Սերո Կարագուլլյանի բլոգ

(112)

ա)20.a.70.b=20․80․70․50=1600.3500=560000

բ)a.2.90.b=80.2.90.50=160.4500=720000

(113)

ա)450.32-526+(9324-872):2=18100

1)9324-872=8452

2)8452:2=4226

3)450.32=14400

4)14400-526=13874

5)13874+4226=18100

4500:3.(275:5)=82500

1)275:5=55

2)4500:3=1500

3)1500.55=82500

բ)3265:5+(9324-8872).7=3817

1)9324-8872=452

2)452.7=3164

3)3265:5=653

4)653+3164=3817

3264:(160:20):8=

1)160:20=8

2)8;8=1

3)3264:1=3264

 

Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,

Ոսկի են թվում տերև ու ճյուղ,

Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,

Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:

Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը

Աշնան քամուն են ծափահարում:

Քամին է այս ծով գանձերի տերը,

Այս ոսկու տերը՝ մեծահարուստ:

• Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչպե՞ս ես հասկանում հետևյալ պատկերը.

Ջրվեժը, առուն, ծառը, ծտերը Աշնան քամուն են ծափահարում:

Այսինքն քամու հետ են շարժվում։

2. Ո՞ր պատկերն է քեզ ավելի շատ դուր գալիս: Պատասխանդ հիմնավորի՛ր:                                  Ամեն, ամեն ինչ ոսկեզօծվել է,
3. Ինչո՞վ է աչքի ընկնում բանաստեղծությունը՝ գույնո՞վ, ձայնո՞վ, թե՞ շարժումով: Դո՛ւրս գրիր այն տողերը, որտեղ “գույն” կա:                                                                                                      Գույնով։Ուր որ նայում ես, դեղին բոցեր են,Դեղին հրդեհ է և դեղին ծուխ:
4. Գրի՛ր, թե տրված բառերի  մեջ քանի՞տառ, քանի՞հնչյուն կա։                                  Ոսկեզօծվել, 10 տառ, 12 հնչույնտերև, 4 տառ, 6 հնչույնոսկի, 4 տառ, 5 հնչույն

   ջրվեժ, 5 տառ, 6 հնչույն

   5.Բանաստեղծությունը գրավոր պատմի՛ր և նկարի՛ր:

   Բանաստեղծը նկարագրում է աշունը և աշնան դեղին տերևները։ Բանաստեղծության  վերջում քամուն նմանեցնում է մեծահարուստի։

   

Գրի՛ր վարժությունները:

1.Տրված բառերի մեջ մտնող հնչյունները գրի՛ր (փակագծում  տրված Է, թե քանի՞ հնչյուն  կա):

Օրինակ՝

ասեղ (4) — ա, ս, ե, ղ:

Արմատ (5)-ա,ր,մ,ա,տ։

երերալ (7)-

երազ (5),

որոտ (5),

տերև (5),

որոշում (7),

երևելի (8):

2.Հաշվի´ր, թե տրված բառերի  մեջ քանի՞ տառ, քանի՞ հնչյուն կա:

Օրինակ՝

եղևնի — 5 տառ, 7 հնչյուն:

Երիտասարդ, 9 տառ, 10 հնչյուն

ոլոռ, 4 տառ,  5  հնչյուն

ողնաշար, 7 տառ, 8 հնչյուն

հրշեջ, 5 տառ, 6 հնչյուն

գրքույկ, 6 տառ, 6  հնչյուն

բարև, 4 տառ, 5  հնչյուն

կարևոր, 6 տառ, 8 հնչյուն

բաճկոն, 6 տառ, 7 հնչյուն

ոտք, 3 տառ, 4 հնչյուն

երամ, 4 տառ, 5 հնչյուն

Ուշադիր կարդա՛, վերհիշի՛ր:

Հնչյունը լսվում  և արտասանվում է, իսկ տառը գրվում  է: Տառը հնչյունի նշանն է:

Հայերենում երեսունվեց հնչյուն կա: Դրանք արտահայտվում են երեսունինը տառերով:

3. Իսկ հիմա ինքդ գրի՛ր բառեր(5-6 բառ), որոնք ավելի շատ հնչյուններ ունեն, քան տառեր:

-երամ

-ոզնի

-եղնիկ

-երկնաքար

-Երևան

-Եվա

Պապիկի մոտ

Յոհաննա Սփիրի

Լա՛վ, լա՛վ, ասաց պապը ներքևից, ապա բացեց պահարանն ու մի քիչ փնտրելուց հետո վերնաշապիկների տակից քաշեց հանեց մի երկար կոպիտ կտոր։ Կտորը վերցնելով ՝ նա աստիճաններով բարձրացավ։ Հարդե հատակին Հայդին բավականին գեղեցիկ անկողին էր պատրաստել․ գլխի մասում խոտ ավելի շատ էր դրել, անկողինն էլ այնպիսի դիրքով էր փռել, որ պառկած ժամանակ կարողանա անցքից հովտին նայել։

Հեքիաթի հերոսները՝

Պապիկը և Հայդին

Պապիկը առանձին ապրում էր, այծեր պահում, լավ հոգատարությամբ խնամեց Հայդիին։

Հայդին շատ սիրեց պապիկի տունը և սիրեց այծերի կաթը։

Իմ կարծիքը այս հեքիաթի մասին այն է որ շատ հաճելի է գյուղական կյանքը և ոչ վախենալիք։

 

Մաս երրորդ

Յուլիսիսը հնազանդությամբ երեք քայլ ետ գնաց և կանգնեց դիտելու արտասովոր մենամարտը արտասովոր ծառի հետ։

— Հասա՞ծ են, Օգի,— ասաց Շեկը,— ինչ-որ դեղնավուն բան տեսնո՞ւմ ես։

— Միայն կանաչ,— պատասխանեց Օգին։— Դրանք տերևներ են։ Ծիրանները տակն են լինում։ Բոլորդ հանգիստ մնացեք։ Որտե՞ղ է Լայոնելը։

— Ես այստեղ եմ, — շշնջաց Լայոնելը։ Նա սարսափելի վախեցել էր։

— Լավ,— ասաց Օգին,— պատրաստ եղեք։ Հենց որ ծերուկ Հենդերսոնին տեսնեք, փախեք։

— Իսկ որտե՞ղ է նա,— ասաց Լայոնելը այնպես, կարծես Հենդերսոնը կարող էր անտեսանելի լինել և կամ նապաստակից ոչ մեծ մի բան, որը կարող է խոտերի միջից հանկարծ վրա ցատկել։

— Ի՞նչ է նշանակում որտեղ է,— ասաց Օգին,— նա հավանաբար տանն է, բայց երբեք չի կարելի հասկանալ Հենդերսոնին։ Կարող է թաքնված լինել դրսում, ինչ-որ տեղ, սպասելով, որ մեզ անակնկալի բերի։

— Դո՞ւ ես ծառը բարձրանալու, Օգի,— հարցրեց Ալֆ Ռայֆը։

— Հապա էլ ո՞վ,— ասաց Օգին,— իհարկե ես, բայց նախ գոնե տեսնենք ծիրանը հասա՞ծ է։

— Հասած թե խակ,— ասաց Շեկ Մանուկյանը,— մենք պետք է գոնե մի քանի հատ գողանանք։

— Անշուշտ,— ասաց Օգին։— Անշուշտ պետք է գողանանք։ Իսկ եթե հասած է, պետք է շատ գողանանք։

— Իսկ վաղը, կիրակնօրյա դպրոցում, ի՞նչ պետք է ասես, Օգի,— հարցրեց Լայոնելը։

— Ծիրան գողանալը այն գողությունը չէ, որ գրված է Ավետարանում,— ասաց Օգին։— Դա ուրիշ բան է։

— Այդ դեպքում ինչո՞ւ ես վախենում,— հարցրեց Լայոնելը։

— Ո՞վ է վախենում,— ասաց Օգին։— Մենք պետք է պարզապես զգույշ լինենք և վերջ։ Ինչո՞ւ բռնվենք, երբ կարող ենք փախչել։

— Ես ոչ մի հասած ծիրան չեմ տեսնում,— ասաց Լայոնելը։

— Դու ծառը տեսնում ես, չէ՞,— հարցրեց Օգին։

— Ծառը շատ լավ տեսնում եմ,— ասաց Լայոնելը,— բայց միայն այդքանը։ Պարզապես մի մեծ ծառ է, ամբողջությամբ կանաչ։ Բայց, իրոք, շատ գեղեցիկ ծառ է, այնպես չէ՞, Օգի։

Խումբն արդեն ծառի տակ էր։ Յուլիսիսը, մի քիչ հեռվից, հետևում էր նրանց։ Նա բոլորովին չէր վախենում։ Նա ամենևին բան չէր հասկանում, բայց վստահ էր, որ սա շատ կարևոր գործ է՝ և կապված ծառի հետ, և ծիրանի։ Տղաները ուսումնասիրեցին ծիրանենու ճյուղերը, որոնք կանաչ էին, մատղաշ տերևներով։ Ծիրանները բոլորն էլ փոքր էին, շատ խակ և հավանաբար շատ պինդ։

— Դեռ չեն հասել,— ասաց Ալֆ Ռայֆը։

— Ճիշտ է,— ընդունեց Օգին։— Ինձ թվում է, որ մի քանի օր էլ պետք է սպասել։ Գուցե հաջորդ շաբաթ։

— Հաջորդ շաբաթ, անպայման,— ասաց Շեկը։

— Բայց շատ առատ է,— ասաց Օգին։

— Մենք չենք կարող դատարկ ձեռքով վերադառնալ, Օգի,— ասաց Շեկը։— Գոնե մի հատ պիտի քաղենք, խակ թե հասած, գոնե մի հատ, անպայման։

— Օ քեյ,— ասաց Օգին: — Ես մի հատ կքաղեմ, իսկ դուք պատրաստ եղեք փախչելու։— Օգին թռավ, կախվեց մի ցածր ճյուղից։ Խումբը, միստր Հենդերսոնը և Յուլիսիսը հետևում էին նրան հիացումով, զարմանքով և հափշտակությամբ։ Այդ պահին միստր Հենդերսոնը տնակից դուրս եկավ ու կանգնեց աստիճանների վրա։ Բոլոր տղաները ճնճղուկների երամի նման շաղ եկան։

— Օգի՜,— բղավեց Շեկ Մանուկյանը,— Հենդերսոնը։

Ինչպես վախեցած օրանգուտանգը ջունգլիում, Օգին ծառի վրայից նայեց շուրջը, կախվեց մի ճյուղից և իրեն ցած գցեց։ Նա վազել սկսեց ոտքը դեռ գետնին չառած։ Բայց նկատելով Յուլիսիսին, հանկարծ կանգ առավ և գոռաց տղայի վրա.

— Յուլիսի՛ս, վազի՛ր, փախի՛ր։

Սակայն Յուլիսիսը տեղից չշարժվեց։ Նա ոչինչ չէր հասկանում։ Օգին ետ դարձավ, վազեց դեպի տղան, գրկեց նրան ու ետ վազեց, իսկ Հենդերսոնը նայում էր։ Երբ տղաները անհայտացել էին, ու ամեն ինչ նորից խաղաղվել էր, ծերունին ժպտաց, նայեց ծառին։ Հետո շրջվեց ու տուն մտավ։

1.-Երրորդ հատվածից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

դեղնավուն- Դեղնին տվող, բաց դեղին:

մատղաշ- Նոր բուսած, նորածիլ, նորաբույս:

շաղ- . Առհասարակ՝ բույսերի վրա կուտակված ջրի կաթիլներ:

2.-Բլոգումդ գրի՛ր կարծիք պատմվածքի մասին: Քո կարծիքով տղաների արարքը գողությո՞ւն էր:

Ոչ, որովհետև միրգը ծառից քաղելը  գողություն չե։

3.-Վերնագրի՛ր պատմվածքի երեք մասերը:

Մաս առաջին՝ Յուլիսիսի ճանապարհը

Մաս երկրորդ՝ Զրույց

Մաս երրորդ՝ Խակ ծիրան

1․ խնդիր․ կռթահամարիլի սովորող ները օրվա ընթացքում սնվում են դպրոցում։

քանի գրամ խնծուր պետքե լինի ճաշարանում եթե յուրաքանչուր

սովորողի 80 գ երբ ներկաե 121 սովորող։

լուծում

1)121.80=9600 գ

 

2․Քանի գրամ պանիրն պետք է լինի եթե յուրաքանչուր սովորողի

տրվում է 15 գ երբ ներկա է 121 սովորող։

լուծում

1. 15.121=1815 գ

 

 

95

ա) 90 կմ + 234 կմ + 210 կմ=534 կմ

8 կմ 250 մ — 3 կմ=5 կմ 250 մ

6 կմ 420 մ + 3 կմ 200 մ=9 կմ 620 մ

6 կմ 700 մ + 300 մ= 6 կմ 1000 մ

բ) 30 կմ + 352 կմ + 170 կմ=552 կմ

8 կմ 420 մ — 210 մ=8 կմ 210 մ

5 կմ 385 մ + 7 կմ 400 մ=12 կմ 785 մ

8 կմ 200 մ + 800 մ=8 կմ 1000 մ

96 

ա) 4200։(70+130).45=945

32.(4200+800):80=2000

բ) 72.(4200-3504):6=8352

4200.(4200-4160):70=2400

97

ա) 2․72 կգ=144 կգ

6․84 մ=504 մ

12․32 լ=384 լ

3․15 վ=45 վ

12․100 տ=1200տ

36․24 մ=864 մ

բ) 7․3 ժ=21 ժ

4․27 կմ=108 կմ

6․8 ր=48 ր

8․25 տ=200 տ

3․25 ց=75 ց

 

Մաս երկրորդ

Տղաները շարժվեցին դեպի Հենդերսոնի այգին։ Փոխանակ փողոցներով ու մայթերով գնալու, նրանք անցնում էին դատարկ բակերով, մագլցում էին ցանկապատերի վրայով։ Նրանք ուզում էին այդտեղ հասնել դժվարին, արկածախնդրական ճանապարհով։ Որոշ հեռավորությունից նրանց հետևում էր Յուլիսիսը։

— Հասած ծիրանը աշխարհի ամենահամեղ միրգն է,— ասաց Օգին իր խմբի անդամներին։

— Մի՞թե ծիրանը մարտին է հասնում,— հարցրեց Նիքի Փալոդան։

— Նախ, համարյա թե ապրիլն է,— ասաց Օգին,— և երկրորդ, վաղահաս ծիրանը շատ կարճ ժամանակում հասնում է, եթե արև է լինում։

— Վերջերս անձրև էր գալիս,— ասաց Ալֆ Ռայֆը։

— Քո կարծիքով, որտեղի՞ց է ծիրանը սնունդ առնում,— ասաց Օգին,— ջրից և անձրևից։ Ծիրանի համար անձրևը նույնքան անհրաժեշտ է, որքան արևը։

— Ցերեկը՝ արև, գիշերը՝ անձրև,— ասաց Շեկ Մանուկյանը,— տաքացրու և ջուր տուր։ Ես գրազ կգամ, որ այդ ծառի վրա բազմաթիվ հասած ծիրաններ կլինեն։

— Երանի այդպես լինի,— ասաց Ալֆ Ռայֆը։

— Ծիրանների համար դա դեռ շատ շուտ է,– ասաց Նիքի Փալոդան։— Անցյալ տարի հունիսին հազիվ հասան։

— Դա անցյալ տարի էր,— ասաց Օգին,— այս տարին ուրիշ է։

Շուրջ հարյուր մետր հեռավորության վրա տղաները կանգնեցին՝ հիանալու համար այդ հռչակավոր ծիրանի ծառով, որը ամբողջությամբ կանաչ էր, գեղեցիկ, շատ հին՝ շատ մեծ։ Այն կանգնած էր Հենդերսոնի բակի անկյունում։ Տասը տարի էր, ինչ թաղի տղաները հարձակվում էին ծերուկ Հենդերսոնի ծիրանի ծառի վրա։ Հին, կիսաքանդ տան մեջ միստր Հենդերսոնը ամեն գարնան ուրախ անհամբերությամբ սպասում էր նրանց գալուն, միշտ գոհացնելով մանուկներին, որովհետև երևում էր վերջին րոպեին ու, վախեցնելով, փախցնում էր նրանց։ Եվ հիմա էլ լուսամատի վարագույրի ետևից, միստր Հենդերսոնը գլուխը բարձրացրեց գրքից.

— Օհո՜, մի տեսեք,— ասաց նա ինքն իրեն։— Մարտի մեջ, համարյա ձմռանը, ծիրան գողանալու են գալիս։ Մի սրանց նայեցեք։— Նա նորից նայեց տղաներին, շշնջալով, կարծես թե ինքը դրանցից մեկը լիներ։— Գալիս են ծերուկ Հենդերսոնի ծառից ծիրան գողանալու,— ասաց նա։— Ահա, գալիս են, կամացուկ մոտենում են, հա, հա,— ծիծաղեց նա,– մի դրանց նայիր, նայիր այդ պուճուրին։ Հավատացնում եմ՝ չորս տարեկանից մեծ չի լինի։ Նորելուկ է։ Եկեք, եկեք, մոտեցեք իմ հրաշալի ծառին։ Եթե կարողանայի այս պահին ձեզ համար ծիրանները հասցնել, անպայման կանեի…

Միստր Հենդերսոնը դիտում էր, թե ինչպես Օգին հրահանգում, ուղղություն էր տալիս տղաներին, առաջնորդում էր հարձակումը։ Տղաները աչալրջությամբ շրջապատեցին ծառը։ Նրանց սրտերում վախի ու հույսի խառնուրդ կար։ Եթե նույնիսկ ծիրանները խակ լինեին, գործի էությունը չէր փոխվում, նշանակություն չուներ՝ իրենք հասած ծիրանի գողության էին եկել, թե՝ խակ։ Իհարկե, լավ կլիներ, որ ծիրանները հասած լինեին։ Նրանք վախենում էին Հենդերսոնից, վախենում էին մեղքից, բռնվելու վտանգից և հանցանքից, վախենում էին, որ մի քիչ շատ են եկել, և ծիրանները կարող են խակ լինել։

— Գուցե տանը չէ, Օգի,– շշնջաց Նիքի Փալոդան, երբ տղաները համարյա հասել էին ծառին։

— Տանն է,— ասաց Օգին,— նա միշտ տանն է։ Պարզապես թաքնվում է։ Դա ծուղակ է։ Նա ուզում է մեզ բռնել։ Բոլորդ ուշադիր եղեք։ Դժվար է ասել, թե նա որտեղ կլինի։ Իսկ դու, Յուլիսիս, անմիջապես տուն գնա։

Հատվածից դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

գրազ- Պայման վիճող կամ մրցող կողմերի միջև, որի համաձայն տարվողը որևէ բան պետք է անի, որոշ գումար վճարի կամ որևէ իր նվիրի:

նորելուկ— Որևէ ասպարեզում նոր հայտնված՝ նոր հրապարակ իջած (մարդ):

աչալրջությամբ- զգոնությամբ