Posted in Ֆիզիկա 9

Էլեկտրամագնիսական երևույթներ

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1. Ի՞նչ է նշանակում «մագնիս» բառը:

Մագնիս նշանակում է Մագնեսիայից բերված քար:


2. Ո՞րն է բնական մագնիսը:

Բնական մագնիսները մագնիսական երկաթաքարերն են, որոնք ստեղծված չեն մարդկության կողմից։


3. Ինչպե՞ս են ստանում արհեստական մագնիսներ:

Արհեստական մագնիսները ստանում են երկաթի, նիկելի և կոբալտի համաձուլվածքից


4. Ի՞նչն են անվանում մագնիսական բևեռներ:

Մագնիսի բևեռները այն մասերն են, որտեղ մագնիսական ազդեցությունը ամենամեծն է։ Մագնիսները ունենում են երկու բևեռ՝ հարավային և հյուսիսային։


5. Ինչպե՞ս են փոխազդում մագնիսների բևեռները:

Մագնիսների երկու տարբեր բևեռները իրար ձգում են, իսկ նույն բևեռները իրար վանում։ Հյուսիսային բևեռը ձգում է հարավայինին և վանում հյուսիսայինին։


6. Ինչպե՞ս կարելի է մագնիսական սլաքի օգնությամբ որոշել մագնիսացած պողպատեձողի բևեռները:

Եթե մագնիսը այնպիսի դիրքում լինի, որ կարողանա ազատ շարժվել, ուրեմն այնպես կմնա, որ մի բևեռը ուղղված լինի դեպի հարավ, իսկ մյուսը դեպի հյուսիս։ Դրանից հետո պետք է մագնիսացած պողպատի մի բևեռը մոտեցնենք օրինակ հարավային բևեռին, եթե վանի ուրեմն հարավային բևեռն է, եթե ձգի, ուրեմն՝ հյուսիսայինը։


7. Ինչի՞ ազդեցությամբ է կողմնացույցի սլաքը ուղղորդվում որոշակի ուղղությամբ: Ո՞ր կողմն է այն ցույց տալիս:

Կողմնացույցի մեջ տեղադրված է լինում սայրի վրա դրված մագնիս, որը միշտ ցույց է տալիս հյուսիսը։ Մագնիսական սլաքը Երկրի մագնիսական միջօրեականի ուղղությամբ կողմնորոշվելու հատկություն ունի։


8. Որտե՞ղ են կիրառվում մագնիսները:

Մագնիսները օգտագործում են տեխնիկայում՝ իբրև հաստատուն մագնիսական դաշտի աղբյուր։


9. Ինչու՞ է բնության մեջ գոյություն ունեցող մագնիսական երկաթաքարը մագնիսացած լինում: Ի՞նչն է նրան մագնիսացրել:

Իմ կարծիքով մագնիսական երկաթաքարերը մագնիսացել են կայծակների հարվածներից։


10. Ի՞նչն են անվանում մագնիսական դաշտ:

Մագնիսական դաշտը է կոչվում այն դաշտը, որը ստեղծվում է շարժվող լիցքերի կողմից, նրանց շուրջը, և ազդում է շարժվող լիցքերի վրա՝ մագնիսական ուժերով:



Ուսումնական նախագիծ

Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա:

Մասնակիցներ՝ Ավագ դպրոցի 9-12 րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

Իմանալ, թե ինչպես է մագնիսական դաշտն ազդում Երկրի կենսաբանական օբյեկտների վրա
Սովորել աշխատել տեղեկատվության հետ
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի հատկությունները և վերլուծել ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա
Խնդիրները՝

Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը բուսական և կենդանական օրգանիզմների վրա
Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտի ազդեցության աստիճանը մարդու առողջության վրա
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի դրական և բացասական կողմերը
Գտնել արդյունավետ միջոց՝ լուծելու մագնիսական դաշտերի ազդեցության խնդիրը
Ընթացքը՝

Մագնիսական դաշտը և դրա հատկությունները
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը բույսերի վրա
Մագնիսական դաշտ և ջուր
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը մարդու վրա
Մագնիսական փոթորիկներ
Ինչ՞ տեղի կունենա, եթե Երկրի մագնիսական դաշտն անհետանա:
Մագնիսների կիրառումը մարդու կյանքում
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանիների վրա

Posted in Ֆիզիկա 9

Էլեկտրամագնիսական երևույթներ

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ՝

1. Ի՞նչ է նշանակում «մագնիս» բառը:

Մագնիս նշանակում է Մագնեսիայից բերված քար:


2. Ո՞րն է բնական մագնիսը:

Բնական մագնիսները մագնիսական երկաթաքարերն են, որոնք ստեղծված չեն մարդկության կողմից։


3. Ինչպե՞ս են ստանում արհեստական մագնիսներ:

Արհեստական մագնիսները ստանում են երկաթի, նիկելի և կոբալտի համաձուլվածքից


4. Ի՞նչն են անվանում մագնիսական բևեռներ:

Մագնիսի բևեռները այն մասերն են, որտեղ մագնիսական ազդեցությունը ամենամեծն է։ Մագնիսները ունենում են երկու բևեռ՝ հարավային և հյուսիսային։


5. Ինչպե՞ս են փոխազդում մագնիսների բևեռները:

Մագնիսների երկու տարբեր բևեռները իրար ձգում են, իսկ նույն բևեռները իրար վանում։ Հյուսիսային բևեռը ձգում է հարավայինին և վանում հյուսիսայինին։


6. Ինչպե՞ս կարելի է մագնիսական սլաքի օգնությամբ որոշել մագնիսացած պողպատեձողի բևեռները:

Եթե մագնիսը այնպիսի դիրքում լինի, որ կարողանա ազատ շարժվել, ուրեմն այնպես կմնա, որ մի բևեռը ուղղված լինի դեպի հարավ, իսկ մյուսը դեպի հյուսիս։ Դրանից հետո պետք է մագնիսացած պողպատի մի բևեռը մոտեցնենք օրինակ հարավային բևեռին, եթե վանի ուրեմն հարավային բևեռն է, եթե ձգի, ուրեմն՝ հյուսիսայինը։


7. Ինչի՞ ազդեցությամբ է կողմնացույցի սլաքը ուղղորդվում որոշակի ուղղությամբ: Ո՞ր կողմն է այն ցույց տալիս:

Կողմնացույցի մեջ տեղադրված է լինում սայրի վրա դրված մագնիս, որը միշտ ցույց է տալիս հյուսիսը։ Մագնիսական սլաքը Երկրի մագնիսական միջօրեականի ուղղությամբ կողմնորոշվելու հատկություն ունի։


8. Որտե՞ղ են կիրառվում մագնիսները:

Մագնիսները օգտագործում են տեխնիկայում՝ իբրև հաստատուն մագնիսական դաշտի աղբյուր։


9. Ինչու՞ է բնության մեջ գոյություն ունեցող մագնիսական երկաթաքարը մագնիսացած լինում: Ի՞նչն է նրան մագնիսացրել:

Իմ կարծիքով մագնիսական երկաթաքարերը մագնիսացել են կայծակների հարվածներից։


10. Ի՞նչն են անվանում մագնիսական դաշտ:

Մագնիսական դաշտը է կոչվում այն դաշտը, որը ստեղծվում է շարժվող լիցքերի կողմից, նրանց շուրջը, և ազդում է շարժվող լիցքերի վրա՝ մագնիսական ուժերով:



Ուսումնական նախագիծ

Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա:

Մասնակիցներ՝ Ավագ դպրոցի 9-12 րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

Իմանալ, թե ինչպես է մագնիսական դաշտն ազդում Երկրի կենսաբանական օբյեկտների վրա
Սովորել աշխատել տեղեկատվության հետ
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի հատկությունները և վերլուծել ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա
Խնդիրները՝

Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը բուսական և կենդանական օրգանիզմների վրա
Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտի ազդեցության աստիճանը մարդու առողջության վրա
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի դրական և բացասական կողմերը
Գտնել արդյունավետ միջոց՝ լուծելու մագնիսական դաշտերի ազդեցության խնդիրը
Ընթացքը՝

Մագնիսական դաշտը և դրա հատկությունները
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը բույսերի վրա
Մագնիսական դաշտ և ջուր
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը մարդու վրա
Մագնիսական փոթորիկներ
Ինչ՞ տեղի կունենա, եթե Երկրի մագնիսական դաշտն անհետանա:
Մագնիսների կիրառումը մարդու կյանքում
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանիների վրա

Posted in Ռուսերեն 9

Ռուսերեն 9

Прочитать и выполнить задания
Профессии
Каждый человек может выбрать профессию, которая ему нравится и подходит. Профессия — это работа, которую человек делает каждый день, чтобы зарабатывать деньги и помогать другим.
Есть много разных профессий. Например, врач помогает людям выздоравливать, лечит болезни. Учитель учит детей, делая их умнее. Повар готовит вкусные блюда, а строитель строит дома и другие здания.
Некоторые профессии связаны с искусством. Артист играет на сцене, поет или танцует. Художник рисует картины, а музыкант играет на музыкальных инструментах.
Есть профессии, которые требуют работы с техникой. Инженер разрабатывает новые машины и устройства. Программист пишет код, чтобы создать компьютерные программы. Шофер управляет автомобилем, автобусом или такси, чтобы люди могли безопасно добраться в нужное место.
Все профессии важны, потому что каждая из них помогает обществу работать и развиваться. Выбор профессии зависит от интересов и талантов каждого человека. Кто-то хочет помогать людям, кто-то творить, а кто-то решать сложные задачи с помощью науки и техники.
Какую профессию выберешь ты?

Задание 1. Ответь устно на вопросы:
«Кто где работает?»
Учитель – ․․․ ; воспитатель – ․․․ ; врач – ․․․ ; пилот – ․․․․ ; портной – ․․․․ ; инженер – ․․․ ; артист – ․․․ , электрик – ․․․ , банкир – ․․․ , пианист – ․․․ .

Задание 2. «Кто, что делает на работе».
«Что делает швея?»
«Что делает сапожник?»
«Что делает дворник?»
«Что делает маляр?»
«Что делает лесоруб?»
Задание 3. «Скажи правильно, а где нет»
Строитель управляет самолётом
Пожарный лечит людей
Швея красит дом
Парикмахер стирает бельё
Почтальон выступает в цирке
Дворник варит обед
Лётчик управляет «такси»
Воспитатель красит стены
Сапожник выдаёт книги

Posted in հայոց լեզու 9

Թեստ 1

1. 4) հանդիպակա-, ճրագալույ-, լու-կի (ծ կամ ց)

2. 3) դուռ(լուսամուտ), ոլոր(մոլոր),ծլել(ծաղկել)

3. 4) ցածրորակ

4. 2) երես դարձնել – պաստառապատել

5. 4) հնադարյան, չվացուցակ, երկերեսանի, հոգաբարձու

6. 3) լկտի – անզգամ

7. 4) սպա, քուրմ, տերտեր

8. 3) Ուսանող ընկերս այդ օրերին մտազբաղ էր։

9. 1) քերծես, ծառաս, աշտես, ոստրես

10. 2) և մաշված դուռը դողդոջ երգում էր մի հին երգ:

11.

Posted in Գրականություն 9

Սեբաստացու ծննդյան օրը

Բառարանների տեսակները
Բառարանները կարող են լինել տարբեր տեսակների, որոնք իրենց նպատակով ու կիրառմամբ տարբերվում են: Ահա հիմնական տեսակները՝

Բացատրական բառարան – Ապահովում է բառի բացատրությունը, նրա իմաստը, կիրառությունը, ստուգաբառը և այլն:
Տեղական բառարան – Ներկայացնում է որոշակի տեղամասում կիրառվող խոսքն ու արտահայտությունները:
Բառարանական բառարան – Ներկայացնում է բառակապակցությունները, դրանց կապը մեկ ուրիշի հետ:
Սինոնիմների բառարան – Ներկայացնում է տարբեր բառեր, որոնք ունեն մոտ մեկ այլ բառի իմաստ:
Անթալագրային բառարան – Հաճախ օգտագործվում է լեզուների համեմատության մեջ՝ տրամադրելով տարբեր լեզուներում համանման կամ տարբերակիչ արտահայտություններ:
Ազգագրական բառարան – Շարունակում է ընդգրկել մշակութային առանձնահատկությունները կամ հին խոսքեր:
Պատմական բառարան – Շարունակում է պատմական լեզվաբառարանը՝ ներկայացնելով բառերի պատմական փոփոխությունները:
Գոյաբառարան – Վերլուծում է գոյականները՝ դրանց բազմություն, կիրառություն, կաղապարները:
Որպեսական բառարան – Վերլուծում է բառերը ըստ նրանց թե՛ գործածության, թե՛ լեզվաբառարանական կառուցվածքների:
Հայերեն ամենատարածված ու գործածական բառարանները
Հայերենում կան բազմաթիվ բառարաններ, որոնցից մի քանիսը համարվում են ամենատարածված ու կարևոր՝

Հայ-ռուսական բառարան
Հայերեն-անգլերեն բառարան
Համապարփակ հայերեն լեզվի բացատրական բառարան
Երկլեզվային (հայերեն-առաջին լեզու)
Հայկական ժողովրդական բառարան
Թեղու-գիր բառարան
Քիմիական, բժշկական բառարաններ
Վահան Տերյանի «Մթնշաղի անուրջներ» գրքից խոսքի պատկերավորման միջոցներ
Ահա մի քանի օրինակներ Վահան Տերյանի «Մթնշաղի անուրջներ» ժողովածուից՝

Մակդիր
«Եվ գիշերը գալիս է նորից՝ մութ ու դատարկ»
Մակդիր՝ գիշերը դատարկություն և մութ ունի։
Համեմատություն
«Մտքով իմ բաբախում են ինչպես ծալած թերթերը»
Այս արտահայտության մեջ համեմատություն է կատարվում մտքի ու թերթի միջև։
Անձնավորում
«Սրտիս խորը լռությունը լաց է լինում»
Լռությունը անձնավորվում է, որով նրան հատկացվում է մարդկային հատկություն՝ լաց լինելը։
Փոխաբերություն
«Մթնշաղի մեջ դողացող ծեր հայացքը»
Մթնշաղը, որպես պատկեր, ստանում է դողացող, անձնավորված հատկանիշ։
Համեմատություն
«Անհուն մի ծով է, որ ջրերի մեջ կորած է»
Սա համեմատություն է՝ ծովի խորության ու անվերջության հետ։
Անձնավորում
«Հետո հոգիս գիշերվա փառքը տեսնում է, թախծի մեջ թրթռում է»
Հոգին դիտարկվում է որպես մարդ, որը կարող է տեսնել և զգալ։
Փոխաբերություն
«Խուսափում է ձմեռը իմ սրտից»
Ձմեռը վերածվում է զգացմունքային վիճակի, որը մխրճվում է սիրտ։
Մակդիր
«Եվ ամպը, փափուկ ճյուղերին շոյելով, անցնում է»
Ամպը ներկայացվում է որպես հանգիստ ու մեղմ։
Համեմատություն
«Քամին ծարավի պես գռմփում է»
Քամին համեմատվում է ծարավի հետ, ինչը վառ կերպով ցույց է տալիս նրա ուժգնությունը։
Անձնավորում
«Արևը երազի մեջ համբուրում է երկնքի բացվածքը»
Արևը «համբուրում է» երկնքը, ինչը ներկայացնում է որպես սիրո ու քնքշանքի ակտ։
Փոխաբերություն
«Տեսնող աչքերս մութ մարեց»
Աչքերն ու մութը կապվում են, որպեսզի հասկանանք տեսողության կորուստը կամ հոգեկան խռովությունը։
Համեմատություն
«Հույսը ծիծաղում է հոգուն՝ երբ պարբերաբար մոռանում եմ»
Հույսը համեմատվում է ծիծաղի հետ, ինչը ցույց է տալիս նրա անհամապատասխանությունը։
Անձնավորում
«Հոգին ժպտում է բարձունքներից՝ երբ մենք մոտենում ենք»
Հոգին անձնավորվում է, քանի որ այն ժպտում է մարդկային մոտեցման ժամանակ։
Մակդիր
«Տարվա սիրող ուխտը վերապրում է»
Տարվա ուխտը անձնավորված է, ինչը ցույց է տալիս նրա երկարատև գոյությունը։
Փոխաբերություն
«Ոսկե վառարանի կողքին ծնվածը չկա»
Ոսկին ու վառարանը փոխաբերական են՝ ներկայացնելով կյանքի լույսը և իմաստը։
1. ԷԼԵԳԻԱ

Մեռնում է օրը։ Իջավ թափանցիկ
Մութի մանվածը դաշտերի վրա.
Խաղաղ-անչար է, պայծառ գեղեցիկ,
Անտրտունջ նինջը մահացող օրվա…
Պարզ ջրի վրա եղեգը հանդարտ
Անդողդոջ կանգնած էլ չի շշնջում,
Լռին խոկում են երկինք, գետ ու արտ,
Եվ ոչ մի շարժում, ու ոչ մի հնչյուն…
Ես կանգնած եմ լուռ, անչար է հոգիս,
Թախիծս խաղաղ անուրջի նման.
Էլ չեմ անիծում ցավերը կյանքիս,
Էլ չեմ տրտնջում վիճակիս ունայն…
1903

Փոխաբերություն
Պոեմի մեջ փոխաբերությունը կարելի է տեսնել, երբ խոսվում է «մահացող օրվա» մասին՝ որպես մի օր, որն ավարտվում է, ու կապվում է մարդկային կյանքի ու մահվան թեմաների հետ: Մահացող օրվա միջոցով կյանքը ներկայացվում է որպես անցողիկ, որը կանգնում է մահվան շեմին:

Մակդիր
Փոքրիկ, անշեղ, հանգիստ, անտեսանելի: Հոգեկան վիճակը նման է լռության, խաղաղության ու անդորրի:

Համանիշ

Խաղաղ – անչար
Լռին – հանդարտ
Ունայն – աննշան
Հականիշ

Ճչացող – անջատ


Խաղաղ – խռովահույզ

Լռություն – աղմուկ

ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԽՈՍՔԵՐԻՑ

Ո՛չ տրտունջ, ո՛չ մրմունջ սգավոր,
Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր ինձ հավետ.
Իմ ուղին միշտ մթին, մենավոր,
Կըգնամ իմ դժկամ ցավի հետ։
Ւմ ճամփան՝ անվախճան մի գիշեր,
Ւնձ շոյող ոչ մի շող չի ժպտա.—
Հեռացի՛ր, մոռացի՛ր, մի՛ հիշիր,
Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա…
Հուսաբեկ, մութ ու մեգ թող լինի,
Ւմ վերև թող արև չըխնդա.
Լոկ երկունք, լոկ արցունք թող լինի,
Ինձ այդպես, քրոջ պես մի՛ գթա…
1905

Փոխաբերություն
Պոեմում կա մի վերացարկված պատկեր՝ «մութ ու մեգ»։ «Մութ ու մեգ» փոխաբերություն է, որը վերաբերում է չար ու տխուր վիճակներին, մի կերպարանք, որը չի թողնում հույս կամ ուրախություն։

Մակդիր

Սգավոր
Դժկամ
Մենավոր
Հուսաբեկ
Համանիշ

Հեռացի՛ր – հեռացիր
Մոռացի՛ր – մոռացիր
Մթին – մութ
Ճամփա – ճանապարհ
Արծունք – արցունք
Շող – արևի լույս
Հականիշ

Մութ – լուսավոր
Տրտունջ – ուրախություն
Հուսաբեկ – հույս
Վերև – ներքև

Posted in Հանրահաշիվ 9

Հանրահաշիվ 9

192.

ա) 2x-3≤0
2x≤3
x≤3/2
x∈ (-∞;3/2]

բ) 4x-3≥0
4x≥3
x≥3/4
x∈ (-∞;3/4]

գ) 5x-8≥3x-1
5x-3x≥8-1
2x≥7
x≥7/2
x∈ [7/2,+ ∞)

դ) 2x-4≤4x-5
2x-4x≤-5+4
-2x≤-1
x≤1/2
x≤0,5

194.

ա) -x2+2x-1≥0
-x2+2x-1=0
D=22-4*(-1)*(-1)=4-4=0
x0=-2/2=-1

բ) -x2+4x-4<0
-x2+4x-4=0
D=42-4*(-1)*(-1)=16
x1=-4-√16/2=-4-4/2=-8/2=-4
x2=-4+√16/2=-4+4=2=0

196.

ա) (x2-1)(x+3)>0
x2-1=0
x2=1
x=±1
x+3=0
x=-3
x∈[-3;-1]U[1;-∞)
բ) (7-x) (4-x2)<0
7-x=0
x=-7
4-x2=0
x=±4
x∈ [-4;-
գ) (12-5x) (x2-4x+4)>0
12-5x=0
x=-2,4
x2-4x+4=0
D=42-4*1*4=16-16=0
x0=-4/2=-2

դ) (x2-5x+6) (x-3)<0
x-5x+6=0
D=52-4*1*6=25-24=1
x1=-5-√1/2=-6/2=-3
x2=-5+√1/2=-4/2=-2

197.

ա) 1/x-2>0
x-1≠0
x≠1

բ) 5/2-x<0
2-x≠0
x≠-2

գ)x-8/2x+3>0
x-8=0
x=8
2x+3≠0
x≠-3/2

դ) 3/4x/5+x<0
3-4x=0
x=-3/4
5+x≠0
x≠-5

Posted in Հանրահաշիվ 9

Հանրահաշիվ 9

192.

ա) 2x-3≤0
2x≤3
x≤3/2
x∈ (-∞;3/2]

բ) 4x-3≥0
4x≥3
x≥3/4
x∈ (-∞;3/4]

գ) 5x-8≥3x-1
5x-3x≥8-1
2x≥7
x≥7/2
x∈ [7/2,+ ∞)

դ) 2x-4≤4x-5
2x-4x≤-5+4
-2x≤-1
x≤1/2
x≤0,5

194.

ա) -x2+2x-1≥0
-x2+2x-1=0
D=22-4*(-1)*(-1)=4-4=0
x0=-2/2=-1

բ) -x2+4x-4<0
-x2+4x-4=0
D=42-4*(-1)*(-1)=16
x1=-4-√16/2=-4-4/2=-8/2=-4
x2=-4+√16/2=-4+4=2=0

196.

ա) (x2-1)(x+3)>0
x2-1=0
x2=1
x=±1
x+3=0
x=-3
x∈[-3;-1]U[1;-∞)
բ) (7-x) (4-x2)<0
7-x=0
x=-7
4-x2=0
x=±4
x∈ [-4;-
գ) (12-5x) (x2-4x+4)>0
12-5x=0
x=-2,4
x2-4x+4=0
D=42-4*1*4=16-16=0
x0=-4/2=-2

դ) (x2-5x+6) (x-3)<0
x-5x+6=0
D=52-4*1*6=25-24=1
x1=-5-√1/2=-6/2=-3
x2=-5+√1/2=-4/2=-2

197.

ա) 1/x-2>0
x-1≠0
x≠1

բ) 5/2-x<0
2-x≠0
x≠-2

գ)x-8/2x+3>0
x-8=0
x=8
2x+3≠0
x≠-3/2

դ) 3/4x/5+x<0
3-4x=0
x=-3/4
5+x≠0
x≠-5

Posted in քիմիա 9

Իմ որվա ռեժիմ

Ես արթնանում եմ ժամը 7 ին նախաջասում եմ

8 ին տնից դուրս եմ գալիս 8:35 դպրոց եմ հասնում 02:20 դպրոցից դուրս եմ գալիս 03:10 տուն եմ հասնում հաց եմ ուտում դաս եմ անում դասերս վերջացնում եմ խաղ եմ խաղում հաց եմ ուտում 11:35 գնում եմ։

Posted in Աշխարհագրություն 9

Հհ տնտեսության վրա ազդող գործումները


Արտաքին գործոններ

  • Արտաքին առևտրի հարաբերություններ
    ՀՀ-ն մեծապես կախված է արտահանման և ներմուծման շուկաներից։ Ռուսաստան, Եվրամիություն և Իրանը հիմնական առևտրային գործընկերներն են։
  • Գեոպոլիտիկական իրավիճակ
    Տարածաշրջանային կոնֆլիկտները, հատկապես Արցախյան հիմնահարցը, ինչպես նաև Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ փակ սահմանները, լուրջ ազդեցություն ունեն տնտեսական հարաբերությունների վրա։
  • Արտագաղթ և սփյուռքի ազդեցություն
    Արտագաղթը նպաստում է աշխատուժի կրճատմանը, իսկ սփյուռքից ներհոսող դրամական փոխանցումները (տրանսֆերտներ) կարևոր եկամտի աղբյուր են։
  • Ներդրումների ներհոսք
    Արտասահմանյան ներդրումների մթնոլորտը պայմանավորված է քաղաքական կայունությամբ, օրենսդրական դաշտով և գործարար միջավայրով։
  • Ներքին գործոններ
  • Տնտեսական կառուցվածք
    ՀՀ տնտեսությունը մեծապես կենտրոնացած է ծառայությունների ոլորտում, իսկ գյուղատնտեսության և արտադրության ոլորտները դեռևս կայացման կարիք ունեն։
  • Կառավարության քաղաքականություն
    Ֆիսկալ և մոնետար քաղաքականությունը, հարկային բեռի բաշխումը, տնտեսական բարեփոխումները և պետական աջակցությունը տնտեսության զարգացման համար մեծ դեր են խաղում։
  • Բնական ռեսուրսներ
    Հանքարդյունաբերությունը ՀՀ տնտեսության կարևոր բաղադրիչներից է, սակայն բնապահպանական խնդիրները հաճախ խոչընդոտում են դրա արդյունավետ օգտագործմանը։
  • Ինֆրակառուցվածքներ
    Ճանապարհները, էներգետիկ համակարգերը և կապի ցանցերը ազդում են արտադրողականության և տնտեսական ակտիվության վրա։

3. Սոցիալ-տնտեսական գործոններ

  • Աշխատուժի որակ և աշխատաշուկա
    Կրթության մակարդակը և հմտությունների համահունչությունը աշխատաշուկայի պահանջներին կարևոր գործոններ են։
  • Աղքատության մակարդակ
    Բնակչության եկամուտների անհավասարությունը խոչընդոտում է ներքին սպառման աճին։
  • Դեմոգրաֆիական իրավիճակ
    Բնակչության ծերացման խնդիրները և երիտասարդ աշխատուժի արտահոսքը ազդում են տնտեսության վրա։

4. Տեխնոլոգիական զարգացում

  • ՏՀՏ ոլորտի զարգացում
    Տեխնոլոգիաների և նորարարությունների զարգացումը արագացված տեմպերով տեղի է ունենում Հայաստանում, ինչը նպաստում է տնտեսական աճին։
  • Գյուղատնտեսական և արտադրական ոլորտների մեխանիզացիա
    Ավանդական տեխնոլոգիաների դանդաղ նորացումը սահմանափակում է արդյունավետությունը