Posted in Հայոց լեզու 8

Իմ աշխարհը

Ես իմ աշխարհը շատ եմ սիրում։ Իմ աշխարհը շատ հետաքրքիր է։ Աշխարհում կան՝ տարօրինակ բաներ, տարօրինակ մարդիկ։ Աշխարհը նման է հեքիաթի։ Աշխարհ գալիս են մարդիկ, մեծանում, սովորում, աշխատում։ Մարդ կա հարուստ է լինում, մարդ կա՝ աղքատ։ Աշխարհն այնպես, ինչպես ես եմ տեսնում, հեռու է իրականությունից: Այնտեղ տարբեր է ամեն ինչ, անգամ՝ մարդիկ:

Posted in Երկրաչափություն 8

Զուգահեռագիծ

Դասարանում

1.Զուգահեռագծի պարագիծը 58 սմ է: Գտեք զուգահեռագծի կողմերը, եթե՝ ա) կողմերից մեկը մյուսից մեծ է 3 սմ–ով, բ) երկու կողմի տարբերությունը 7 սմ է։

ա)3․2=6

58-6=52

52:4=13

13+3=16

բ) 7.2=14

58-14=44

44:4=11

11+7=18

2.ABCD զուգահեռագծի պարագիծը 50 սմ է, <BAC = 30°, իսկ CD ուղղին տարված BH ուղղահայա ցը 8 սմ է: Գտեք զուգահեռագծի կողմերը:

3.Զուգահեռագծի անկյուններից մեկը 50° է: Գտեք մնացած անկյունները:

A=50

C=50

180-100=80

80:2=40

Տանը

1.Գտեք զուգահեռագծի անկյունները, եթե դրանցից երկուսի գումարը 120° է։

120:2=60

360-120=240

240:2=120

2.ABCD զուգահեռագծի A անկյան կիսորդը K կետում հատում է BC կողմը: Գտեք այդ զուգահեռագծի պարագիծը, եթե BK = 15 սմ, KC = 9 սմ։

BK = 15, KC = 9

P = AB + BC + CD + AD

BC = BK + KC = 24

BC = AD = 15 + 9 = 24

<1 = <2

<1 = < 3 (խաչադիր) => եռանկյուն ABK – հավասարասրուն => AB = CD = 15

PABCD = AB + BC + CD + AD = 15 * 2 + 24 * 2 = 78 սմ

3.Զուգահեռագծի կողմը անկյուններից մեկի կիսորդի հետ հատման կետով տրոհվում է 5 սմ և 4 սմ երկարությամբ հատվածների: Գտեք այդ զուգահեռագծի պարագիը։

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն 

Շաղկապը նյութական իմաստից զուրկ, քերականական հարաբերություններ արտահայտող խոսքի մաս։ Արտահայտում է առարկաների, երևույթների միջև դրսևորվող համադասական հարաբերություներ։

Շաղկապներն իրար են կապում նախադասության համազոր և համադաս նախադասություններ, իսկ բարդ ստորադասական նախադասություններում՝ երկրորդական նախադասությունները գլխավորի և միմյանց հետ։

Ըստ իրենց շարահյուսական դերի շաղկապները լինում են․

Համադասական շաղկապներ

Համադասական շաղկապների դերը համադաս անդամների ու նախադասությունների կապակցումն է։ Այս շաղկապները կապակցում են նախադասության բազմակի անդամներ կամ համադաս նախադասություններ։Համադասական շաղկապներից են`և,ու,իսկ,բայց,ապա,սակայն։

Ստորադասական շաղկապներ

Այս շաղկապները բարդ ստորադասական նախադասության ստորադաս նախադասությունը կապակցում են գերադաս նախադասությանը՝ որ, թե, եթե, որպեսզի, որովհետև, թեև, թեկուզ, թեպետ, հենց որ, մինչ, մինչև, մինչդեռ, ուրեմն, քան և այլն։

Ըստ կիրառության՝ շաղկապները լինում են մենադիր, կրկնադիր և զուգա-
դիր։

Մենադիր են միայնակ գործածվող շաղկապները. Մութն ընկավ, և բոլորը
ցրվեցին։

Կրկնադիր են կրկնվող շաղկապները. Նա և՛ սովորում էր, և՛ աշխա-
տում։

Կրկնադիր շաղկապների վրա շեշտ է դրվում, և նրանց կապակցած միավորները տրոհվում են ստորակետերով։

Զուգադիր են որոշակի զույգերով գործածվող շաղկապները. Եթե թույլ
տան, ապա կգամ։ Թեև դժվար էր, սակայն կատարեցինք։ Ոչ միայն եկավ, այլև
բոլորին օգնեց։ Ոչ թե դժգոհեք, այլ փորձեք որևէ ձևով օգնել։

Շաղկապները նախադասության անդամ չեն համարվում։

Վարժություններ
Վարժություն 1։ Գտնե՛լ շաղկապները և խմբավորե՛լ (համադասական և
ստորադասական)։

համադասական՝ իսկույն, բայց, և, սակայն, որպեսզի, նաև,

ստորադասական՝ եթե, այնտեղ, մյուս, բոլոր, թեև, որովհետև, որպեսզի,

Վարժություն 2։ Կազմե՛լ նախադասություններ՝ գործածելով

եթե, Դասերը եթե սովորեի, դրսում կխաղայի։
որպեսզի, Մարդը շնչում է, որպեսի ապրի։

որովհետև, Դասի չգնացի, որովհետև դաս չեի սովորել։

սակայն, Նամակ գրեցի նրան, սակայն նա չպատասխանեց։

իսկ, Ես խելացիեմ, իսկ նա՝ անխելք։

և, Ընկերս և ես գնացինք ֆութբոլ խաղալու։

Վարժություն 3։ Զույգ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանվամբ միացրո՛ւ՝ քանի ձևով կարող ես: Օրինակ`
Դու ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես: Դու կվերադառնաս։ (երբ)
Երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս:

Դու, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես, կվերադառնաս:
Կվերադառնաս, երբ ամբողջ աշխարհում շրջած կլինես:


Այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել:  Հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ (որովհետև )

Այդ կղզին կատարյալ դրախտ կարելի է դարձնել, որովհետև հորդաբուխ  աղբյուրներ կային այնտեղ։

Անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում: Անձրևը արդեն դադարել էր (չնայած)

Անձրևը չնայած արդեն դադարել էր, անտառում դեռ ոչ մի շշուկ չէր լսվում:


Բոլորը քեզ նման մտածեին: Աշխարհն այդպիսին չէր լինի: (եթե)

Եթե բոլորը քեզ նման մտածեին, աշխարհն այդպիսին չէր լինի:


Այնտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը:  Այս քարի կտորը  գտել եք: (որտեղ)

Այնտեղ, որտեղ փնտրեցեք կորած ձիու հետքերը, Այս քարի կտորը  գտել եք:

Վարժություն 4։ Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:
Եթե շուտ քնեմ, ապա շուտ կարթնանամ։
Քանի որ ես համբերատար եմ, հետևաբար տեղ կհասնեմ։
Որովհետև դասերս շուտ եմ ընկալում, ուստի խելացի եմ։
Քանզի անձրեվոտ է, ուրեմն տանն ենք մնալու։

Վարժություն 5։ Նախադասությունները ձևաբանորեն վերլուծի՛ր;

Վաղուց ի վեր բժիշկներն ու գիտնականները վիճում են այն մասին, թե մագնիսական դաշտն ազդո՞ւմ է արդյոք մարդու առողջության վրա: Այդ վեճը նոր թափով բորբոքվեց այն ժամանակ, երբ արյան ճնշման հիվանդության դեմ մի շարք երկրներում սկսեցին կիրառել մագնիսական ապարանջաններ:

Posted in Աշխարհագրություն 8

Եվրոպա․ Ընդհանուր աշխարհագրական ակնարկ

  1. Ընդհանուր կողմերով տալ Եվրոպայի տեղը քաղաքակրթության և մարդկության առաջընթացի գործում:

Եվրոպան աշխարհում ամենաժամանակակից աշխարհամաս։Այնտեղ չկան ինչ,որ կռիվներ տարածքների համար,այնտեղ մարդիկ ապրում են խաղաղ և ամեն ինչ միասնական,թե գումարը,մարդկանց տեղաշարժը ուրիշ երկրներ առանց վիզայի։Այնտեղ մեծանում է քաղաքակիրթ սերունդ,քանի որ բոլոր կարևոր կետերը, օրինակ ԵԱՀԿ կամ Եվրոպական միության խորհուրդը և այլն։Այնտեղ է աշխարհի ամենազարգացած մեքենաշինությունը,ամենազագացած ինքնաթիռները,համալսարանները,դպրոցները և այլն։

  1. Սահմանել Եվրոպական խորհրդարան, Եվրոպական միության խորհուրդ,Եվրոպական հանձնաժողով, Եվրոպական դատարան, ԵԱՀԿ հասկացությունները:

Եվրոպական խորհրդարան- Եվրախորհրդարանն ստեղծվել է որպես համաօրենսդիր մարմին, ունի
բյուջետային իշխանություն և իրականացնում է ժողովրդական հսկողություն
եվրոպական բոլոր ենթակառուցվածքների նկատմամբ:

Եվրոպական միության խորհուրդ-հիմնական որոշումներ ընդունող
մարմին է: Այն կազմված է անդամ երկրների
մեկական նախարարներից: Յուրաքանչյուր
նախարար, ներկայացնելով իր
կառավարությանը, քվեարկության ժամանակ
ունենում է ոչ թե միայն մեկ ձայն, այլ երկրի
բնակչության թվին համապատասխան
նախօրոք որոշված ձայների քանակ:

Եվրոպական հանձնաժողով-Եվրախորհրդի անդամ երկրներից անկախ մարմին է, որը
պաշտպանում է Եվրամիության, որպես միջազգային անկախ կազմակերպության շահերը,
արտաքին աշխարհում հանդես է գալիս նրա անունից, պատասխանատու է
Խորհրդարանի և Միության խորհրդի որոշումների իրականացման համար:

Եվրոպական դատարան-Դատարանի գործունեության հիմնական նպատակն է երաշխավորել Եվրոպական կոնվենցիայով ամրագրված իրավունքները և ազատությունները: Իր այս գործառույթը դատարանն իրականացնում է անհատների կամ անհատների խմբի, երբեմն նաև պետությունների` Կոնվենցիայով նախատեսված իրավունքների խախտումների մասին ներկայացրած գանգատները (դիմումները) քննելու միջոցով։ Դատարանի վճիռներն ենթակա են պարտադիր կատարման:

ԵԱՀԿ-ԵԱՀԿ-ն անվտանգության հարցերով զբաղվող աշխարհի ամենախոշոր տարածաշրջանային քաղաքական կազմակերպություններից է, որին անդամակցում են Եվրոպայի, Կենտրոնական Ասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի 57 պետություններ:

  1. Ինչպե՞ս կարող է ազդել <Ընդլայնված Եվրոպա-նոր հարևաններ> ծրագրի ազդեցությունը Եվրոպայի սահմանների , աշխարհում նրա տեղի ու դերի փոփոխության վրա:

Ինձ թվում է վատ ազդեցությունն կունենա,քանի որ Եվրոպան շատ խաղաղ աշխարհամաս է և եթե օրինակ Եվրոպային միանա Եգիպտոսը,Ալժիրը կամ Իրանը նրանք շատ շուտ կցանկանան գրավել այնպիսի երկրներ որոնք շատ թույլ են։Եվ ինձ թվում է Եվրոպան ամենազարգացած աշխարմասն է բոլոր աշխարհամասների մեջ։

Հետաքրքիր փաստ՝ Եվրոպայում կան պետություններ,որոնք չունեն բանակ և սա արդեն խոսում է իրենց խաղաղ կյանքի մասին։

  1. Որո՞նք են Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի քանակական և որակական փոփոխություննրը:

Առանձին
շրջաններ, ինչպես օրինակ Իսլանդիան, Մեծ Բրիտանիան և Իռլանդիան,
առանձնահատուկ են: Այս երկրները ցամաքային Եվրոպայի տարածքում չեն և գտնվում
աշխարհամասի հյուսիսային հատվածում, սակայն, նախկինում, սրանք նույնպես եղել են
Եվրոպայի ցամաքային հատված: Հետագայում, ծովի մակարդակի բարձրացումից հետո,
կղզիներն անջատվել են աշխարհամասի ցամաքային հատվածից:

Միավորում է ԵՄ-ում իրավունքի և քաղաքականության թե՛ որակական և թե՛ քանակական հետազոտություններ իրականացնելու ռեսուրսները՝ ներկայացնելով հետազոտության նախագծման և մեթոդաբանության քննադատական քննարկում, միևնույն ժամանակ առաջարկելով գործնական հետազոտական գործիքների ամփոփում: Ներառում է հետազոտական խորհուրդներ, ինչպիսիք են, թե ինչպես մուտք գործել ԵՄ կազմակերպություններ Բրյուսելում և Լյուքսեմբուրգում, և քանակական ռեսուրսների ցանկ, ներառյալ տվյալների բազաները, ինչպիսիք են Եվրոբարոմետրի հետազոտությունները և EuroStat-ը: Ներածությունից հետո գլուխը կազմակերպված է հինգ հետագա բաժիններով: Երկրորդ բաժինը առաջարկում է որոշ դիտարկումներ ԵՄ-ի վերաբերյալ հետազոտական հարցերի առատության վերաբերյալ, և առաջարկում է, որ հարցի բնույթը կարող է և պետք է առաջնորդի հետազոտողներին համապատասխան տեսությունների նույնականացման, փորձարկվող վարկածների ձևակերպման և նախագծման հարցում: հետազոտական նախագիծ։ Երրորդ բաժինը վերանայում է ինչպես որակական, այնպես էլ քանակական տվյալների հասանելիությունը, ներառյալ ԵՄ պաշտոնական աղբյուրները և նորարարական տվյալների հավաքածուները, որոնք կազմվել են ԵՄ գիտնականների կողմից, չորրորդ և հինգերորդ բաժինները առաջարկում են որոշակի խորհուրդներ Բրյուսելում և Լյուքսեմբուրգում դաշտային աշխատանք կատարող գիտնականների համար: ԵՄ առաջնային հաստատությունների շտաբ, և վերջինն առաջարկում է եզրակացություններ։

Posted in Հանրահաշիվ 8

8-10-23

30.

ա) x=+2y

2(2y)-3y-7=0

4y-3y-7=0

y=+7

x=2y

x=2(7)

x=14

բ) x=-5y

3(-5y)+7y-16=0

-15y+7y=+16

-8y=+16

-y=+2

y=-2

x=-5(-2)

x=+10

գ) y=+3x

x-2(+3x)+10=0

x-6x=-10

-5x=-10

-x=-2

x=2

y=+3(2)

y=6

դ) y=+7x

3x-7x+12=0

-4x=-12

-x=-3

x=+3

y=+7(3)

y=21

31.

ա)x=+y+1

y+1+y-5=0

2y=-1+5

2y=4

y=2

x=2+1

x=3

բ)x=+4+2

y+2+y-6=0

2y=4

y=2

x=2+2

x=4

գ)x=y+2

3(y+2)-2y-9=0

3y+6-24-9=0

y=-6+9

y=3

x=3+2

x=5

д)x=2y+3

5(2y+3)+y-4=0

10y+15+y-4=0

11y=-15+4

11y=-11

y=-1

x=2(-1)+3

x=-2+3

x=1

ե) x=-2y+11

4(-2y+11)-5y+8=0

-8y+44-5y+8=0

-8y-5y=-44-8

-13y=52

y=4

x=-2(4)+11

x=-8+11

x=3

զ) x=-4y+2

3(-4y+2)+8y-2

-12y+6+8y-2=0

-12y+8y=-6+2

-4y=-4

y=+1

x=-4(+1)+2

x=-4+2

x=-2

է) x=+3y+10

2(+3y+10)+4y-90

6y+10+4y-90

6y+20+4y-90

6y+4y=-20+90

10y=+70

y=+7

x=+3(7)+10

x=21+10

x=31

ը) x=-5y+7

3(-5y+7)-2y-5=0

-15y+21-2y-4=0

-15-y=-21+4

-17y=-17

y=1

x=-5(1)+1

x=-5+1

x=-4

թ)x=-2y-1

-6y-3-4y-7=0

-10y=+3+7

-10y=10

y=-1

x=-2(-1)-1

x=+2-1

x=1

ը)x=-4y-12

7(-4y-12)-2y-6=0

-28y-84-2y-6=0

-28y-2y+84+6

-30y=90

-y=-3

x=-4(-3-12)

x=+12-12

x=0

Posted in Ֆիզիկա 8

Ֆիզիկա 8

1. Շարժում: Ինչ է մեխանիկական շարժումը: (Անցյալ տարվա դասընթացի կրկնություն):

Մեկ մարմնի դիրքի փոփոխությունը, մեկ այլ մարմնի նկատմամբ, ժամանակի ընթացքում կոչվում է մեխանիկական շարժում:

2.Ինչ է ուսումնասիրում կինեմատիկան:

Կինեմատիկա  մեխանիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է մարմինների շարժումների երկրաչափական հատկությունները, առանց մարմինների զանգվածներն ու դրանց վրա ազդող ուժերը հաշվի առնելու:

3. Շարժման հարաբերականությունը: 

Երբ որ մարմինը անշարժ է մի քանի մարմիների նկատմամբ և միևնույն ժամանակ շարժվում է մյուս մարմիների նկատմամբ՝ այս դեպքում ասում են, որ դա հարաբերական շարժում է։

4.Ինչ է իրենից ներկայացնում հաշվարկման համակարգը: Հաշվարկման մարմին:

Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում են այլ մարմինների դիրքերը, կոչվում է հաշվարկման մարմին: Եթե ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքը հաշվարկման մարմնի նկատմամբ փոխվում է, ասում են, որ այն շարժվում է, իսկ եթե չի փոխվում, ասում են, որ այն չի շարժվում կամ գտնվում է դադարի վիճակում: Հաշվարկման մարմնի ընտրությունը կամայական է: Հաշվարկման մարմին կարող է լինել յուրաքանչյուր մարմին: 

5.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ (թվարկել տեսակները ):

Հետագիծ, նյութական կետի շարժման անընդհատ գիծ։ Եթե հետագիծը ուղիղ գիծ է կետի շարժումը կոչվում է ուղղագիծ, հակառակ դեպքում՝ կորագիծ։ Ազատ նյութական կետի հետագիծի ձևը կախված է կետի վրա ազդող ուժերից, շարժման սկզբնական պայմաններից և այն հաշվարկման համակարգից, որի նկատմամբ դիտարկվում է շարժումը, կապերի առկայության դեպքում՝ դրանց բնույթից։

Հետագծերը, շարժման տեսակից կախված, կարող են ունենալ տարբեր ձևեր, մասնավորապես, կարող են լինել ուղիղ, շրջանագիծ, բեկյալ կամ կամայական տեսքի կոր գիծ։

6.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ: Ճանապարհի միավորը:

Հետագծի երկարությունը, որով մարմինը շարժվում է որոշ ժամանակահատվածում, կոչվում է անցած ճանապարհ։

Չափման միավոր՝ մ, կմ, սմ։

Posted in Հայոց լեզու 8

Ինչու են բղավում մարդիկ

Մի անգամ ուսուցիչը հարցրեց իր աշակերտներին.
-Երբ մարդիկ վիճում են, նրանք բղավում են, ինչո՞ւ:
-Որովհետև նրանք կորցնում են իրենց հավասարակշռությունը,- պատասխանեց մի աշակերտ:
-Բայց ինչո՞ւ բղավել, եթե մարդը գտնվում է հենց քո կողքին,-հարցրեց ուսուցիչը,- հնարավոր չէ խոսել շշուկով: Ինչո՞ւ բղավել, եթե դու բարկացած ես:
Աշակերտներն առաջարկեցին իրենց տարբերակաները, բայց պատասխաններից ոչ մեկը չգոհացրեց իրենց ուսուցչին: Վերջապես նա բացատրեց.
-Երբ մարդիկ գոհ չեն միմյանցից և վիճում են, նրանց սրտերը հեռանում են իրարից: Այդ տարածությունը ծածկելու և միմյանց լսելու համար նրանք ստիպված են բղավել: Ինչքան շատ են նրանք բղավում, այնքան բարձր են բղավում:

Իսկ ի՞նչ է պատահում, երբ մարդիկ սիրահարվում են, նրանք չեն բղավում, հակառակը խոսում են ավելի ցածրաձայն, որովհետև նրանց սրտերը գտնվում են ավելի մոտ, և նրանց միջև գտնվող տարածությունը շատ փոքր է դառնում: Իսկ երբ ավելի ուժեղ են սիրահարվում ինչ է կատարվում,- շարունակեց ուսուցիչը,- չեն խոսում, այլ պարզապես շշնջում են և ավելի են մոտենում իրենց սիրուն: Վերջում անգամ շշնջալը հնարավոր չի լինում, նրանք պարզապես նայում են միմյանց , հասկանում առանց խոսքերի: Այդպես է լինում, երբ իրար կողք կողքի լինում են երկու սիրող մարդիկ:
Ահա այսպես, եթե վիճում եք, ապա թույլ մի տվեք ձեր սրտերին հեռանալ միմյանցից, մի՛ արտաբերեք ոչ մի խոսք, որոնք ավելի են մեծացնում ձեր միջև գտնվող այդ տարածությունը: Որովհետև կգա մի օր, երբ այդ տարածությունն այնքան մեծ կլինի, որ դուք չեք կարող գտնել հետադարձ ճանապարհը:

Posted in Հայոց լեզու 8

Գործնական քերականություն

Կապ կոչվում են այն բառերը, որոնք մի բառ կապում են մեկ այլ բառի և այդ
կապվող բառի հետ դառնում են նրա լրացումը։ Օրինակ՝ խոսել դասից կապակ-
ցության մեջ խոսել և դասից բառերը կապվել են իրար անմիջականորեն՝
հոլովաձևով, սակայն խոսել դասի մասին կապակցության մեջ մասին բառը դասի
բառը կապել է խոսել բառին, և դասի մասին կապակցությունը արտահայտել է
բերել մեկ իմաստ՝ դասից։ Մասին-ը կապ է և կապակցել է խոսել և դասի
բառաձևերը։

Կապերի մի մասը դրվում է կապակցվող բառերից առաջ, մյուս մասը՝
դրանցից հետո, իսկ մի քանիսը՝ առաջ կամ հետո։ Կապվող բառից առաջ դրվող
կապերը կոչվում են նախադրություններ։ Դրանցից են՝ առանց, դեպի, մինչև,
հանուն, նախքան, չնայած, ըստ, հօգուտ (սխալ է ի օգուտ ձևը) և այլն, օրինակ՝
առանց գրքի, դեպի տուն, մինչև այգի։ Կապակցվող բառերից հետո դրվող
կապերը կոչվում են հետադրություններ։ Դրանցից են՝ առթիվ, զատ, համար,
հանդերձ, հանդեպ, մասին, միջև, մեջ, վրա, տակ, դիմաց։ և այլն, օրինակ՝ տոնի
առթիվ, դրանից զատ, գործի համար։ Այն կապերը, որոնք կարող են դրվել
կապակցվող բառերից թե՛ առաջ, թե՛ հետո, կոչվում են երկդրություններ, օրինակ՝
բացի (բացի նրանից կամ նրանից բացի), անկախ, շնորհիվ (սխալ է ի շնորհիվ
կապակցությունը) և այլն։


Որպես կապ հանդես եկող բառերը բաժանվում են 3 խմբի՝ իսկական,
անիսկական և կապական բառեր։

Իսկական են միշտ որպես կապ հանդես եկող
և չհոլովվող բառերը, օրինակ՝ մասին, բացի, դեպի։

Անիսկական են որպես կապ
գործածվող, սակայն հոլովվող բառերը, օրինակ՝ վրա, մոտ, առջև, տակ, մեջ և
այլն։

Կապական բառեր են համարվում այլ խոսքի մասերին պատկանող բառերը,
որոնք կարող են գործածվել նաև կապական արժեքով, օրինակ՝ Նա աջ ձեռքով
(գոյական) բռնել էր գրիչը։ Նա իր բոլոր նպատակներն իրագործում էր նրա
ձեռքով (կապական բառ)։ Պատկերը գծով (գոյական)բաժանված է երկու մասի։
Այդ մասնագիտության գծով (կապական բառ) փորձառու մարդիկ են հարկավոր։


Կապերի խնդրառությունը (կառավարումը)։ Ամեն մի կապի հետ կապակցվող
բառը դրվում է որոշակի հոլովով, օրինակ՝ վրա կապի հետ բառը պետք է դրվի
սեռական հոլովով՝ սեղանի վրա։ Կապի՝ որոշակի հոլովով խնդիր պահանջելը
կոչվում է կապերի խնդրառություն կամ կառավարում։ Պետք է հիշել, թե որ կապը
որ հոլովով խնդիր է պահանջում։

Սեռական հոլովով խնդիր են պահանջում շատ մեծ թվով կապեր՝ առթիվ,
առջև, դիմաց, մասին, համար, նման, նկատմամբ, պատճառով, փոխարեն և այլն։
Տրական հոլովով խնդիր են պահանջում որոշ կապեր՝ զուգընթաց,
ընդառաջ, կից, հակառակ, չնայած և այլն։
Հայցական հոլովով խնդիր են պահանջում մի շարք կապեր՝ առ, դեպի, ի
վար, ի վեր, մինչև, իբրև, նախքան, չհաշված և այլն։
Բացառական հոլովով խնդիր են պահանջում մի շարք կապեր՝ բացի, դուրս,
զատ, վար, վերև, ներքև, ներս, անկախ և այլն։
Գործիական հոլովով խնդիր են պահանջում մի քանի կապեր՝ հանդերձ,
մեկտեղ, մեկ (օրինակ՝ սենյակով մեկ)։։
Ներգոյական հոլովով կապի խնդիրներ չեն դրվում։
Պետք է հիշել, որ մի շարք կապերի հետ առաջին և երկրորդ դեմքերի
անձնական դերանունները դրվում են տրական հոլովով, թեև գոյականները
դրվում են սեռականով։ Այդ կապերն են՝ մոտ, վրա, հետ, պես, չափ, համար,
նման, հօգուտ, հանձին, ի դեմս, հանուն։ Չափ կապի հետ նշված դերանունները
կարող են դրվել նաև սեռական հոլովով՝ իմ չափ։ Հանդեպ կապի հետադաս
լինելու դեպքում դերանունը դրվում է սեռականով (իմ հանդեպ), իսկ նախադաս
լինելու դեպքում՝ տրականով (հանդեպ ինձ)։ Կապերի հոլովված ձևերի հետ
առաջին և երկրորդ դեմքերի անձնական դերանունները դրվում են սեռական
հոլովով՝ իմ մոտից, քո մոտից, քո վրայից և այլն։

Վարժություններ
Վարժություն 1։ Դո՛ւրս գրել կապերն ու կապական բառերը, որոշե՛լ նրանց
խնդիրների հոլովը։

Յուրաքանչյուր մարդու համար մի որևէ բան կյանքի խորհրդանիշ է դառնում։
Ինձ համար մեր վանքի ճակատի այն ծառն է դարձել խորհրդանիշ, որ ուղեկցել է ինձ մանուկ օրերից մինչև ծերություն։ Կյանքին կառչելու, համառ պայքարով
ապրելու խորհրդանիշ։ Քամու բերած աղքատիկ փշրանքներով էր սնվում նա՝ իմ
մանկության ընկեր ծառը, մշտական քաղցի ահից, ինչպես և չէր ընկճվում իր
շուրջը փոթորկող չար տարերքի առաջ, ուրեմն և՝ ամեն պայմանի դիմանալու
խորհրդանիշ։ Քարի և կարիքի դեմ օրհասական կռվի մեջ անգամ այդ ծառը իր
բարձունքից ժպտում էր աշխարհին ապրելու խենթ հաճույքով։ Ու իր բարձր
թառից հեգնանքով էր նայում ներքևում՝ առվի պարարտ ափին պարարտացած ու
հղփացած իր ցեղակիցներին։ Վախթանգ Անանյան

Վարժություն 2։ Յուրաքանչյուր շարքում գտնե՛լ կապը։
1. երբ, բացի, որովհետև, այնտեղ
2. մտերմորեն, ամենուրեք, դեպի, ստեպ-ստեպ
3. վրա, որևէ, և, մյուս
4. ինչու, յուրաքանչյուր, մասին, մասամբ
5. հանուն, անուն, այնքան, սույն

Վարժություն 3։ Գտնե՛լ, թե որ բառերի կազմության ժամանակ է կատարվել է ձայնավորի հնչյունափոխություն։
Միջնապատ, միություն, գինեգործ, կիսալուսին, թիավարել, վիպասան, շինարարություն, հիվանդասենյակ, գիրանալ, գիտուն, վիրահատել, վիճահարույց, գիսավոր, հիանալի, լիություն, զինագործ, սիրավեպ, դիմաքանդակ, կինոթատրոն։

Վարժություն 4։ Բառաշարքում առանձնացրու քանակական, դասական և բաշխական թվականները:

քանակական, Տասնյոթ, միլիարդ, հարյուր ութ, երեք հազար, ութսունինը, յոթանասուն, մեկ, քառասունհինգ: 

դասական, առաջին, քսանմեկերորդ, վեցերորդ,

բաշխական, հինգ-հինգ, մեկական, հազարական, ինը-ինը,

Վարժություն 5.Առանձնացրու  ածանցավոր բայերը և ընդգծիր ածանցները:

Վախեցնել, երգել, առաջանալ, հանգստանալ, ցատկոտել, թարմացնել, խաղալ, զայրանալ, թռչկոտել, կրկնել, իջնել, բռնել, թռչել, թրջել, փախչել, հագցնել, կոտրվել, բացվել, վախենալ, կպչել, բարձրացնել, հրամայել, կտրատել, հեռացվել, արտահայտվել:

Posted in Հանրահաշիվ 8

Հոկտեմբեր 2

Դասարանում

x-y=3

x+y=15

x=3+y

3+y+y=15

2y=15-3

2y=12

y=6

x=9

մեկը 9 տարեկան, իսկ մյուսը 6 տարեկան

Դասարանում

ա)-3+1-3=0 -5=0 x ոչ լուծում չե

2(-3)-3(1)=0 -6-3=0 x ոչ լուծում չե

բ)-3-1+4=0 0=0 լուծում է

3(-3)+4(1)+5=0 -6+4+5=0 x ոչ լուծում չե

Ա) Հավասարման գործակիցներ՝ 2, 3, 3, -2

ազատ անդամներ՝1, 0, -4, 0

Բ) Հավասարման գործակիցներ՝-1, +1, -2

ազատ անդամներ՝0, -6, 0

24.- ա)2(-2)-1+5=0 -4-1+5=0 -5+5=0 լուծում է

-2-1+1=0 -3+1=0 -2=0 լուծում չե

բ) -2-2(1)+4=0 -2-2+4=0 -4+4=0 լուծում է

2(-2)+3(1)-6=0 -2+3-6=0 -8+3=0 -5=0 լուծում չե

25․- ա) 3x+y-5=0 3(2)+1-5=0 6+1-5=0 2=0 լուծում չե

3x+y-5=0 3(1)+2-5=0 3+2-5=0 0=0 լուծում է

3x+y-5=0 3(5)+(-3)-5=0 15-3-5=0 15-8=0 7=0 լուծում չե

3x+y-5=0 3(0)+2-5=0 0-3=0 -3=0 լուծում չե

3x+y-5=0 3(1)+0-5=0 3-5=0 -2=0 լուծում չե

3x+y-5=0 3(1)+(-4)-5=0 3+-4-5=0 -6=0 լուծում չե

x-y+1=0 2-1+1=0 1=0 լուծում չե

x-y+1=0 1-2+1=0 -1+1=0 0=0 լուծում է

x-y+1=0 5-(-3)+1=0 5+3+1=0 9=0 լուծում չե

x-y+1=0 0-2+1=0 -1=0 լուծում չե

x-y+1=0 1-0+1=0 +2=0 լուծում չե

x-y+1=0 1-(-4)+1=0 1+4+1=0 6=0 լուծում չե

բ) x-2y+4=0 2-2(1)+4=0 2-2+4=0 4=0 լուծում չե

x-2y+4=0 1-2(2)+4=0 1-4+4=0 1=0 լուծում չե

x-2y+4=0 5-2(-3)+4=0 5+6+4=0 15=0 լուծում չե

x-2y+4=0 0-2(2)+4=0 0-4+4=0 0=0 լուծում է

x-2y+4=0 1-2(0)+4=0 1-0+4=0 3=0 լուծում չե

x-2y+4=0 1-2(-4)+4=0 1+8+4=0 13=0 լուծում չե

2x+3y-6=0 2(2)+3(1)-6=0 4+3-6=0 1=0 լուծում չե

2x+3y-6=0 2(1)+3(2)-6=0 2+6-6=0 2=0 լուծում չե

2x+3y-6=0 2(5)+3(-3)-6=0 10+-9-6=0 -5=0 լուծում չե

2x+3y-6=0 2(0)+3(2)-6=0 0+6-6=0 0=0 լուծում է

2x+3y-6=0 2(1)+3(0)-6=0 2+0-6=0 -4=0 լուծում չե

2x+3y-6=0 2(1)+3(-4)-6=0 2-12-6=0 -16=0 լուծում չե

Տանը

26.-ա) -x+y-3=0 -1+4-3=0 +3-3=0 0=0 լուծում է

2x-y+6=0 2(-1)-4+6=0 -2-4+6=0 0=0 լուծում է

բ) 1/3x+5y-2=0

2x+3y-10=0 2(-1)+3(4)-10=0 -2+12-10=0 0=0 լուծում է

գ) x-2y-5=0 -1-2(4)-5=0 -1-8-5=0 -14=0 լուծում չե

6x+2y+1=0 6(-1)+2(4)+1=0 -6+8+1=0 3=0 լուծում չե

դ) -3y+12=0 -3(4)+12=0 -12+12=0 0=0 լուծում է

6x+y+2=0 6(-1)+4+2=0 -6+6=0 0=0 լուծում է

27.- ա) 2x+y=a 2(1)+0=a 2+0=a 2=a

bx-y=2 b(1)-0=2 b-0=2 b=2

բ) 3x-ay=3 3(1)-a(0)=3

2x+y=b 2(1)+0=b 2+0=b 2=b

28.-