Posted in Հայոց լեզու 8

Նախապտրաստական աշխատանք դեպի արատես

Posted on by serokaragullyan

Արատեսի վանական համալիրը բաղկացած է իրար կից գտնվող 4 մեծ և 5 փոքր շինություններից՝ բոլորն էլ կանգնած մի ուղղության վրա՝ հյուսիսից հարավ։ Ինը շինություններից երեքը եկեղեցիներ են՝ Սբ․ Սիոն, Սբ․ Կարապետ և Սբ․ Աստվածածին։ Սակայն արձանագրություններից այնքան էլ պարզ չէ, թե որ անունը որ եկեղեցուն է պատկանում։

Հայտնի է, որ վանական համալիրը վերջին անգամ վերանորոգվել է 13-րդ դարում՝ 1270թ․։ Այդ մասին կա պահպանված նվիրատվական արձանագրություն, որի վկայմամբ վանքի առաջնորդ «նվաստ աբեղա» Հայրապետի հովանավորությամբ է կատարվել վերանորոգումը։

Զորաց եկեղեցի

Եկեղեցին գտնվում է Եղեգիսգյուղի արևելյան եզրին։ Այն կառուցվել է 14-րդ դարում (1303 թվականին) Սյունյացիշխան Տարսայիճ Օրբելյանի(որն Արենիում ապարանքուներ) թոռան՝ Ստեփանոս Տարսայիճ եպիսկոպոսիկողմից։ Այդ ժամանակ Հայաստանը հեծում էր մոնղոլների լծի տակ (մոտավորապես 1242—1344թվականներ) և նրանց պահանջով հայոց իշխաններըպետք է մարտնչեին մամլուքների և դավադիր թուրքական ցեղերի դեմ, որոնք մրցակցում էին թագավորության հարուստ հողերի համար։ Ուսումնասիրողները կարծում են, որ այն զինվորականեկեղեցի է եղել։ Եկեղեցին այսօր գտնվում է կանգուն վիճակում։

Եղեգիս կիրճ

Եղեգիսի կիրճ գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձորի տարածաշրջանում։ Եղեգնաձոր քաղաքից գտնվում է մոտ 18 կմ հեռավարության վրա, Երևանից՝ 135 կմ։ Այն փռված է Եղեգիս գետի ձախ ափի սարալանջին, ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 1640 մ։ Կիրճը հատկապես գեղեցիկ երևում է Սմբատաբերդից։ Եղեգիս գյուղի մոտ կա հրեական գերեզմանատուն։ Միջնադարյան Եղեգիսը Հայաստանի ամենահարուստ համայնքներից է եղել։ 13-14 դարերում այն եղել է Օրբելյան իշխանական տոհմի նստավայրը։

Արփա գետ

Արփա գետը սկիզբ է առնում Զանգեզուրի և Վարդենիսի հորդաբուխ աղբյուրներից և թափվում է Արաքս գետը՝ Նախիջևանի և Թուրքիայի սահմանի վրա: Երկարությունը 126կմ է (Հայաստանում՝ 90կմ), ավազանը՝ 2630ք/կմ:

Արփա գետը սկսվում է 3200մ բարձրությունից: Վերին հոսանքում լեռնային է, հոսում է կիրճերով: Ստորին հոսանքում Արփան բաժանվում է բազմաթիվ մեծ ու փոքր առվակների և ամռան ամիսներին ամբողջովին օգտագործվում է դաշտերն ու այգիները ոռոգելու համար: Արաքսի մեջ է թփվում Նախիջևանի տարածքում։

Posted in Պատմություն 8

Ամփոփում տալ բառերի բացատրությունը

Posted on by serokaragullyan

Տալ բառերի բացատրությունը

ապսոլյուտիզմ(միահեծանություն)

ազատական(լիբեռալ)

ազգայնականություն(նացիոնալիզմ)

ահաբեկթյություն(տեռորիզմ)

ԱՄՆ-ի անկախության հրչակագիր

անձի անձեռնմխելիություն

Աշխարի ահասարաջափ

աշխարհի արհեստանոց

առաջին կայսրություն

Առաջին կայսրություն

Արդյունաբերական հասարակության երկրորդ շրջանում

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Posted on by serokaragullyan

1.Ընդգծված դարձվածքները փոխարինի՛ր տեքստի ոճին հարմար հոմանիշ բառերով:

Մեր նախնիները երևի շատ դառը փորձերից հասկացել էին , որ ձուկ ուտելիս չի կարելի երկաթե դանակ գործածել: Այդ կանոնը անտեսում էին մարդիկ անկողին էին ընկնում ու նույնիսկ հոգին փչում: Հիմա արդեն հասկացել ենք, թե ինչից էր դա. երկաթը հեշտ քայքայվող սպիտակուցների հետ (ձկան մսի մեջ շատ կա) ռեակցիայի մեջ է մտնում, որի հետևանքով ստեղծվում է թունավոր նյութ:

Այսօր արդեն կենցաղում երկաթե դանակ չի օգտագործվում. Հնուց ստեղծվել է չժանգոտվող պողպատը, որը կարելի է առանց վաղի օգտազործել: Բայց գյուտն ուշացել էր. սովորություն էր դարձել: Հիմա ընդհանուր կարծիքն այն է, որ ձուկը դանակով ուտել չի կարելի:

2.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բաղադրիչներից կազմված համապատասխան բաղադրյալ բառերով:

Մեր հանրապետություն թռչնաշխարհ տարատեաություն պայմանավորված է նրանով, որ այստեղ գալիս են իրանական միջերկրական ծովի և կովկասյան թռչուններ: Դրանցից Համընդահնուր ճանաչում ունեն մարդու հարևանություն ապրողները և նրանք, որոնց կենսակերպ առնչվում է մարդու տնտեսական գործունեության հետ:

3.Տրված բառերի գործիական հոլովի ձևերով կազմի՛ր նախադասություններ:
Հորով- Հորով գնացի տուն։

ծաղիկներով- Սրահը զարդարեցինք ծաղիկներով։

բոլորով- Բոլորով աշխատեցինք մի մարդու նման։

ոչ մեկով, Հազար դրամ ունեյի ոչ մեկով չկիսվեցի։

հասնելով, Տուն հասնելով զանկեցի մայրիկիս։

հեռանալով-հեռանալոով երկրից հասկացա արժեքը։

4.Տրված գոյականները չորս խմբի բաժանի՛ր ըստ կազմության:

Մայրցամաք, գոյություն, գետին, ողբերգություն, գազան, նախաճաշ, ցնցում, արտասահման, ճամփա, ուժ, զոհ, նավ, նավահանգիստ, նավակ, հայրենիք, վերադարձ, մայրաքաղաք, օտարամոլություն:

Մայրցամաք-բարդ

Գոյություն-պարզ ածանցավոր

Գետին-պարզ

Ողբերգություն-բարդ ածանցավոր

Գազան-պարզ

նախաճաշ-բարդ

ցնցում-պարզ ածանցավոր

Արտասահման-պարզ ածանցավոր

ճամփա-պարզ

ուժ-պարզ

զոհ-պարզ

նավ-պարզ

նավահանգիստ-բարդ

նավակ-պարզ ածանցավոր

հայրենիք-պարզ ածանցավոր

վերադարձ-բարդ

մայրաքաղաք-բարդ

օտարամոլություն-բարդ ածանցավոր

5.Տրված գոյականներից նորերը կազմի՛ր` ուհի, ստան, ոց, ություն ածանցներով:

Հայ- հայուհի

դպիր- դպրոց

այգի- այգեստան

հնոց- հնություն

բույր- բուրաստան

ծառ- ծառաստան

բժիշկ,-բժիշկություն

պարսիկ- պարսկաստան

6․ Ընդգծի՛ր ենթակաները, ստորոգյալները, որոշիչները։ Տեքստը փոխադրի՛ր իբրև զրույց:

Ո՞վ է հայտնագործել պաղպաղակը

Հայտնի է, որ Սիցիլիան նվաճած արաբները տասնմեկերորդ դարում մի հետաքրքիր ուտելիք էին պատրաստում. թռչունի ձվի պարունակությունը դատարկում էին, դատարկ կճեպի մեջ համեմված ջուր լցնում և մի գիշեր թողնում ձյան մեջ: Հին հռոմեացիները նույնպես ունեցել են իրենց սառն աղանդերը, հանում էին դեղձի միջուկը և փոխարենը` մեջը սառույցի կտորներ լցնում: Առաջնությունը սակայն հին չինացիներին է պատկանում: Նրանք հռոմեացիներից դեռ շատ առաջ, որպես սառն անուշեղեն, գործածել են ձյունը` լիմոնի, նարնջի կտորների ու նռան հատիկների հետ խառնած: Եվ ճիշտ են արել, դա շատ համով է:

Posted in Աշխարհագրություն 8

Իրան

Posted on by serokaragullyan

1._ Նկարագրեք Իրանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները։


Իրանի աշխարհագրական դիրքն ամենից առաջ որոշվում է իր ընդարձակ տարածքով, որը ձգվում է Կասպից ծովից մինչև Պարսից և Օմանի ծոցերը և Թուրքիայի ու Իրաքի սահմաններից մինչև Աֆղանստան ու Պակիստան։ Այն գտնվում է ԱՊՀ անդամ-երկրներից դեպի Հնդկական օվկիանոս և Հարավային Ասիայից դեպի Միջին Արևելքի երկրներ ձգվող ցամաքային և օդային ճանապարհների խաչմերուկում։Առանձնահատուկ տնտեսաաշխարհագրական և քաղաքաաշխարհագրական օբյեկտ է Պարսից ծոցը, որի ափամերձ գոտում է գտնվում նավթի համաշխարհային պաշարների 67%-ը։ Քաղաքաաշխարհարական դիրքի առանձնահատկությունը ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիային սահմանակից և արաբական աշխարհին մոտ լինելն է։

2._ Քարտեզի վրա նշել Իրանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:

3._ Ի՞նչ դեր ունի Իրանը հվ-արմ Ասիայում:

Իրանի առանձնահատուկ տնտեսաաշխարհագրական և քաղաքաաշխարհագրական օբյեկտն է Պարսից ծոցը, որի ափամերձ գոտում գտնվում է նավթի համաշխարհային պաշարների 67%-ը։ Իրանի ընդերքը հարուտ է օգտակար հանածոներով՝ նավթով, բնական գազով, մետաղային պաշարներով, շինանյութերով։ Հսկայական են հանքային աղերի պաշարները։

4._ Որո՞նք են Իրանի զարգացման նախադրյալները:

Իրանի զարգացման նախադրայլներն են արդյունաբերությունը և տնտեսությունը։

5._ Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ ուղղություններով կարող են զարգանալ հայ-իրանական հարաբերությունները։

Իմ կարծիքով հայ-իրանական հարաբերությունները կզարգանան արդյունաբերության և գյուղատնտեսության ուղղությամբ, որովհետև Իրանի արդյունաբերությունը և գյուղատնտեսությունը շատ զարգացած է։

Posted in Պատմություն 8

Օգյուստ Ռոդեն..Մտածողը

Posted on by serokaragullyan


Հռչակավոր քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի շիրիմը ամփոփված է ֆրանսիական Մեդոն քաղաքում գտնվող մի այգում, իսկ նրա գլխավերևում` հանդիսավոր և մտախոհ, վեր է խոյանում «Մտածող»-ի ֆիգուրան:

«Մտածողի» քանդակը Ռոդենի շիրիմին
Քանդակագործը միշտ պնդում էր, որ արվեստը մտքի ուրախություն է, խելքի հիացմունք: Այն մարդու բարձրագույն առաքելությունն է, մտքի աշխատանք, որը փնտրում է աշխարհընկալում և դարձնում է այս աշխարհը հասկանալի:
Ռոդենը ապրել և ստեղծագործել է դժվարին պայմաններում և նրա շատ գործեր ցրտի և խոնավության պատճառով չեն պահպանվել: Չի պահպանվել նաև «Երիտասարդություն»-ը, որի մասին հեղինակը ասել է․ «Ես երբևէ դրանից լավ ոչինչ չեմ ստեղծել»:
Իր ստեղծագործական բուռն ծաղկման և տաղանդի բացահայտման շրջանում, արդեն իսկ ավարտին էր մոտենում «Դժոխքի դարպասները», ստեղծվել էր «Երեք ստվեր», «Կորեատիդ», «Եվա» քանդակները և վերջապես ի հայտ եկավ հռչակավոր «Մտածողը»:
«Մտածողը» վառ օրինակն է նրա, թե ինչ Ռոդենը մտցրեց քանդակագործության մեջ: Ի վերջո ո՞վ է «Մտածողը»․ մասամբ Ադամ՝ ֆիգուրա, որը սկզբնապես մտածված էր այդպես էլ չավարտված «Դժոխքի դարպասներ»-ի համար (չնայած հայտնի է «Դժոխքի դարպասներ»-ի համար արված Ռոդոնի մեկ այլ «Ադամ» ևս), մասամբ Պրոմեթևս, մասամբ էլ մարմնական կրքերի գերի դարձած պրիմիտիվ էակ:
Ռոդենը խուսափել է քանդակը ինչ-որ մեկի անունով կոչել` քաջ գիտակցելով, որ, միևնույնն է, այն չի համապատասխանի նախօրոք մտածված կերպարին: Ռոդենի <<Մտածողը>> Միքելանջելոյի մերկի ֆիգուրաների նման, հեռու է պարզապես մերկ բնորդների նմանակումից` արտացոլելով խաղաղությամբ պարուրված գործողության մարմանվորումը:

Քանդակը նախքան իր տեղում հայտնվելը
Մերկ աժդահան նստած է` ձեռքով բռնելով դունչը: Նրա մտորումները թախծոտ են. նրանք խոնարհել են հզոր իրանը, դեմքը դարձրել են թախծոտ: Աջ կողմից նայելիս, թվում է մտածողը մտորումների մեջ կծել է ձեռքը: Ոչ միայն գլուխը, կարծես հսկայի ողջ մարմին է մտորում` փորձելով գտնել լուծում ստեղծված հակասությունների մեջ:
Ռոդենը երբեք իր քանդակները միանգամից բրոնզից չէր պատրաստում, սկզբում նա այն ստեղծում էր ոսկից կամ կավից:
Իր բոլոր ստեղծագործությունները քանդակագործը ստեղծում էր կենդանի նատուրայի մանրակրկիտ ուսումնասիրությունից հետո:
Այսօր դժվար է պատկերացնել տառապանքներով և տանջանքներով անցած մարդկային մտորումների ավելի ամբողջական մարմնավորում, քանի ռոդենյան <<Մտածողի>> կերպարն է:

Նյութը պատրաստեց Լուսինե Մակիյանը