Սերո Կարագուլլյանի բլոգ

Կենսական տարեր են կոչվում այն քիմիական տարեր առաջացնում են բարդ օրանակա նյութեր կազմումէոն 97%

Սպիտակուցների, Նումենաթթուներ,

Բարդ օրական նյութեր

Ածխածին

Ջրածին

Ազոտ

Ֆոսֆոր

Ծ

Տանը գրել մագրո միգրո տարերի ադոմների կարուցվացկը

1.Համեմատել ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի կառուցվածքը, նկարագրել ֆունկցիաները

ԴՆԹ-ն (դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու) և ՌՆԹ-ն (ռիբոնուկլեինաթթու) երկուսն էլ նուկլեինաթթուներ են, որոնք կարևոր դեր ունեն գենետիկական տեղեկատվության պահպանման և օգտագործման մեջ: Չնայած նրանց միջև կան որոշակի նմանություններ, դրանք ունեն նաև մի շարք տարբերություններ:

2. Նկարագրել նյութափոխանակությունը, ինչպիսի ռեակցիաներից է այն կազմված։

Նյութափոխանակությունը (մետաբոլիզմը) կենսաբանական գործընթացների համախումբ է, որի միջոցով կենդանի օրգանիզմները ստանում և օգտագործում են էներգիա՝ իրենց կենսագործունեությունն ապահովելու համար: Նյութափոխանակությունն ընդգրկում է քիմիական ռեակցիաների ամբողջություն, որոնք տեղի են ունենում բջիջներում և ներառում են ինչպես նյութերի քայքայում, այնպես էլ դրանց սինթեզ:

3. Նկարագրել և համեմատել ֆոտոսինթեզն և քեմոսինթեզը։

Ֆոտոսինթեզը և քեմոսինթեզը երկուսն էլ կենսաբանական գործընթացներ են, որոնք օգտագործվում են էներգիա ստանալու և օրգանական նյութեր արտադրելու համար, բայց դրանք տարբերվում են էներգիայի աղբյուրներով և բնույթով։

Առաջադրանք 1. Բրոնզը պղնձի համաձուլվածքն է՝ այլ տարրերի (մեծ մասամբ՝ մետաղների) հետ։ Տարբերում են անագային՝ պարունակում է32%անագ, ալյումինային՝ (5–11% ալյումին), կապարային (մինչև 33% կապար), սիլիցիումային (մինչև 4% սիլիցիում) և այլ բրոնզներ։

ա) 100 կգ անագային բրոնզ համաձուլվածք պատրաստելու համար քանի՞ կգ պղինձ և անագ է անհրաժեշտ: բ) Որտե՞ղ են կիրառում բրոնզը:

Առաջադրանք 2. Օդի հետ շփվելու ժամանակ սովորական պողպատի մակերևույթին առաջանում է երկաթի օքսիդի կեղև, որն աստիճանաբար վերածվում է ժանգի և քայքայում է իրը: Գրեք սովորական պողպատի ժանգոտման ռեակցիայի հավասարումը՝ թթվածնի և ջրի ազդեցությամբ:

Առաջադրանք 3. Չժանգոտվող պողպատը պարունակում է նվազագույնը 10 % քրոմ ըստ զանգվածի: Որոշեք 100 գ չժանգոտվող պողպատի նմուշում քրոմի մեկ ատոմին երկաթի քանի՞ ատոմ է բաժին ընկնում:

Առաջադրանք 4. <<Սպիտակ ոսկին>> իրենից ներկայացնում է ոսկու համաձուլվածքը պլատինի, պալադիումի կամ նիկելի հետ, որոնք համաձուլվածքին սպիտակ գույն են տալիս: Սպիտակ ոսկու երկու տարբեր համաձուլվածքներ համաձուլել են 1:4 զանգվածային հարաբերությամբ: Առաջին համաձուլվածքում ոսկու պարունակությունը ըստ զանգվածի եղել է 60% , իսկ երկրորդում` 35% : Որքա՞ն է ոսկու զանգվածային բաժինը (%) նոր ստացված համաձուլվածքում:

Սպիտակուցներ

Ածխաջրեր

Նուկլեինաթթուներ

Ճարպեր, լիպիդներ

Վիտամիններ

19)Ա)72։9=8

9+8=17

17.3=51

Բ)72։9=8

9+8=17

340։17=20

20)Ա)90։9=10

90։10=9

10+9=19

19.4=76

Բ)9:10=10

90:10=9

10+9=19

190:19=10

21)Ա)100:2=50

Բ)50

22)Ա)80:4=20

Բ)

Քիմիական տարրեր և ատոմներ
Ներկայումս հայտնի են 118 քիմիական տարրերի ատոմներ։ Քիմիական տարրերը դասակարգվում են ըստ ատոմային համարի՝ էլեկտրոնների և պրոտոնների քանակով: Տարրերը դասավորված են պարբերական աղյուսակում ըստ իրենց քիմիական և ֆիզիկական հատկությունների:

Նյութեր և դասակարգումը
Մարդկությանը հայտնի է շուրջ 100 միլիոն նյութ։ Նյութ է կոչվում այն ամենը, ինչ ունի զանգված և զբաղեցնում է տեղ: Նյութերը կարելի է դասակարգել ըստ բաղադրության և ծագման:

Ըստ բաղադրության՝
Պարզ նյութեր (միատոմային՝ O₂, H₂)
Բարդ նյութեր (միացություններ՝ H₂O, NaCl)
Ըստ ծագման՝
Բնական նյութեր (օր.՝ ջուր, միներալներ)
Սինթետիկ նյութեր (օր.՝ պլաստիկ, դեղեր)
Նյութերի կառուցվածքային մասնիկներ
Նյութերի փոքրագույն կառուցվածքային մասնիկներն են ատոմները և մոլեկուլները։

Ատոմ՝ ամենափոքր մասնիկը, որը պահպանվում է քիմիական ռեակցիաներում (օր.՝ ածխածնի ատոմը՝ C, թթվածնի ատոմը՝ O)։
Մոլեկուլ՝ մի քանի ատոմներից կազմված մասնիկ (օր.՝ ջրի մոլեկուլ՝ H₂O, թթվածնի մոլեկուլ՝ O₂)։
Պարզ նյութ
Պարզ նյութ է կոչվում այն նյութը, որը կազմված է միայն մեկ տեսակի ատոմից։

Դասակարգում՝
Մետաղներ (օր.՝ երկաթ՝ Fe, ոսկի՝ Au)
Ոչ մետաղներ (օր.՝ թթվածին՝ O₂, ազոտ՝ N₂)
Բարդ նյութ
Բարդ նյութ է կոչվում այն նյութը, որը կազմված է տարբեր տեսակի ատոմներից։

Դասակարգում՝
Անօրգանական միացություններ (օր.՝ ջուր՝ H₂O, աղ՝ NaCl)
Օրգանական միացություններ (օր.՝ շաքար՝ C₆H₁₂O₆, մետան՝ CH₄)
Նյութերի հատկություններ
Նյութերը ունեն տարբեր ֆիզիկական և քիմիական հատկություններ.

Ֆիզիկական՝ գույն, զանգված, խտություն, հալման ջերմաստիճան (օր.՝ ջրի հալման կետը 0°C է)
Քիմիական՝ ռեակցիաներ տարբեր նյութերի հետ (օր.՝ երկաթի օքսիդացում, թթուների հետ աղերի առաջացում)

Ֆիզիկական և քիմիական երևույթներ: Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշները: Քիմիական ռեակցիաների տեսակները՝ միացման, քայքայման, տեղակալման, փոխանակման, կատալիտիկ, օքսիդավերականգնման:

Լաբորատոր փորձեր` <<Քիմիական ռեակցիաների տեսակները>>.

Տեղակալման և միացման ռեակցիաներ՝ ջրածնի ստացումը և այրումը

Փոխանակման ռեակցիա՝ պղնձի (II) հիդրօքսիդի ստացումը

Քայքայման ռեակցիա՝ ամոնիումի երկքրոմատի քայքայումը:

Առաջադրանք. Գրեք կատարած ռեակցիաների քիմիական հավասարումները, հավասարեցրեք և նշեք ռեակցիայի տեսակը:

Վերջնարդյունքները. Սովորողը.

Նշված կետերը վերաբերում են քիմիայի թեմաներին և գիտելիքներին, որոնք պահանջվում են քիմիական հաշվարկների և նյութերի հատկությունների վերաբերյալ: Դրանք ներառում են հետևյալ հիմնադրույթները.

1. Բաղադրության հաստատունության օրենք – Ըստ այս օրենքի, քիմիական միացության որակական և քանակական բաղադրությունը միշտ հաստատուն է, անկախ այն բանից, թե որտեղից կամ ինչպես է ստացվել նյութը:

2. Քիմիական բանաձևեր – Նյութերի քիմիական բանաձևերի կազմում ըստ ատոմների օքսիդացման աստիճանի և հակառակը՝ օքսիդացման աստիճանների որոշում:

3. Նյութերի որակական և քանակական բաղադրություն – Քիմիական բանաձևով որոշվում է, թե նյութը ինչ տարրերից է կազմված և որքան են այդ տարրերի ատոմների քանակները (ինդեքսները):

4. Հարաբերական մոլեկուլային զանգված (Mr) – Հաշվում է նյութերի մոլեկուլային զանգվածները և որոշվում են տարրերի զանգվածային բաժինները և մոլային բաժինները բարդ նյութերում:

5. Մոլային զանգված – Հաշվում է նյութի մոլային զանգվածը (գ/մոլ), ինչպես նաև ըստ նյութաքանակի (n)՝ մասնիկների թիվը (N), զանգվածը (m) և հակառակը:

6. Քիմիական ռեակցիաների հատկանիշներ – Քիմիական ռեակցիաների ընթանալու 6 հատկանիշներ, ինչպես նաև ռեակցիայի տեսակները (միացում, քայքայում, տեղակալում, փոխանակում, վերօքս և ոչ վերօքս, կատալիտիկ և ոչ կատալիտիկ ռեակցիաներ):

7. Նյութի զանգվածի պահպանման օրենք – Նյութի զանգվածի պահպանման օրենքի հիման վրա կազմվում և հավասարեցվում են քիմիական ռեակցիաների հավասարումները:

8. Հաշվարկային առաջադրանքներ – Կատարում են հաշվարկներ ըստ քիմիական ռեակցիաների հավասարումների:

9. Գազերի մոլային ծավալ – Գիտելիքներ գազերի մոլային ծավալի (Vm, ն.պ.) վերաբերյալ, և գազերի նյութաքանակի (n), մոլեկուլների թվի (N), զանգվածի (m) հետ կապված հաշվարկներ:

10. Գազերի հարաբերական խտություն (D) – Հաշվարկներ գազերի հարաբերական խտության վերաբերյալ՝ համեմատելով այն օդի, ջրածնի, հելիումի հետ:

Սրանք հիմնական հասկացություններ են, որոնք օգտակար են քիմիայի տարբեր խնդիրների լուծման համար, ներառյալ քիմիական ռեակցիաների հաշվարկները, նյութերի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը և գազերի հատկությունների որոշումը։