Posted in ԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

Օշինդր, խորդենու և քրիզանթեմ

Օշինդր 

20170302Artemisia absinthium3.jpg

Տարածված է ԵվրոպայիԱսիայի բարեխառն գոտում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Աֆրիկայում։

Հայաստանում աճում է 16 տեսակ՝ սովորական, բուժիչ, բուրավետ, Տուրնֆորի, ալեհեր, դառը և այլն, ու բնաշխարհիկներ՝ հայկական, արաքսյան, Շովիցի և այլն։

Տարածված է բոլոր մարզերում՝ անապատայինից մինչև ենթալպյան գոտի։ Աճում է չոր մարգագետիններում, ավազուտներում, այգիներում, բանջարանոցներում, բնակավայրերի մոտ, աղբոտում ցանքերը։ Մշակության մեջ տարածված է թարխունը, օգտագործվում է որպես համեմունքային բույս (թարմ և չորացրած)։

Նկարագրված 200 տեսակներից Կովկասում աճում են 28-ը, իսկ Հայաստանում՝ 15 տեսակ, որոնցից միայն մի քանիսն ունեն բուժական նշանակություն։ Մեր հանրապետությունում որպես մոլախոտ օշինդրը հանդիպում է բոլոր գոտիներում։ Խառը բուսուտների ձևով աճում է շենքերի մոտ, ճամփեզրերին, աղբուտներում, խամահողերում, ցանքերում, ձորալանջերին, թփուտներում, այգիներում՝ հաճախ բարձրանալով ծովի մակերևույթից 1400-2500 մ բարձրության վրա։

Օշինդրն օգտագործվում է որպես համեմունք որոշ ճաշատեսակների, իսկ եթերայուղը՝ սպիրտային խմիչքների արտադրության մեջ։ Ընտանի կենդանիներն ուտում են սակավ, իսկ սիլոսի ձևով՝ բավական լավ։ Այս դեպքում կաթն ունենում է օշինդրի համ ու հոտ։ Բույսը լավ ուտում են ճագարները, կտորեղենը ներկում է կանաչի տարբեր երանգներով։

Խորդենի

Jan Moninckx08.jpg

Խորդենու հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է, որտեղից Եվրոպա է բերվել 17-րդ դարի վերջին՝ որպես գեղազարդիչ բույս։ Խորդենին լայնորեն մշակվում է ԱլժիրումԱմերիկայումԻսպանիայումՃապոնիայում։

Եթերային յուղ ստանալու համար մշակվում է վարդաբույր խորդենի (P. roseum)։ Բազմամյա կիսաթուփ է, արմատը՝ հզոր, ցողունը՝ 80-100 սմ բարձրությամբ, ստորին մասը՝ փայտացած, վերինը՝ դալար, ուժեղ ճյուղավորված։ Տերևները՝ հերթադիր, բլթակավոր, թավոտ։ Ծաղիկները՝ բաց վարդագույն։ Եթերայուղը կուտակվում է հիմնականում տերևներում (մոտ 14%)։ Օգտագործվում է օծանելիքի, օճառի, հրուշակեղենի արտադրության, բժշկության մեջ։ Վարդաբույր խորդենին պահանջկոտ է ջերմության, լույսի, խոնավության և հողի նկատմամբ։ Սառնամանիքները ( -2-ից -3 °C) խիստ վտանգավոր են։ Հիմնականում անպտղաբեր է, բազմացվում է արմատակալներով, որոնք աճեցվում են ջերմատներում։ Բազմացվում է արմատակալներով (կտրոններով), որոնք աճեցվում են ջերմատներում։

Քրիզանթեմ

Chrysanthemum sp.jpg

Քրիզանթեմ (լատ.՝ Chrysanthemum), ոսկեծաղիկ, աստղածաղկազգիների  (բարդածաղկավորների) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է քրիզանթեմի շուրջ 150 տեսակ՝ տարածված ԵվրոպայումԱսիայում և Աֆրիկայում։

0,5-1,5 մ բարձրությամբ կանգուն ցողուններով թփիկներ են։ Տերևները ամբողջաեզր են կամ փետրաձև կտրտված, մուգ կանաչ, ծաղիկները՝ լեզվակավոր են, զամբյուղներում հավաքված։ Ծաղկում է խոր աշնանը։ Բազմանում է ցողունային, տերևային կտրոններով, թփերի մեխանիկական կիսումով, ընտրասերումնաբանական նպատակով՝ նաև սերմերով։ Ծաղկում է աշնանը։

Երևանի բուսաբանական այգում աճեցվել է քրիզանթեմի ավելի քան 100 տեսակ։ Հայաստանում առավել տարածված են սպիտակ, ոսկե անձրև, խոշորածաղիկ, մանրածաղիկ, գեբե և այլ տեսակներ։ Օգտագործվում է գեղազարդիչ ծաղկագործության մեջ և կտրած ծաղիկներ ստանալու նպատակով։

Posted in մաթեմատիկա

18-5-2020

903

905

1- 240։3=80 կմ

2- 240-80=160 կմ

3- 240:4=60 կմ

4- 240-60=180 կմ

ավտոմեքենան 160 կմ

բեռնատար 180 կմ

911

911

922

925

Ա) 6.6=36 (սմ քառակուսի)  մակերես

(36:3).2=24 (սմ քառակուսի)

Բ) (24:6).4=16

927

Ա)(415:5).2=166 կգ

(480:6).5=400 դրամ

Բ) (18:3).2=12 ժամ

(320։8)․6=240 լ

Գ) (510:17).2=60 (մ քառակուսի)

(480:16).5=150 կմ

928 

ա) (800:5).3=380 գ

բ) (126:6).5= 105 էջ

929

ա) (180:3).2=120  կմ

180-120=60 կմ

բ) (8000:4).3=6000 լ

8000-6000=2000 լ

Posted in ԲՆԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՐԱՐՏԱՆՅՈՒԹԵՐԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ ԵՎ ՆՐԱՆՑ ԴԵՐԸ

Պարարտանյութեր են կոչվում այն նյութերը, որոնք բարելավում են հողի հատկությունները և բույսերի սննդառության պայմանները: Մշակաբույսերից կայուն և բարձր բերք ստանալու համար կարևորագույն նշանակություն ունի պարարտանյութերի ճիշտ կիրառումը: Դրա համար հաշվի է առնվում մշակաբույսի պահանջը սննդանյութերի նկատմամբ, հողի և օգտագործվող պարարտանյութերի հատկությունները: Դրանց չափավոր և ճիշտ օգտագործելու դեպքում բարելավում է բուսական մթերքների որակը, նրանցում ավելանում է սպիտակուցների, օսլայի, շաքարի, ճարպերի, մոխրային ու արոմատիկ նյութերի քանակը:

Պարարտանյութերը ըստ տեսակի բաժանվում են երեք հիմնական խմբերի:
1.  Օրգանական` գոմաղբ:

2. Հանքային:

3. Բակտերիոլոգիական:

Գոմաղբ` հիմնական օրգանական պարարտանյութն է, որից ստանում են, կոմպոստներ, կենսահումուս: Գոմաղբը իր մեջ պարունակում է բույսերի սննդառության համար անհրաժեշտ բոլոր տարրերը: Գոմաղբով պարարտացված դաշտերում բարելավում է հողի միկրոֆլորան, բարձրանում է ոչ միայն տվյալ տարվա բերքը, այլև լավ պայմաններն են ստեղծվում հաջորդ տարիների ցանված բույսերի համար: Գոմաղբը դարսելուց առաջ հատակին պետք է փռել 20-25 սմ շերտով տորֆ կամ մանրացված ծղոտ: Այս ձևով պատրաստված գոմաղբի կույտը  հարկավոր է ծածկել տորֆով կամ ծղոտով ապա հողով և պահել մինչև հասունանալը: Գոմաղբը համարվում է հասունացած, երբ նրա մեջ  կերի կոշտ մնացորդներ քայքայված են, իսկ գոմաղբը մուգ գորշ գույն է ստանում:
Գոմաղբակույտում հասունացած գոմաղբը դաշտ են տեղափոխում աշնանը կամ գարնան խոր վարի ժամանակ, հավասարապես ցրում են դաշտի մակերեսին և նույն օրը վարածածկում: Գոմաղբի պարարտացման նորման կախված է հողի կառուցվածքից և մշակվող բույսի առանձնահատկություններից:

Հարցեր

  1. Ի՞նչ է պարարտանյութը:
  2. Թվարկե՞ք  պարարտանյութերի տեսակները, ի՞նչ կարող եք ավելացնել:
  3. Ի՞նչ ազդեցություն է ունենում պարարտանյութը բույսերի վրա:

 

Posted in ՄԱՅՐԵՆԻ

Ընթերցասեր Ընտանիք

Screenshot_2020-05-13-11-05-09-232_com.facebook.katana

Գիրք ընթերցելը մտքի հարստություն է, ժառանգական սովորույթ՝ փոքրերը տեսնելով մեծերի գիրք ընթերցելու սերը, իրենք էլ իրենց կարգին սիրում են գիրք ընթերցել։

Նկարում պատկերված է ընտանեկան ծառ՝ տատիկ, հայր, մայր, երեխաներ և մի քանի կենդանի, գարնան արևոտ օր բոլորը նստած ծառի ճյուղերի վրա գիրք են կարդում։

Գիրքը կզարգացնի մարդու միտքը, գիտելիքներով կհարստացնի։

Posted in ԱՆԳԼԵՐԵՆ

An old lady who swallowed a fly 

There was an old lady who swallowed a fly
I don’t know why she swallowed a fly.
Perhaps she’ll die!
There was an old lady who swallowed a spider
That wriggled and wiggled and tickled inside her
She swallowed the spider to catch the fly
I don’t know why she swallowed a fly.
Perhaps she’ll die!
There was an old lady who swallowed a bird
How absurd to swallow a bird
She swallowed the bird to catch the spider
She swallowed the spider to catch the fly
I don’t know why she swallowed a fly
Perhaps she’ll die!
There was an old lady who swallowed a cat
Fancy that to swallow a cat!
She swallowed the cat to catch the bird
She swallowed the bird to catch the spider
She swallowed the spider to catch the fly
I don’t know why she swallowed a fly
Perhaps she’ll die!
There was an old lady who swallowed a dog
What a hog to swallow a dog
She swallowed the dog to catch the cat
She swallowed the cat to catch the bird
She swallowed the bird to catch the spider
She swallowed the spider to catch the fly
I don’t know why she swallowed a fly
Perhaps she’ll die!

There was an old lady who swallowed a cow
I don’t know how she swallowed a cow
She swallowed the cow to catch the dog
She swallowed the dog to catch the cat
She swallowed the cat to catch the bird
She swallowed the bird to catch the spider
She swallowed the spider to catch the fly
I don’t know why she swallowed a fly
Perhaps she’ll die!
There was an old lady who swallowed a horse …
She’s dead, of course!

swallowed-կուլ տվեց

6

7

8

9

1011

12

13 (1)

Posted in ԱՆԳԼԵՐԵՆ

The clever monkey

Once upon a time, there was a clever monkey. He lived on a
beautiful island, in an apple tree. One day, a crocodile swam
to the island. ‘I’m hungry,’ he said.
So the monkey threw a red apple to the crocodile. The
crocodile munched and munched. The next day, the
crocodile came back. ‘Please, may I have two apples?’ he asked. He ate one and gave
one to his wife.
The crocodile went to see the monkey every day, to listen to his tales and eat his
apples. He wanted to be clever, just like the monkey. The crocodile’s wife had an idea.
‘Why don’t you eat his heart? Then you’ll be clever, just like him!’
The next day, he said to the monkey, ‘Come to my house! We’ll have lunch together, to
thank you for the apples.’
But when he arrived, the crocodile snapped and said, ‘Monkey! I want to eat your heart,
so I can be as clever as you!’
The clever monkey thought quickly and said, ‘But… I haven’t got my heart here. It’s on
the island, in the apple tree.’
They all went back to the island. ‘Wait here, and I will get my heart,’ said the monkey.
The monkey quickly climbed the tree and sat at the top. ‘Oh, Crocodile. You are
greedy. Of course you can’t have my heart. And now, you can’t have my apples!’ And
the clever monkey laughed and laughed!

clever- խելացի

monkey- կապիկ

island-կղզի

apple- խնձոր

crocodile-կոկորդիլոս

tree- ծար

hungry- սոված

wife- կին

husband- ամուսին

heart- սիրտ

house- տուն

have lunch- նախաճաշել

climb- բարձրանալ

laugh- խնդալ

munched- պղտորվել

tales-հեքիաթներ

idea- գաղափար

arrived— ժամանեց

snapped- խորտակված

thought- մտածեց

wait- սպասել

greedy- ագահ

1

2

3

4

5

 

Posted in ԱՆԳԼԵՐԵՆ

Record breakers

‘What are you doing?’
‘I was trying to break a world record.’
‘How many jumps did you do?’
‘2,346.’
‘Wow! What’s the world record?’
‘177,737. That’s another record I’ve failed to break.’
‘Why, have you tried to break other records?’
‘Yes. I try a new one each day. I really want to be a record breaker.
‘Last weekend I hula hooped with ten hoops but the record’s 99.
‘On my birthday I tried to blow the biggest ever bubblegum bubble. Mine was 30 centimetres high
but the record is 58.4 centimetres.
‘Last month I tried to balance the most spoons on my face. The record is 15, I could only do three.
I’m never going to break a record.’
‘Hey, wait a minute. You’ve tried to break a record every day this year, right?’
‘Yes.’
‘That’s 365 attempts! The previous record was 364. Congratulations! You really are a record breaker.’

Record - Գրառում 
breakers - անջատիչներ
blow —հարված
attempts — փորձերը
 
previous —նախորդ

This slideshow requires JavaScript.