտք

Ընտրում եմ 1-ին և 3-րդ միտքերը․

1․ «Հնում սովորում էին, որպեսզի կատարյալ լինեն, հիմա սովորում են, որպեսզի հայտնի դառնան»:

Այս միտքը հատկապես կարևոր է մեր օրերում, երբ շատերը գիտելիք են ստանում միայն արտաքին փառքի, հանրաճանաչ լինելու համար։ Բայց իրականում արժեքավոր է այն ուսումը, որը մարդու ներաշխարհն է զարգացնում, նրան դարձնում է բարոյապես ուժեղ և օգտակար հասարակության համար։

3․ «Ես ամբողջ օրը զրուցեցի Խուէի հետ, և նա հիմարի պես ոչնչով ինձ չհակաճառեց…»:

Սա ինձ սովորեցնում է, որ չպետք է շտապենք դատել մարդկանց։ Որոշ մարդիկ խոսում են քիչ, բայց մտածում շատ։ Լռությունն ու հակաճառություն չանելն ամենևին հիմարության նշան չեն, երբեմն նույնիսկ ավելի իմաստուն է լսել, հասկանալ և հետո միայն արտահայտվել։

Posted in Պատմություն 9

ՀՀ հասարակական և մշակույթային կյանքը

1991թ․ խորհրդարանը ընդունեց օրենք, որով ստեղծվեց բազմակուսակցական համակարգ։ Ազատ գործելու իրավունք ստացան Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը, Ռամկավար ազատական և Սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցությունները։ Աստիճանաբար առաջացան նոր քաղաքական ուժեր՝ Ազգային ինքնորոշում միավորում (ԱԻՄ), Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն (ՀՀԿ), Ազգային ժողովրդավարական միություն (ԱԺՄ), Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցություն (ՀԴԿ), Հայաստանի ժողովրդական կուսակցություն (ՀԺԿ), «Օրինաց երկիր» (ՕԵԿ), «Ժառանգություն», «Բարգավաճ Հայաստան» (ԲՀԿ) և այլն։ Կուսակցությունների թիվը կտրուկ աճեց։ Բազմակուսակցական համակարգը նպաստեց ժողովրդավարության զարգացմանը, քաղաքական բազմազանության հաստատմանը և հանրային կարծիքի ավելի լայն արտահայտմանը՝ ի տարբերություն միակուսակցական համակարգի, որն առաջնորդվում էր միայն մեկ ուժի գաղափարախոսությամբ։

1990-ականների երկրորդ կեսին ներքաղաքական կյանքը լարված էր։ Քաղաքական դաշտում նկատվում էին ընդդիմության և իշխանության միջև հակասություններ։ 1999թ․ հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ Ազգային ժողովում տեղի ունեցավ ահաբեկչություն․ զինված խմբավորումը ներխուժեց նիստերի դահլիճ, որի հետևանքով զոհվեցին վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը, ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Այս ողբերգական իրադարձությունը ծանր հարված էր հասցրել երկրի ժողովրդավարական զարգացմանը և քաղաքական կայունությանը։

Ընդդիմադիր դաշտում տարբեր ժամանակներում գործել են Ազգային ինքնորոշում միավորումը, Ազգային ժողովրդավարական միությունը, «Ժառանգություն» կուսակցությունը, Հայ ազգային կոնգրեսը և այլ ուժեր։ Քաղաքական կոալիցիաներ են ձևավորվել տարբեր փուլերում։ Օրինակ՝ 2003թ․ «Օրինաց երկիր» կուսակցությունը մասնակցել է կոալիցիոն կառավարությանը, հետագայում՝ ԲՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն և այլ կուսակցություններ։ Կոալիցիաները ձևավորվել են հիմնականում ընտրություններից հետո՝ քաղաքական ուժերի համագործակցության նպատակով։

Posted in Uncategorized

Հայաստանի պատմության ընթացքում բազմաթիվ թագավորներ են իշխել՝ սկսած նախահայկական ժամանակներից մինչև միջնադար։ Ստորև ներկայացված է Հայաստանի առավել հայտնի և նշանավոր թագավորների ցուցակը ըստ հիմնական արքայատոհմերի։ Այն չի ընդգրկում բոլոր մանր թագավորներին կամ կարճ ժամանակ իշխած տեղական կառավարիչներին, այլ կենտրոնանում է հիմնական հայկական թագավորների վրա։




Երվանդունիներ (Ք.ա. 6-րդ դար — Ք.ա. 2-րդ դար)

(Հին Հայաստանի առաջին հարստությունը)

1. Երվանդ Ա Սակավակյաց


2. Երվանդ Բ


3. Երվանդ Գ


4. Երվանդ Դ (Վերջին թագավորը՝ սպանվեց Արտաշեսի կողմից)






Արտաշեսյաններ (Ք.ա. 189 — Ք.ա. 1 թթ.)

1. Արտաշես Ա (հիմնադիր)


2. Արտավազդ Ա


3. Տիգրան Ա


4. Արտավազդ Բ


5. Տիգրան Բ Մեծ


6. Արտավազդ Բ


7. Արտաշես Բ


8. Տիգրան Գ


9. Տիգրան Դ


10. Տիգրան Երիտասարդ






Արշակունիներ (64 թ. – 428 թ.)

1. Տրդատ Ա


2. Խոսրով Ա


3. Տրդատ Բ


4. Սանատրուկ


5. Աքսիդարես


6. Փարթամասիր


7. Աշխարունի


8. Վաղարշ Ա


9. Խոսրով Բ


10. Տրդատ Գ Մեծ (քրիստոնեության ընդունումը՝ 301 թ.)


11. Խոսրով Գ Կոտակ


12. Տիրան


13. Արշակ Բ


14. Պապ


15. Վարազդատ


16. Արշակ Գ


17. Վաղարշ Բ


18. Արշակ Դ


19. Խոսրով Դ


20. Վռամշապուհ


21. Արտաշես Դ (վերջին Արշակունի թագավորը)






Բագրատունիներ (885 – 1045 թթ.)

1. Աշոտ Ա Մեծ (885–890)



Posted in English 9, topics

Project “Development of non-conventional energy sources as an alternative to traditional ones”

Traditional Energy Sources
These rely on non-renewable resources like fossil fuels (coal, oil, natural gas) and nuclear power. While they provide large amounts of energy, they contribute to environmental pollution and have limited reserves.

Non-Traditional (Renewable) Energy Sources
These are more eco-friendly and sustainable. They harness unlimited natural energy sources, including solar, wind, hydro, geothermal, biomass, and ocean energy, offering cleaner alternatives to traditional methods.