Posted in մաթեմատիկա

Ամփոփում Փետրուար

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/02/746/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/03/4-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/06/6-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/10/7-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/11/11-2-2020-2/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/13/12-2-2020-2/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/18/18-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/19/19-2-202/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/20/20-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/25/25-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/26/26-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/27/27-2-2020/

https://serokaragullyanhome.wordpress.com/2020/02/29/28-2-2020/

 

Posted in մաթեմատիկա

ԹԵՍՏԻ ՆՄՈՒՇ

Շրջանակի մեջ վերցրու 1 – 10-րդ առաջադրանքների ճիշտ պատասխանները:

1․-Գտի՛ր այն հնգանիշ թիվը, որի հարյուրավորը 5 է, միավորը 4, իսկ մնացած կարգերում գրված է 7:

  • 77475
  • 77574
  • 75774
  • 74775

2․-Որքանո՞վ կմեծանա երկնիշ թիվը, եթե նրա գրությանը ձախից կցագրենք 5 թվանշանը:

  • 5-ով
  • 50-ով
  • 500-ով
  • 5000-ով

3․- Ընտրի՛ր տրված թվերից այն թիվը, որը 6-ի հնգապատիկից մեծ է 10-ով:

  • 21
  • 40
  • 56
  • 60

4․- Ընտրի՛ր տրված թվանշաններից այն թվանշանը, որը տեղադրելով աստղանիշի փոխարեն` կստանաս անհավասարություն. 7 կմ 50 մ > 7 կմ * 1մ

  • 4
  • 5
  • 6
  • 7

5․-Ընտրի՛ր այն շարքը, որտեղ թվերը դասավորված են նվազման կարգով:

  • 2466, 5159, 78427, 62436
  • 2466, 5159, 62436, 78427
  • 78427, 62436, 2466, 5159
  • 78427, 62436, 5159, 2466

6․-Անին գնեց 800 գ պանիր: Նա պիցայի համար օգտագործեց այդ պանրի  մասը: Քանի՞ գրամ պանիր նա օգտագործեց:

  • 100 գ
  • 200 գ
  • 400 գ
  • 600 գ

7․-Ընտրի՛ր այն պատասխանը, որն արտահայտում է  5 կգ 7 գ -ը գրամներով:

  • 507 գ
  • 5700 գ
  • 5070 գ
  • 5007 գ

8․-Ընտրի՛ր այն պատասխանը, որն արտահայտում է  5 ժ 42 ր-ն րոպեներով:

  • 542 ր
  • 292 ր
  • 342 ր
  • 162 ր

9․-Քառակուսու երկու կողմերի երկարությունների գումարը հավասար է 28 սմ: Գտի՛ր քառակուսու պարագիծը: Նշի՛ր ճիշտ պատասխանը:

  • 14 սմ
  • 56 սմ
  • 112 սմ
  • 196 սմ

10․- Նշի՛ր այն գծապատկերը, որի  մասը ներկված է:

Untitled

(11- 15-րդ առաջադրանքների ճիշտ պատասխանը գրիր յուրաքանչյուր առաջադրանքից հետո նշված տեղում):

11.-Հաշվի°ր բեկյալի երկարությունը, եթե նրա կողմերի երկարությունները 15 սմ, 27 սմ, 35 սմ և 43 սմ են:

Պատ.`  120 սմ

12.-Հաշվի°ր բոլոր այն երկնիշ թվերի գումարը, որոնց միավորը 2 է:

Պատ. 498

13.-Դի°ր փակագծերն այնպես, որ ստացվի հավասարություն:

(3200 : 40 + 20).8 = 800

 

14.- Հաշվի°ր  2536 + 45. (48240 : 80 – 503) արտահայտության արժեքը:

Պատ.`2536 + 45. (48240 : 80 – 503)=7036

15.-օրինաչափությունը և տրված թվերից հետո ավելացրո՛ւ ևս մեկ թիվ:

1,  5,  10,  16,  23 :

(16-17-րդ առաջադրանքների լուծման ամբողջ ընթացքը մանրամասն ու հիմնավորված ներկայացրու առաջադրանքներից հետո նշված տեղում):

 

16.-Ուղղանկյան լայնությունը 45 մ է, որը կազմում է երկարության  մասը: Գտի՛ր ուղղանկյան մակերեսը:

Պատ.` 1) 45.3= 135 երկարություն

2) 45.135=6075 մ մակերեսը

17.-Գնացքը երկու օրում միևնույն արագությամբ անցավ 1800 կմ ճանապարհ: Առաջին օրը նա ճանապարհի վրա ծախսեց 12 ժամ, իսկ երկրորդ օրը՝ 4 ժամ պակաս: Որքա՞ն ճանապարհ նա անցավ առաջին օրը:

Պատ․ 1)12-8=4

2)2+8=10

3)1800:20=90 կմ/ժ

4)90.12=1080 կմ

Posted in ՀԱՅՐԵՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՎԱՅՐԵՐԻ ԱՆՈՒՆՆԵՐ

ԱԳՌԱՎՈԻ ՔԱՐ, ԱԳՐՓՈԻ ՔԱՐ, ՎԱՆԱ ՔԱՐ, ՄՀԵՐԻ ԴՈՒՌ — Վանա մոտ մի քար է,՝ հին սեպագրերով
ԱԽՄԱԽՈԻ ՍԱՐ — սարի անուն է
ԱՆԳՂԱ ԳԵՏ — Տիգրիսի վտակներից մեկը
ԱՐԶՐՈԻՄ, ԷՐԶՐՈԻՄ — Կարին քաղաքի անունն է
ԱՐՔԻԿ — գյուղ Սասուն գավառում
ԲԱՆԴՈԻՄԱՀՈԻ ԿԱՄ ԲԵՐԿՐԻ ԳԵՏ — գետ Վանի շրջանում
ԲԻԹԼԻՍ — քաղաքի անուն է Սասունի հարավ-արևելյան կողմը
ԲԱՂԴԱԴ — քաղաք Միջագետքում
ԲԱԹՄԱՆԱ ԿԱՄՈԻՐՋ, ԳԵՏ — կամուրջի և գետի անուն, Սասնա սահմանում
ԳՑՈԻՐՋԻՍՏԱՆ — Վրաստան
ԴԻԱՐԲԵՔԻՐ — քաղաք, նախկին Տիգրանակերտը կամ նախկին Տիգրանակերտի սահմաններում
ԴԵՂԴՒՍ ԿԱՄ ՏԵԽՏԻՍ — գյուղ Սասունում
ԴԱՇՏՈԻ-ՊԱԴՐԻԱԼ — գյուղ Սասունում
ԼԵՌՎԱ ՍԱՐ ԿԱՄ ԼԵՌԱ ՍԱՐ — սար Սասնա սահմաններում
ԽԼԱԹ, ԱԽԼԱԹ— միջնադարյան հայկական քաղաքի անուն, այժմ գյուղ
ԾՈՎԱՍԱՐ — սար Սասունում
ԾԾՄԱԿԱԿԻԹ — սար Սասունում
ԿԱԹՆԱՂԲՅՈԻՐ — առասպելական աղբյուր
ԿԱՆԱՉ ՔԱՂԱՔ — առասպելական քաղաքի անուն
ԿԱՊՈԻՏԿՈՂ — կապայտ բերդ
ԿԱՊՈՏԻՆ ԲԵՐԴ ԿԱՄ ԲԵՐԴ ԿԱՊՈՏԻՆ — բերդ Կաղզվանում
ՀԱԼԵՊ — քաղաք Միջագետքից արևմուտք, Սիրիայում
ՀԻԼԻ — վանքի անուն Ռշտունիքում
ՃԱԺՎԱՆ— հին Ճոճվանը, տեղի անուն է
ՃԱՊԱՂՋՈԻՐ— տեղի անուն է, Տարոնի և Դիարբեքիրի մեջտեղը
ՄԱՆՋԿԵՐՏ, ՄԱՆԱԶԿԵՐՏ — միջնադարյան բերդ-քաղաք, այժմ գյուղ
ՄԱՌՆԻԿ, ՄԱՌԸՆԿԱ ԴԱՇՏ — գյուղ Տարոնում

[էջ 332]

ՄԱՐՈԻԹ, ՄԱՐՈԻԹՈԻԿ, ՄԱՐՈԻԹԱ — սար Սասունում
ՄԱՏՂԱՎԱՆՔ — հին Հայաստանի վանքերից, մեկը
ՄԱՐԱԹԿԱՋՈԻՐ — Տիգրիսի վտակը
ՄԱՐՈԻԹԱ ԱՍՏՎԱԾԱԾԻՆ — վանք Մարութա սարի վրա
ՄՈՒՐԱԴ ԳԵՏ — Արածանի գետը, այժմ Մարադ-չայ
ՄՈՒՇ — քաղաք Տարոնում
ՄՍԸՐ— Եգիպտոս
ՆԵՄՐՈԻԹ — սար Սասունի և Մոկսի մեջտեղը
ՆՈՐԱԳԵՂ — գյուղի անուն Մուշում և Վանի մոտերքը
ՋԶԻՐ — պատմական Աղբակից դեպի հարավ ընկնող գավառ
ՇԱՄ — Դամասկոս քաղաքը
ՋԶԻՐՈԻ-ՇԱՏ — Ջզիրու գետի անունը
ՊՂՆՁԵ ՔԱՂԱՔ — առասպելական քաղաք
ՍԱՍՈՒՆ — Տարոն-Տուրաբերանի լեռնային գավառներից մեկը
ՍԵՂԱՆՍԱՐ— սար Մուշի գավառում
ՍԵՎՍԱՐ — սար Սասունում
ՍՈԻՐԲ ԿԱՐԱՊԵՏ — Իննակնյան Գլակա վանքը
ՎԱՆ — քաղաքի անուն է
ՈՍՏԱՆԱ ԿԱՊԱՆ — Վանա ծովի հարավային ափին, պատմական Ռշտունյաց գավառի կենտրոնը, հայտնի Նարեկ գյուղի մոտ
ՏՈՍՊԱՆ ԲԼՈՒՐ — տես՝ Ագռավու քար
ՖԱՐԿԵՆ — Նփրկերտ քաղաքը, Դիարբեքիրի մոտերքը

 

Posted in ՀԱՅՐԵՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

Արգիկ

Արգիկ, գյուղ Արևմտյան ՀայաստանումԲիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։ Գտնվում էր Տալվորիկի գավառակումՏալվորիկից 9 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ծովասարի փեշերին, Բաթմանսուի ձախակողմյան վտակներից մեկի հովտում։
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն՝ 80 հայ բնակչով։
Սասունցի Դավիթ էպոսում գյուղը հիշատակվել է Արքիկ անունով։
Posted in Երաժշտություն

Երաժշտական գործիքներ

  • Փող – Այս գործիքն օգտագործում էի բանակային ճամբարներում՝ զինվորներին հավաքելու համար։ Ունի մոտ 45 սմ երկարություն։ Աստվածաշնչում գործիքի մասին հիշատակվում է բազմիցս։
  • Շեփոր – Շեփորը օգտագործում է բարձր ազդանշանների համար։ Գործիքը պատրաստում են կենդանիների կոտոշներից, լինում է նաև ոչխարի կոտոշից։ Նրան նվագում էն՝ ծայրամասից ուժեղ սղմելով շրթունքներին։ Կարողանում է հնչեցնել մի քանի ձայնային ազդանշաններ, ձայնանշանները լինում էն տարբեր տոնայնության և երկարության։ Աստվածաշունչը գործիքի մասին խոսում է 70-ից ավելի անգամներ։
  • Դաշնամուր — Երաժշտական գործիքներից մեծագույնը։ այսպես են արտահայտվում ոմանք դաշնամուրի մասին։ Նա համարվում է աշխարհում ամենատարածված գործիքներից մեկը, մեծ ձայնածավալի և հարուստ հնչողության շնորհիվ այն օգտագործվում է ինչպես դասական, այնպես էլ ջազային և հանրամատչելի երաժշտություն նվագելու համար։ Դաշնամուրին անվանում են բեմերի շքեղ տիրուհի։ Նա նույնիսկ կարող է մեղմորեն ձայնակցել լույնիսկ ամենաամաչկոտ երգչին։ Այս հրաշք երաժշտական գործիքը ստեղծել է իտալացի Բարտոլոմեո Կրիստոֆորին։ Նա իր հայտնագործությունը անվանեց «gravicembalo col piano e forte», որը նշանակում է «կլավեսին՝ մեղմ և ուժգին ձայնով», կրճատ՝ «pianoforte» կամ «piano»։
Posted in ԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

Օշինդր, խորդենու և քրիզանթեմ

Օշինդր 

20170302Artemisia absinthium3.jpg

Տարածված է ԵվրոպայիԱսիայի բարեխառն գոտում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Աֆրիկայում։

Հայաստանում աճում է 16 տեսակ՝ սովորական, բուժիչ, բուրավետ, Տուրնֆորի, ալեհեր, դառը և այլն, ու բնաշխարհիկներ՝ հայկական, արաքսյան, Շովիցի և այլն։

Տարածված է բոլոր մարզերում՝ անապատայինից մինչև ենթալպյան գոտի։ Աճում է չոր մարգագետիններում, ավազուտներում, այգիներում, բանջարանոցներում, բնակավայրերի մոտ, աղբոտում ցանքերը։ Մշակության մեջ տարածված է թարխունը, օգտագործվում է որպես համեմունքային բույս (թարմ և չորացրած)։

Նկարագրված 200 տեսակներից Կովկասում աճում են 28-ը, իսկ Հայաստանում՝ 15 տեսակ, որոնցից միայն մի քանիսն ունեն բուժական նշանակություն։ Մեր հանրապետությունում որպես մոլախոտ օշինդրը հանդիպում է բոլոր գոտիներում։ Խառը բուսուտների ձևով աճում է շենքերի մոտ, ճամփեզրերին, աղբուտներում, խամահողերում, ցանքերում, ձորալանջերին, թփուտներում, այգիներում՝ հաճախ բարձրանալով ծովի մակերևույթից 1400-2500 մ բարձրության վրա։

Օշինդրն օգտագործվում է որպես համեմունք որոշ ճաշատեսակների, իսկ եթերայուղը՝ սպիրտային խմիչքների արտադրության մեջ։ Ընտանի կենդանիներն ուտում են սակավ, իսկ սիլոսի ձևով՝ բավական լավ։ Այս դեպքում կաթն ունենում է օշինդրի համ ու հոտ։ Բույսը լավ ուտում են ճագարները, կտորեղենը ներկում է կանաչի տարբեր երանգներով։

Խորդենի

Jan Moninckx08.jpg

Խորդենու հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է, որտեղից Եվրոպա է բերվել 17-րդ դարի վերջին՝ որպես գեղազարդիչ բույս։ Խորդենին լայնորեն մշակվում է ԱլժիրումԱմերիկայումԻսպանիայումՃապոնիայում։

Եթերային յուղ ստանալու համար մշակվում է վարդաբույր խորդենի (P. roseum)։ Բազմամյա կիսաթուփ է, արմատը՝ հզոր, ցողունը՝ 80-100 սմ բարձրությամբ, ստորին մասը՝ փայտացած, վերինը՝ դալար, ուժեղ ճյուղավորված։ Տերևները՝ հերթադիր, բլթակավոր, թավոտ։ Ծաղիկները՝ բաց վարդագույն։ Եթերայուղը կուտակվում է հիմնականում տերևներում (մոտ 14%)։ Օգտագործվում է օծանելիքի, օճառի, հրուշակեղենի արտադրության, բժշկության մեջ։ Վարդաբույր խորդենին պահանջկոտ է ջերմության, լույսի, խոնավության և հողի նկատմամբ։ Սառնամանիքները ( -2-ից -3 °C) խիստ վտանգավոր են։ Հիմնականում անպտղաբեր է, բազմացվում է արմատակալներով, որոնք աճեցվում են ջերմատներում։ Բազմացվում է արմատակալներով (կտրոններով), որոնք աճեցվում են ջերմատներում։

Քրիզանթեմ

Chrysanthemum sp.jpg

Քրիզանթեմ (լատ.՝ Chrysanthemum), ոսկեծաղիկ, աստղածաղկազգիների  (բարդածաղկավորների) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է քրիզանթեմի շուրջ 150 տեսակ՝ տարածված ԵվրոպայումԱսիայում և Աֆրիկայում։

0,5-1,5 մ բարձրությամբ կանգուն ցողուններով թփիկներ են։ Տերևները ամբողջաեզր են կամ փետրաձև կտրտված, մուգ կանաչ, ծաղիկները՝ լեզվակավոր են, զամբյուղներում հավաքված։ Ծաղկում է խոր աշնանը։ Բազմանում է ցողունային, տերևային կտրոններով, թփերի մեխանիկական կիսումով, ընտրասերումնաբանական նպատակով՝ նաև սերմերով։ Ծաղկում է աշնանը։

Երևանի բուսաբանական այգում աճեցվել է քրիզանթեմի ավելի քան 100 տեսակ։ Հայաստանում առավել տարածված են սպիտակ, ոսկե անձրև, խոշորածաղիկ, մանրածաղիկ, գեբե և այլ տեսակներ։ Օգտագործվում է գեղազարդիչ ծաղկագործության մեջ և կտրած ծաղիկներ ստանալու նպատակով։

Posted in մաթեմատիկա

18-5-2020

903

905

1- 240։3=80 կմ

2- 240-80=160 կմ

3- 240:4=60 կմ

4- 240-60=180 կմ

ավտոմեքենան 160 կմ

բեռնատար 180 կմ

911

911

922

925

Ա) 6.6=36 (սմ քառակուսի)  մակերես

(36:3).2=24 (սմ քառակուսի)

Բ) (24:6).4=16

927

Ա)(415:5).2=166 կգ

(480:6).5=400 դրամ

Բ) (18:3).2=12 ժամ

(320։8)․6=240 լ

Գ) (510:17).2=60 (մ քառակուսի)

(480:16).5=150 կմ

928 

ա) (800:5).3=380 գ

բ) (126:6).5= 105 էջ

929

ա) (180:3).2=120  կմ

180-120=60 կմ

բ) (8000:4).3=6000 լ

8000-6000=2000 լ

Posted in ԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՐԱՐՏԱՆՅՈՒԹԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ԴԵՐԸ

Պարարտանյութեր են կոչվում այն նյութերը, որոնք բարելավում են հողի հատկությունները և բույսերի սննդառության պայմանները: Մշակաբույսերից կայուն և բարձր բերք ստանալու համար կարևորագույն նշանակություն ունի պարարտանյութերի ճիշտ կիրառումը: Դրա համար հաշվի է առնվում մշակաբույսի պահանջը սննդանյութերի նկատմամբ, հողի և օգտագործվող պարարտանյութերի հատկությունները: Դրանց չափավոր և ճիշտ օգտագործելու դեպքում բարելավում է բուսական մթերքների որակը, նրանցում ավելանում է սպիտակուցների, օսլայի, շաքարի, ճարպերի, մոխրային ու արոմատիկ նյութերի քանակը:

Պարարտանյութերը ըստ տեսակի բաժանվում են երեք հիմնական խմբերի:
1.  Օրգանական` գոմաղբ:

2. Հանքային:

3. Բակտերիոլոգիական:

Գոմաղբ` հիմնական օրգանական պարարտանյութն է, որից ստանում են, կոմպոստներ, կենսահումուս: Գոմաղբը իր մեջ պարունակում է բույսերի սննդառության համար անհրաժեշտ բոլոր տարրերը: Գոմաղբով պարարտացված դաշտերում բարելավում է հողի միկրոֆլորան, բարձրանում է ոչ միայն տվյալ տարվա բերքը, այլև լավ պայմաններն են ստեղծվում հաջորդ տարիների ցանված բույսերի համար: Գոմաղբը դարսելուց առաջ հատակին պետք է փռել 20-25 սմ շերտով տորֆ կամ մանրացված ծղոտ: Այս ձևով պատրաստված գոմաղբի կույտը  հարկավոր է ծածկել տորֆով կամ ծղոտով ապա հողով և պահել մինչև հասունանալը: Գոմաղբը համարվում է հասունացած, երբ նրա մեջ  կերի կոշտ մնացորդներ քայքայված են, իսկ գոմաղբը մուգ գորշ գույն է ստանում:
Գոմաղբակույտում հասունացած գոմաղբը դաշտ են տեղափոխում աշնանը կամ գարնան խոր վարի ժամանակ, հավասարապես ցրում են դաշտի մակերեսին և նույն օրը վարածածկում: Գոմաղբի պարարտացման նորման կախված է հողի կառուցվածքից և մշակվող բույսի առանձնահատկություններից:

Հարցեր

  1. Ի՞նչ է պարարտանյութը:
  2. Թվարկե՞ք  պարարտանյութերի տեսակները, ի՞նչ կարող եք ավելացնել:
  3. Ի՞նչ ազդեցություն է ունենում պարարտանյութը բույսերի վրա: