Posted in English 7

Try Not to Do Things to Others That You Would Not Like Them to Do to You

Two friends, Eric and Wendy, are sitting in a café enjoying a coffee. They talk and look at the other people in the café. There is a rich-looking man in a business suit sitting at a table near them. As he stands up to leave, his cell phone rings. He answers it and walks away.

Eric and Wendy realize that he has left his briefcase. He was distracted by the phone call. They both look at the briefcase for a moment and wonder if it is full of money.

But they only hesitate for a moment. They know that the briefcase belongs to the man, and he will be very upset if he loses it. They both jump up from their chairs. Wendy runs after the man, shouting, “Hey, sir! Sir, you forgot your briefcase!”

Eric stands next to the briefcase and waits. He wants to be sure that nothing happens to it while Wendy goes to find the man.

When he hears Wendy, the man stops and looks at her. “I’m sorry, I have to go,” he says into his cell phone, ending the call. “My briefcase! I cannot believe I forgot it! Thank you so much!”

He follows Wendy back to his table in the café. He smiles at Eric, who is standing next to his briefcase without touching it.

“Thank you so much,” the man says. “This briefcase is full of important research papers and some pictures of my family. These things are very important to me, but they are not useful to anyone else. I am so glad I did not lose them




English Reading Practice
Moral Story Number 19:
Try Not to Do Things to Others That You Would Not Like Them to Do to You
1. Watch the video at the top of the page.

2. Read the story “Try Not to Do Things to Others That You Would Not Like Them to Do to You” just below it.

3. Do the exercises at the bottom of the page.

Here is the Try Not to Do Things to Others that You Would Not Like Them to Do to You video. You can watch it in your own language at The Way to Happiness Foundation. (Simply click the word “language” at the top right corner of that page.)





The Way to Happiness is a common sense guide to better living which has been distributed to more than 100 million people in over 100 languages. It describes 21 principles to a better quality of life.

Principle number 4 is “Try Not to Do Things to Others That You Would Not Like Them to Do to You.”

Now read the short story about this important principle.



Try Not to Do Things to Others That You Would Not Like Them to Do to You
Two friends, Eric and Wendy, are sitting in a café enjoying a coffee. They talk and look at the other people in the café. There is a rich-looking man in a business suit sitting at a table near them. As he stands up to leave, his cell phone rings. He answers it and walks away.

Eric and Wendy realize that he has left his briefcase. He was distracted by the phone call. They both look at the briefcase for a moment and wonder if it is full of money.

But they only hesitate for a moment. They know that the briefcase belongs to the man, and he will be very upset if he loses it. They both jump up from their chairs. Wendy runs after the man, shouting, “Hey, sir! Sir, you forgot your briefcase!”

Eric stands next to the briefcase and waits. He wants to be sure that nothing happens to it while Wendy goes to find the man.

When he hears Wendy, the man stops and looks at her. “I’m sorry, I have to go,” he says into his cell phone, ending the call. “My briefcase! I cannot believe I forgot it! Thank you so much!”

He follows Wendy back to his table in the café. He smiles at Eric, who is standing next to his briefcase without touching it.

“Thank you so much,” the man says. “This briefcase is full of important research papers and some pictures of my family. These things are very important to me, but they are not useful to anyone else. I am so glad I did not lose them!”



Wendy and Eric smile. They are happy that the man did not lose his documents.

“Let me pay for your coffee,” the man offers. “You have really saved me today!”

Wendy and Eric accept and say thank you to the man. They are glad no one took his briefcase. They know you should not do things to others that you would not like them to do to you. And no one wants to lose important work or special photos. They enjoy their coffee even more after helping the man.


And now, practice:
Exercises
Vocabulary Questions
1. What does “briefcase” mean?

a) a lady’s purse

b) a backpack

c) a big suitcase for traveling

d) a small bag for carrying papers


2. What does “hesitate” mean?

a) to do something immediately

b) to think for a moment before doing something


c) to do something very slowly

d) to rush as you do something


3. What does “glad” mean?

a) upset

b) happy

c) bored

d) interested

Grammar Questions
1. Let me pay ________ your coffee.

a) of

b) for

c) to

d) about


2. I am so glad I ________ lose them.

a) have not

b) does not

c) has not

d) did not


3. They know that the briefcase belongs ________ the man.

a) with

b) to

c) for

d) of

Posted in Հայոց Լեզու 7

Հունվար 30

1․ Ստուգի՛ր տրված բառաշարքերի բոլո՞ր բառերն են ճիշտ գրված, և սխալներն ուղղի՛ր:

Ա. Արդար, դրդել, զվարթ, արդյոք, որդի, արդյոք, բրդել, կարդալ, երդում, արդյունք, արթնանալ, վաղորդյան, շքերթ, օրիորդ :

Բ. Ընդամենը, խնդիր, շանթահարել, ընդունել, կենդանի, ընդհանուր,դադար, օդանցք, անօթևան, բացօդյա:

2․ Ա և Բ խմբերի բառերի գրությունը համեմատի՛ր: Ինչո՞ւ են Բ խմբի բառերը ն-ով գրվում:

     Ա. Ամբիոն, ամբարտավան, ամբար, ամբողջ, զամբյուղ, ըմբիշ, ամպ, ամփոփ, ամփոփում, համբերել, ճամպրուկ, ճամփա, փամփուշտ:

     Բ. Անբուժելի, անբարյացկամ, անպարտ, անպայման, անպատրաստ, անփոխարինելի, անփույթ: Որովհետև ան նախածանց է։

3․ Ընդգծված բառերի և բառակապակցությունների փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշները:

դեգերում են

Մի  անգամ Սահարայի բեդվին ցեղերի մի քանի առաջնորդներ Փարիզի մոտ մեծ ջրվեժ տեսան:Սովորական ջրվեժ էր, որ բյուրեղապակե կոթողի նման ընկնում էր գահավիժում էր ցած:

Բայց բեդվինները հիացել էին: սքանչացել էին

Անապատում մարդիկ քանի՜ օր են թափառում գնալ ջրհորին հասնելու համար: Քանի՜ ժամ են փորում նորից ու նորից անընդհատ փլչող ավազը, մինչև որ փոսի հատակին ջրիկ ցեխ երևա Հայտնվի:

Ջրի ամենափոքրիկ շիթերից կաթիլ անգամ հողի վրա բոցկլտում են , վառվում են  

խոտի վառ կանաչ զմրուխտ կայծերը: Երբ մի տեղ անձրև է գալիս, ամբողջ Սահարայից մարդիկ շտապում են տեսնելու այդ տեղը վայրը:  Բեդվինները պատրաստ են հարյուրավոր կիլոմետրեր կտրել անցնելուորպեսզի տեսնեն, թե խոտն ինչպե՞ս է աճում:

Բեդվինները ուղղակի պարզապես չէին կարողանում այդտեղից հեռանալ: Նրանք խնդրեցին շտապեցնող հյուրընկալին.

-Սպասենք, մինչև ջուրը վերջանա կտրվի:

4. Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշ բառերի վեց զույգ:
ա) Գոտեմարտիկ, բերկրանք, կողով, ատելություն, ուժ, երաշխիք, հրճվանք, ըմբիշ, զորություն, հակակրանք, զամբյուղ, գրավական:

Գոտեմարտիկ-ըմբիշ
բերկրանք-հրճվանք
կողով-զամբյուղ
ատելություն-հակակրանք
զորություն-ուժ
գրավական-երաշխիք


բ) Արահետ, թագավոր, անուրջ, հարգանք, դրախտ, երեկո, գահակալ, մթնշաղ, երազանք, կածան, եդեմ, ակնածանք:

Արահետ-կածան
թագավոր-գահակալ
Եդեմ-դրախտ
Հարգանք-ակնածանք
երեկո-մթնշաղ


գ) Ագահ, ապերախտ, երկչոտ, դյութական, խարտյաշ, արդարացի, անկուշտ, կախարդական,  երախտամոռ, շիտակ, անհամարձակ, ոսկեգույն:

Ագահ-անկուշտ
խարտյաշ-ոսկեգույն
ապերախտ-երախտամոռм


դ) Բերկրանք, կարեկցանք, դեզ, խանդավառություն, իրիկնամուտ, պատնեշ,  խինդ,  կույտ, պարիսպ, խիղճ,  եռանդ, վերջալույս:

Բերկրանք, խինդ

կարեկցանք, խիղճ

դեզ, կույտ

խանդավառություն, եռանդ

իրիկնամուտ, վերջալույս

պատնեշ,  պարիսպ


ե) Ծածուկ, համեստ, կայուն,  հիասքանչ, անմիտ, գաղտնի, խոժոռ, ամուր,  խոնարհ, ապուշ, զմայլելի, մռայլ:

5. Ստեղծագործական աշխատանք

  • Առաջին ձյունը
  • Ձյան փաթիլի պատմությունը
  • Ձյունը իր երգն է երգում

Posted in Հայոց Լեզու 7

Բայի տեսակները Գործնական քերականություն

Դիմավոր և անդեմ բայեր (դերբայներ)

Խոսքի մեջ բայերը գործածվում են երկու ձևով՝ դիմավոր և անդեմ: Ըստ այդմ էլ տարբերում են դիմավոր բայեր և դերբայներ կամ անդեմ ձևեր։

Դերբայներ

Արդի արևելահայ գրական լեզվում դերբայներն ութն են՝

  • Անորոշ — ել, ալ (անորոշ դերբայը կարող է հոլովվել)
  • Ենթակայական — ող, ացող
  • Համակատար — ելիս, ալիս
  • Հարակատար — ած, ացած
  • Անկատար — ում
  • Վաղակատար — ել, ալ
  • Ապակատար — ելու, ալու
  • Ժխտական — ի, ա

Առաջին չորս դերբայները կոչվում են անկախ դերբայներ, քանի որ խոսքում կարող են գործածվել առանց օժանդակ բայի։

Վերջին չորս դերբայները կոչվում են կախյալ դերբայներ, քանի որ առանց օժանդակ բայի չեն կարող գործածվել։

Առաջադրանքներ

  1. Կազմի՛ր կարդալ, խաղալ, վազել, լողալ բայերի դերբայական համակարգերը։
  • Անորոշ — ել, ալ – կարդալ, խաղալ, վազել, լողալ
  • Ենթակայական — ող, ացող – կարդացող, խաղացող, վազող, լողացող
  • Համակատար — ելիս, ալիս – կարդալիս, խաղալիս, վազելիս, լողալիս
  • Հարակատար — ած, ացած – կարդացած, խաղացած, վազած, լողացսծ
  • Անկատար — ում – կարդում, խաղում, վազում, լողում
  • Վաղակատար — ել, ալ – կարդալ, խաղալ, վազել, լողալ
  • Ապակատար — ելու, ալու – կարդալու, խաղալու, վազելու, լողալու
  • Ժխտական — ի, ա – կարդացի, խաղացի, վազեցի, լողացի

2. Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն:
Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված:

Երբ արդեն ամեն ինչ ասված էր, բոլոր պատվերները՝ տրված մոտեցավ մեքենային:
Վարպետի կառուցած բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան:
Երբ արքայի հրամանով տնկված, անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կենդանիներ  էլ  բաց թողեցին:
Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել քնած գեղեցկուհուն:
Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ հեռացած մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի:
Հեղեղի բերած տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում:


3. Տրված ենթակայական դերբայներով նախադասություններ կազմի՛ր այնպես, որ դրանք ո՞ր հարցին պատասխանեն:
Գրող, Սուտասան պատվածքը գրողը անվանի է։

կառուցող, Դպրոց կառուցողը խելացի մարդ է։

ներող, Ներողը միակ մայրիկն է։

բարձրացող, Աստիճաներից բարձրացողը լավ տղա է։

հիացող, Աղջիկը հիացող նպատակ ունի։


4. Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը— վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև, անձրևը, որ ցանքերի համար վտանգավոր դարձել էր։

Մառախուղով պատված լեռնագագաթներ, լեռնագագաթները, որ մառախուղով պատվել էր։

ճանապարհորդի նկարագրած ջրվեժը, Ջրվեժը, որ ճանապարհորդի նկարագրել էր։

դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ, Մարդը, որ դժվարին կացության մեջ ընկել էր։

գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին, Չորքոտանին, որ գիշերները մեր այգին այցելեր էր։

անտառից սկիզբ առած վտակ, Վտակը, որ անտառից սկիզբ առել էր։

5. Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ Հերքվող վարկած— վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի, Չորքոտանի, որ գիշերները մեր այգին այցելում էր։

անտառից սկիզբ առնող վտակ, Վտակը, որ անտառից սկիզբ առնում էր։

դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ, Մարդը, որ դժվարին կացության մեջ գտնվում էր։

ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև, Անձրևը, որ ցանքերի համար վտանգավոր դարձնում էր։

մառախուղով պատվող լեռնագագաթներ, Լեռնագագաթները, որ մառախուղով պատվում էր։

ջրվեժը նկարագրող ճանապարհորդ, Ճանապարհորդը, որ ջրվեժը նկարագրում էր։

6. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով, Կանգնեց անկյունում, որ նորից տեսնէ: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին, Խնդրեց, որ նամակը հասցնի։

Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց, Վազեց, որ մի քանի վայրկյան շահի։

Սպասեց հոսանքների բերելուն, Սպասեց, որ հոսանքները բերի։

Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց, Հանդիպեց, որ մի քանի քայլ հեռանա։

Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ, Տեսավ, որ հոսանքի ուղղությամբ ցած վազի։

Ջրի պակասելու մասին խոսեցին, Խոսեցին, ջրի պակասիլը։

7.Տրված բառերի կազմությունն ու գրությունը բացատրի՛ր:

 ա) Անհյուրընկալ, հյուր չընդունող

զրուցընկեր, զրույցի ընկեր

դյուրընկալ, հեշտ ընկալող

գահընկեց, գահից ընկած

անընդհատ, մշտական

համընթաց, միասին ընդացող

   բ) Միջօրե, կեսօր

հանապազօրյա, ամեն օրվա

ոսկեզօծ, ոսկիով օծված

ապօրինի, անօրինական

առօրյա, ամեն օրյա

առօրեական, ամեն օրական

բացօթյա, բաց տարածք

բարօրություն, բարի արարք

զօրուգիշեր, դժվար գիշեր

 գ) Մանրէ, մանրադիտականով տեսանելի

վայրէջք, ցած իջնել

հնէաբան, հնից մնացած

որևէ, միատեսակ առարկայից

երբևէ, վաղուց

Posted in Հանրահաշիվ 7

մարտ 20

Ինքնաստուգում 1 1)

Ա)2*x-17

X=17:2

X=8,5

Պ)3x-600+2x

3X+2x=600

5x=600

x=150

2) U)2*(x-1)=14

2x-2=14

2x=14+2

2x=16

x=8

P)3*(x+5)=27

3x+15=27

3x=27-15

3x=12

x=4
3) U)3*(x-1)=2*(x+1)

3x-3=2x+2

3x-2x=2+3

x=5

Զ)3x+2*(x-1)=12

3x+2x-2=12

3x+2x=12+2

5x=14

x=14/5

4) Հայրը որդուց մեծ է 28 տարով կամ 3 անգամ ։ Գանի տարեկան է որդին։

9 տարեկան

5) երկու Ակնանի և երեք ակնանի 17 հեծանիվները միասին ունեն 45 անիվ։ Քանի երկանիվ հեծանիվ կա։

2x+3y=45

x+y=17

x=17-y

2(17-y)+3y=45

34-2y+3y=45

-2y+3y=45-34

y=11

x=17-y

x=17-11

x=6

2 ականի 6 հատ

3 ականի 11 հատ

Posted in Կենսաբանություն 7

Լյարդի ծծան

Լյարդի ծծան, ծծող որդերի ներկայացուցիչ։ Մարմինը տերևանման է, 3-4 սմ երկարությամբ։ Մարմնի առջևում գտնվում է բերանը, որով վերցնում է սննդանյութերը, նույն բացվածքով հեռացվում են սննդի չմարսված մասերը։ Բերանի եզրերը հաստացած են և առջևում են բերանային ծծանը։ Փորի կողմում գտնվում է փորային ծծանը, որով կպչում է տիրոջ օրգանիզմին։

Լյարդի ծծանը ապրում է եղջերավոր անասունների և մարդկանց լյարդում ու լեղապարկում։ Նա քայքայում է լյարդի բջիջները։ Ունի կենսական 2 փուլ՝ սեռական և անսեռ։ Փոխում է տերերին։ Միջանկյալ տեր․ (օր․ լճախխունջ) թրթուրային փուլի զարգացում։ Հիմնական տեր․ մարդ, խոշոր և մանր եղջերավոր կենդանիներ, սեռահասում վիճակ։ Լյարդի ծծանը ապրում է տարբեր օրգանիզմների մեջ: Այնտ տեղափոխվում է օրգանիզմից օրգանիզմ: Նրա մշտական տերը այն օրգանիզմն է, որի մեջ նա ապրում է: Լյարդի ծծանները ծնում են իրենց զագերին բարակ թաղանթով գնդի մեջ, որը պայթում է, երբ հասունանում է: Հետո զագերը դուրս են գալիս օրգանիզմից հասունանում են և իրենց փոքրիկ պոչիկի շնորհիվ շարժվելով գնում են խոտերի վրա և հետո մի ուրիրշ օրգանիզմ ուտում է խոտը և լյարդի ծծանը ընկնում է օրգանիզմի մեջ և այդ օրգանիզմը դառնում է իր մշտական տերը:

Posted in Կենսաբանություն 7

Աղեխորշավորների նյարդային համակարգը և բազմացումը

Նյարդային համակարգ

Միջավայրի հետ ակտիվ փոխազդեցությունը հանգեցրել է աղեխորշավորների մոտ առաջին անգամ նյարդային համակարգի ի հայտ գալուն: Այն ունի պարզ կառուցվածք, սակայն համարժեք է նյարդային համակարգի կառուցման սկզբունքին:

Նյարդային համակարգը բազմաբջիջ օրգանիզմներում կյանքի կազմավորման բարդացումը ապահովող կարևորագույն գործոն է:

7.png

Նյարդային համակարգը ապահովում է.

  1. բոլոր բջիջների մասնագիտացված և համակարգված փոխգործակցությունը որպես մեկ ամբողջական օրգանիզմ,
  2. օրգանիզմի ինքնակարգավորումը և գործառույթների և գործընթացների կառավարումը,
  3. արտաքին միջավայրի հետ օրգանիզմի բազմաբնույթ կապերի ապահովումը՝ հիմնված գրգռման և պատասխան ռեակցիայի վրա:
66.png

Աղեխորշավորների, ինչպես նաև բոլոր կենդանիների նյարդային բջիջն է նեյրոնը, որը ունակ է գրգռվել ազդակների ներգործությամբ և ազդակը փոխանցելով այլ բջիջների` առաջ բերել նրանց գործունեության դրդում:

Օրինակ

ստիպել, որպեսզի մաշկամկանային բջիջները կծկվեն և հիդրան շարժվի, կամ ստիպել խայթող բջիջներին գործարկվել և այլն:

Օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան գրգռիչին, որը իրականանում է նյարդային համակարգի միջոցով, կոչվում է ռեֆլեքս:

Ռեֆլեքսը բազմաբջիջ կենդանիների կենսագործունեությունը ապահովող հիմնական աշխատանքային գործոնն է:

Նյարդային բջիջները աստղաձև են և ունեն ելուստներ, որոնց միջոցով միանում են իրար՝ կազմելով ցանցային նյարդային համակարգ: Այդ ցանցը ծածկում է կենդանու ամբողջ մարմինը և նյարդավորում է հիդրայի օրգանիզմի յուրաքանչյուր բջիջ: Նյարդային բջիջների քանակը հատկապես մեծ է բերանային անցքի շուրջ` շոշափուկներում և ներբանի վրա: Դա պայմանավորված է նրանով, որ դրանք արտաքին միջավայրին առնչվող հիմնական հատվածներն են:

հիդրա.png

Խայթող բջիջներ

Հիդրան գիշատիչ օրգանիզմ է, ուստի որս է կատարում, սակայն հիդրան ունի նաև պաշտպանության կարիք: Այդ պատճառով հիդրային բնորոշ են խայթող բջիջներ, որոնք էլ հանդիսանում են նրա «զինանոցը»: Խայթող բջիջների մեծ մասը կուտակված է շոշափուկների վրա, քանի որ նրանք անհրաժեշտ են որսի համար: Այս բջիջներն ունեն խայթող թել, որը գալարված է թույնով լի պատիճում: Խայթող բջջի վրա կա զգայուն մազիկ, որը գրգռվում է անհրաժեշտության դեպքում և ստացված գրգիռը ուղարկում է ցանցային նյարդային համակարգ: Նյարդային բջիջները վերլուծում են գրգիռը, մշակում են պատասխան և այն ազդակի տեսքով տալիս բջջին՝ ազատելու խայթող թելը:

Ազդակը ստանալուց հետո խայթող թելը դուրս է նետվում պատիճից և խրվում է զոհի մարմնի մեջ՝ ներարկելով թունավոր հեղուկը: Սա բերում է զոհի մահվան կամ անշարժացմանը, որից հետո շոշափուկները նրան մոտեցնում են բերանային անցքին և գցում մարսողական խոռոչ: Խայթող բջիջը նույնպես մահանում է, և նրա փոխարեն առաջանում է նոր բջիջ՝ մեզոգլեայում գտնվող բջիջներից:

autogen_235645.jpg

Ռեգեներացիա

Նյարդային համակարգը անընդհատ վերահսկում է հիդրայի մարմնի ամբողջականությունը և անխափան աշխատանքը: Որևէ բջջի ոչնչացման կամ վնասման դեպքում այն հրաման է ուղարկում, որպեսզի մեզոգլեայում գտնվող միջանկյալ բջիջներից ձևավորվի համապատասխան բջիջ և լրացնի կորսված դաշտը:

Միջակա բջիջները կարող են զարգանալ, վերափոխվել՝ առաջացնելով հիդրայի մարմնի ցանկացած բջիջ: Նույնիսկ եթե հիդրային մասնատենք, նրա մասերը կվերականգնեն ամբողջականությունը միջակա բջիջների բազմացման և մասնագիտացման շնորհիվ:

99.png

Մարմնի վնասված մասերը վերականգնելու ունակությունը կոչվում է ռեգեներացիա:

Ռեգեներացիայի հատկությունը բնորոշ է գրեթե բոլոր կենդանի օրգանիզմներին և կյանքի բնորոշ հիմնական հատկություններից է:

Բազմացումը

Հիդրան բազմանում է և՛ անսեռ, և՛ սեռական եղանակով

Բարենպաստ պայմաններում հիդրան բազմանում է անսեռ եղանակով՝ բողբոջմամբ:

1.png

Բողբոջումը անսեռ բազմացման տեսակ է, որը խիստ յուրահատուկ է դրոժավոր սնկերին և աղեխորշավորներին:

Բողբոջման ընթացքում հիդրայի մաշկամկանային պարկի արտաքին և ներքին շերտերը արտափքվում են՝ առաջացնելով բողբոջ: Այն մեծանում է և սկսում է զարգանալ. ազատ ծայրին առաջանում են բերանային անցքը և շոշափուկները: Վերջ ի վերջո ձևավորվում է ամբողջական, երիտասարդ հիդրա, որը պոկվում է մայրական օրգանիզմից և վարում ինքնուրույն կյանք: Հիդրայի վրա կարող է առաջանալ մի քանի բողբոջ միաժամանակ:

39.eps.jpg
razmnozhenie-gidri-opisanie-osobennosti.jpg
 

Անբարենպաստ պայմաններում, օրինակ՝ աշնանը հիդրան բազմանում է սեռական եղանակով: Հիդրայի միջակա բջիջներից են առաջանում նաև նրա արական և իգական սեռական բջիջները:

Նրա մարմնի վրա առաջանում են թմբիկներ, որոնցում հասունանում են սպերմատոզոիդներ կամ ձվաբջիջ:

Հիդրաները հերմաֆրոդիտ են, այսինքն՝ և՛ արական, և՛ իգական գամետները առաջանում են նույն կենդանու մոտ:

Ինքնաբեղմնավորումից խուսափելու համար արական և իգական գամետները միաժամանակ չեն հասունանում: Հասունացած սպերմատոզոիդները դուրս են գալիս ջրի մեջ և մտրակների օգնությամբ շարժվում դեպի մեկ այլ հիդրայի մարմինը, թափանցում նրա մեջ և միաձուլվում ձվաբջջին: Բեղմնավորված բջիջը պատվում է ամուր պատյանով և ընկնում ջրավազանի հատակին, իսկ մայրական օրգանիզմը աշնանը մահանում է: Գարնանը սաղմի զարգացումը շարունակվում է՝ բջիջները սկսում են արագ տրոհվել, որից հետո կազմավորում է երկշերտ օրգանիզմ, և երիտասարդ հիդրան դուրս է գալիս արտաքին միջավայր:

նոր.png

Posted in Հանրահաշիվ 7

Մարտ 15

349․ 4-2=2

10:2=5

5 կատու

350․ շուն=x

կատու=10-x

6x+5(10-x)=56

6x+50-5x=56

6x-5x=56-50

1x=6

շուն=6կատու=10-6=4

351.ա) 2x+4y=46

x+y=19

19-y=x

2(19-y)+4y=46

38-2y+4y=46

+2y=+8

y=4

19-4=x

x=15

բ) 2x+4y=74

x+y=30

x=30-y

2x+4y=74

2(30-y)+4y=74

60-2y+4y=74

-2y+4y=74-60

+2y=14

y=7

x=30-y

x=30-7

x=23

352. 3x+4y=53

x+y=15

x=15-y

3(15-y)+4y=53

45-3y+4y=53

-3y+4y=53-45

y=8

x=15-y

x=15-8

x=7

353.ա) x+y=19

x=19-y

200x+500y=7400

200(19-y)+500y=7400

3800-200y+500y=7400

-200y+500y=7400-3800

300y=3600

y=12

x=19-y

x=19-12

x=7

բ)x+y=170

x=170-y

100x+200y=27000

100(170-y)+200y=27000

17000-100y+200y=27000

-100y+200y=27000-17000

+100y=10000

y=100

x=170-y

x=170-100

x=70

354.

0