
1991թ․ խորհրդարանը ընդունեց օրենք, որով ստեղծվեց բազմակուսակցական համակարգ։ Ազատ գործելու իրավունք ստացան Հայ հեղափոխական դաշնակցությունը, Ռամկավար ազատական և Սոցիալ-դեմոկրատական հնչակյան կուսակցությունները։ Աստիճանաբար առաջացան նոր քաղաքական ուժեր՝ Ազգային ինքնորոշում միավորում (ԱԻՄ), Հայաստանի հանրապետական կուսակցություն (ՀՀԿ), Ազգային ժողովրդավարական միություն (ԱԺՄ), Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցություն (ՀԴԿ), Հայաստանի ժողովրդական կուսակցություն (ՀԺԿ), «Օրինաց երկիր» (ՕԵԿ), «Ժառանգություն», «Բարգավաճ Հայաստան» (ԲՀԿ) և այլն։ Կուսակցությունների թիվը կտրուկ աճեց։ Բազմակուսակցական համակարգը նպաստեց ժողովրդավարության զարգացմանը, քաղաքական բազմազանության հաստատմանը և հանրային կարծիքի ավելի լայն արտահայտմանը՝ ի տարբերություն միակուսակցական համակարգի, որն առաջնորդվում էր միայն մեկ ուժի գաղափարախոսությամբ։

1990-ականների երկրորդ կեսին ներքաղաքական կյանքը լարված էր։ Քաղաքական դաշտում նկատվում էին ընդդիմության և իշխանության միջև հակասություններ։ 1999թ․ հոկտեմբերի 27-ին ՀՀ Ազգային ժողովում տեղի ունեցավ ահաբեկչություն․ զինված խմբավորումը ներխուժեց նիստերի դահլիճ, որի հետևանքով զոհվեցին վարչապետ Վազգեն Սարգսյանը, ԱԺ նախագահ Կարեն Դեմիրճյանը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Այս ողբերգական իրադարձությունը ծանր հարված էր հասցրել երկրի ժողովրդավարական զարգացմանը և քաղաքական կայունությանը։

Ընդդիմադիր դաշտում տարբեր ժամանակներում գործել են Ազգային ինքնորոշում միավորումը, Ազգային ժողովրդավարական միությունը, «Ժառանգություն» կուսակցությունը, Հայ ազգային կոնգրեսը և այլ ուժեր։ Քաղաքական կոալիցիաներ են ձևավորվել տարբեր փուլերում։ Օրինակ՝ 2003թ․ «Օրինաց երկիր» կուսակցությունը մասնակցել է կոալիցիոն կառավարությանը, հետագայում՝ ԲՀԿ-ն, ՀՅԴ-ն և այլ կուսակցություններ։ Կոալիցիաները ձևավորվել են հիմնականում ընտրություններից հետո՝ քաղաքական ուժերի համագործակցության նպատակով։