Առակում պատմվում է մի մարդու մասին, ով գնում է գիտելիք գնելու և տեսնում է, որ գիտելիքը վաճառվում է, բայց երբ հարցնում է՝ ի՞նչ արժե բանականությունը, պատասխանում են, որ այն վաճառքի չէ։ Սա ընդգծում է, որ միայն գիտելիք ունենալը քիչ է. մարդուն պետք է բանականություն՝ խելք, որպեսզի կարողանա այդ գիտելիքն արդյունավետ օգտագործել։
Այսինքն՝ գործի հաջողության համար կարևոր է ոչ միայն ինչ գիտես, այլ ինչպես ու երբ ես դա կիրառում։
Ձտեսած քար
Հայաստանի պատմության ընթացքում բազմաթիվ թագավորներ են իշխել՝ սկսած նախահայկական ժամանակներից մինչև միջնադար։ Ստորև ներկայացված է Հայաստանի առավել հայտնի և նշանավոր թագավորների ցուցակը ըստ հիմնական արքայատոհմերի։ Այն չի ընդգրկում բոլոր մանր թագավորներին կամ կարճ ժամանակ իշխած տեղական կառավարիչներին, այլ կենտրոնանում է հիմնական հայկական թագավորների վրա։
—
Երվանդունիներ (Ք.ա. 6-րդ դար — Ք.ա. 2-րդ դար)
(Հին Հայաստանի առաջին հարստությունը)
1. Երվանդ Ա Սակավակյաց
2. Երվանդ Բ
3. Երվանդ Գ
4. Երվանդ Դ (Վերջին թագավորը՝ սպանվեց Արտաշեսի կողմից)
—
Արտաշեսյաններ (Ք.ա. 189 — Ք.ա. 1 թթ.)
1. Արտաշես Ա (հիմնադիր)
2. Արտավազդ Ա
3. Տիգրան Ա
4. Արտավազդ Բ
5. Տիգրան Բ Մեծ
6. Արտավազդ Բ
7. Արտաշես Բ
8. Տիգրան Գ
9. Տիգրան Դ
10. Տիգրան Երիտասարդ
—
Արշակունիներ (64 թ. – 428 թ.)
1. Տրդատ Ա
2. Խոսրով Ա
3. Տրդատ Բ
4. Սանատրուկ
5. Աքսիդարես
6. Փարթամասիր
7. Աշխարունի
8. Վաղարշ Ա
9. Խոսրով Բ
10. Տրդատ Գ Մեծ (քրիստոնեության ընդունումը՝ 301 թ.)
11. Խոսրով Գ Կոտակ
12. Տիրան
13. Արշակ Բ
14. Պապ
15. Վարազդատ
16. Արշակ Գ
17. Վաղարշ Բ
18. Արշակ Դ
19. Խոսրով Դ
20. Վռամշապուհ
21. Արտաշես Դ (վերջին Արշակունի թագավորը)
—
Բագրատունիներ (885 – 1045 թթ.)
1. Աշոտ Ա Մեծ (885–890)
Անհատական աշխատանք
1 Կարելի՞ է պնդել, որ 6-ը 55 թվի բաժանարարն է:
Պատասխան՝ Ոչ
2 Թվարկիր 56 թվի բոլոր երկնիշ բնական բազմապատիկները:
Թվերը գրիր աճման կարգով, առանց բաց տեղերի՝ իրարից բաժանելով ; նշանի միջոցով:
Շատ հետաքրքիր անցավ երեք օրը
Գետեր տեսանք աղբը հավաքեցին
Գործնական աշխատանք․ Աշխատանք ուրվագծային քարտեզով
Նշովի տարբերակով պատասխաններ․
1․ Էլեկտրակայանների տեսակները դասակարգված են ըստ էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային արտադրության կառուցվածքում ունեցած բաժնի՝ նվազման կարգով: Ընտրել հերթականության ճիշտ շարքը.
ջրային 2. ջերմային 3. ատոմային 4. երկրաջերմային
1) 1, 2, 3, 4
2) 2, 1, 3, 4
3) 4, 3, 2, 1
4) 3, 2, 1, 4
2․ «Արտադրություն — արդյունաբերության ճյուղ» զույգերից ո՞րն է ճիշտ.
1) պլաստմասսայի արտադրություն — մետաղաձուլություն
2) կաուչուկի արտադրություն — էներգետիկա
3) պղնձի արտադրություն — քիմիական արդյունաբերություն
4) սարքաշինություն — մեքենաշինություն
3․ Տրանսպորտային ցանցի ընդհանուր երկարության և տարածքի մակերեսի
հարաբերակցությունը կոչվում է.
1) ցանցի հանգույց 3) ցանցի գծագրություն
2) ցանցի խտություն 4) ցանցի տեղաբաշխում
4․ Ո՞ր շարքում են տրանսպորտի տեսակները դասակարգված ըստ համաշխարհային բեռնաշրջանառության կառուցվածքում իրենց բաժնի՝ նվազմանկարգով.
ա. ծովային տրանսպորտ
բ. ավտոմոբիլային տրանսպորտ
գ. խողովակաշարային տրանսպորտ
դ. երկաթուղային տրանսպորտ
1) բ, ա, գ, դ
2) ա, դ, գ, բ
3) դ, գ, ա, բ
4) գ, բ, ա, դ
5․ Ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Երկաթուղային տրանսպորտը տրանսպորտի ամենաերիտասարդ ու արագ
զարգացող տեսակն է:
2) Համաշխարհային տրանսպորտային բեռնաշրջանառության մեջ առաջատար
դերը պատկանում է ծովային տրանսպորտին:
3) Ավտոմոբիլային տրանսպորտի դերը մեծ է հատկապես կարճ տարածությունների վրա բեռների և ուղևորների փոխադրման գործում:
4) Օդային տրանսպորտի դերը մեծ է հատկապես ուղևորների փոխադրման
գործում:
6. Ո՞ր պնդումն է ճիշտ.
1) Զարգացած երկրներում մեծ է տրանսպորտային ցանցի միջին խտությունը:
2) Աշխարհում արտադրվող էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքում ամենամեծ
բաժինն ունեն ջրային էլեկտրակայանները:
3) Բնապահպանական նկատառումներով աէկների սարքավորումների մեծ
մասն արտադրվում է զարգացող երկրներում:
4) Բրնձի համաշխարհային բերքի գերակշիռ մասն արտադրում են Լատինական
Ամերիկայի և Աֆրիկայի զարգացող երկրները:
7․ Տարվա ընթացքում փոխադրված բեռների քանակի ու փոխադրման միջին
հեռավորության արտադրյալը կոչվում է.
1) բեռնատարողություն
2) բեռնափոխադրություն
3) բեռնաշրջանառություն
4) բեռնալարվածություն
8․ Ո՞ր պնդումն է սխալ.
1) Ջրային տրանսպորտը տրանսպորտի ամենաերիտասարդ ու արագ զարգացող
տեսակն է:
2) Ավտոմոբիլային տրանսպորտի դերը մեծ է հատկապես կարճ տարածությունների վրա բեռների և ուղևորների փոխադրման գործում:
3) Երկաթուղային տրանսպորտով փոխադրում են մեծ ծավալի ու քանակի
բեռներ:
4) Խողովակաշարային տրանսպորտի դերը բացառիկ է նավթի, նավթամթերքի
ու գազի փոխադրման գործում:
Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել․
Հացահատիկային
1․Լրացրու բաց թողած տառերը (նաև կրկնակ)։
ա) Ազնվամորին (մոռ) վարդազգիների ընտանիքին պատկանող 1-1,5 մ բարձրությամբ թուփ է կամ կիսաթուփ։ Տերևները բարդ են՝ եռամասնյա, վերևից գրեթե մերկ ու կանաչ, ներքևից՝ թաղիքանման ու սպիտակավուն։ Ծաղկաբույլը ողկույզ է, ծաղկաթերթիկները սպիտակ են, պտուղը բազմակորիզավոր է։ Բույսը ծաղկում է հունիս-հուլիս, պտղակալում՝ հուլիս- օգոստոս ամիսներին։ Ձմեռելուց հետո բերք է տալիս միայն երկրորդ տարում ու չորանում երրորդ տարում։ Դեռես հին հույներն ու հռոմյացիներն անտառից հավաքած ազնվամորու պտուղներն օգտագործել են ոչ միայն ուտելու, այլև բժշական նպատակներով։
բ) Հայրենական ժողովրդական բժշկության մեջ ազնվամորու պտուղների թուրմը լայնորեն կիրառվում է գրիպի, մի շարք ցրտառական հիվանդությունների ժամանակ։ Պտուղները լայն կիրառում ունեն նաև լնդաղտի, սակավարնության, ստամոքսային ցավերի ժամանակ։ Օգտագործվում են նաև մարսողությունը լավացնելու և ալկոհոլային հավածությունից սթափեցնելու նպատակներով։ Հայկական ժողովրդական բժշկության մեջ ազնվամորու պտուղները լայն կիրառում են ունեցել տենդային հիվանդությունների, իսկ ծաղիկների թուրմը՝ օդի կծածի դեպքերում։
Ա. Թորոսյանի «Հայաստանի դեղաբույսերը» գրքից
2․Կետադրիր տրված նախադասությունները:
• Պատճառը մի գաղտնիք է, որ երևան հանել չեմ կարող,_ պատասխանեց նա:
• Մի կողմում ընկած էր ավտոմատը, մյուսում` խառնիխուռն թափված զանազան իրեր, որոնց մի մասն արդեն ցրիվ էր տվել հատակով մեկ:
• Երանի քո աչքերին թագուհի, որ տեսել ես այդ հանդեսը,_ մրմնջաց Սեդան:
• Այնքան մեղմանուշ, այնքան դյութիչ էր մեղեդին, որ Ջուլիետան կարծում էր` իր սրտի լարերի վրա էր նվագում:
4․Տրված բառերում մեկ տառը փոխելով` ստացիր նոր բառ և բառարանի օգնությամբ տուր ստացված բառերի բացատրությունները՝
ականակիտ,
այգաբաց,
անութ,
աշտանակ,
բրդել,
գիրթ,
թափոր,
կտրիճ,
հերկել,
հրատարակել,
շեղբ,
սկահակ,
տարեգրություն:
5․ Տրված միտքն արտահայտի՛ր հինգ նախադասությամբ:
Ֆրանսիացի քիմիկոսները շաքարի մի քանի փոխարինիչ են ստացել` բուսաշաքարից երկու հարյուր հազար անգամ քաղցր:
Լինում է չի լինում մի թռչուն է լինում։ Այ թռչունը սիրում է ուտել եգիպտացորեն։
Օրերց մի օր փնտռում է եգիպտացորեն և գտնում է։ Տեսնում մի մեծ մարդ, որը հսկում եգիպտացորենը։ Թռչուն փորձում է ուտել եգիպտացեորենը, բայց չիկարողացավ։ Թռչունը գնում իր ընկերներին մոտ և ասում է, որ միասին գնան եգիպտացորեն ոտելու։ Գնում են միասին և կարողանուն են ուտել։
Սերո Կարագուլլյանի բլոգ 