72․- Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծներում տրված համապատասխան բառը, կամ արտահայտությունը։ 

-Ծառերին արթնացողը քամին էր (քամին էր, քամիներ)։ 

-Այդ օրվանից հետո շատ   քամին (քամին էր, քամիներ) են փչել։ 

-Տարբեր պարեր (պաեր, պար էր) են սովորեցնում դպրոցում։ 

-Դա չտեսնված մի պար էր (պարեր, պար էր)։ 

-Պարտեզի բոլոր ծաղիկները սպիտակ են (սպիտակ են, սպիտակեն)։ 

-Եթե բոլոր ծաղիկները միանգամից սպիտակեն  (սպիտակ են, սպիտակեն), լա՞վ կլինի։ 

-Թող հենց հիմա աչքերը   փակեն (փակ են, փակեն) ու քնեն։ 

-Բոլոր դռները փակ են  (փակ են, փակեն), միթե՞ տանը մարդ չկա։ 

-Անծանոթ համ էր  (համ էր, համեր), այդ մրգից չէի կերել։ 

-Տարբեր խոհարարների եփած նույն անունով ճաշերը տարբեր համեր (համ էր, համեր) ունեն։ 

73.- Նախադասությունների մեջ ընդգծված արտահայտությունները փոխարինի՛ր հոմանիշ բառերով։ 

-Այս աղջիկը մատի վրա խաղացնում է բոլորիս։(տանչում էր) 

-Հանկարծ սիրտը դող ընկավ, բա որ գազանը նորից գա, ինքն ի՞նչ է անելու։ (վախեցավ )

-Ա՛յ քեզ պատմություն, լսողները մազերը բիզ-բիզ էին կանգնել։ (զարմացել էին )

—Մի մատ երեխա, բայց ինչե՜ր գիտի։ (Փոքր)

—Ձեռ ու ոտից ընկած մի մարդ բացեց դուռը։(Հիվանդ) 

74․- Փորձի՛ր բացատրել,  թե ինչո՞ւ են ընդգծված արտահայտությունները կոչվում «դարձվածքներ», եթե դարձված նշանակում է «շրջված», «փոխված»։ 

— Փոխաբերական իմաստ ունենալուն համար։

75․- Տրված դարձվածքների իմաստները բացատրի՛ր։ 

-Սիրտ տալ՝ օգնել կյանքով

-Հոգին առնել՝ սպաննել

-Գլուխը կորցնել՝ խելագարվել

-Արևը խավարել՝ մթնել

-Հալից ընկնել՝ ուժաթափվել

-Սիրտը վկայել՝ իմանալ

-Երես դարձնել՝ նեղանալ

-Սիրտ անել՝ համոզել

-Բկին չոքել՝ հենվել

76․- Աչքի ընկնել, ձեռ քաշել, գլուխ պահել, ոտքի վրա ծայրին հասցնել, օրերը հաշվված են արտահայտությունները նախադասությունների մեջ գործածի՛ր։ 

Աչքի ընկնել- Այգում աչքիս ընկա

-Ուղիղ իմաստով՝ Այգում աչքիս ընկավ չարաճճի շունը։

-Որպես դարձվածք՝ Ծույլ աշակերտը ուսուցչի աչքից ընկավ։

ձեռք քաշել- 

-Ուղիղ իմաստով՝ Խաղի ժամանակ ձեռքը քաշեց

-Որպես դարձվածք՝ Գողը ձեռքը քաշեց վատ ընկերներից։

գլուխ պահել- 

-Ուղիղ իմաստով՝ Բարձահասակը գլուխը միշտ բարձր է պահում։

-Որպես դարձվածք՝ Հպարտ մարդը գլուխը պահում է։

ոտքի վրա ծայրին հասցնել- 

-Ուղիղ իմաստով՝ Մարիկիս առավոտվանից ոտքի վրա է աշխատում։

-Որպես դարձվածք՝ Ոտքի վրա ժողով չի գումարվում։

օրերը հաշվված են- 

-Ուղիղ իմաստով՝  Հիվանդների օրերը հաշվված են։

Բեկյալ, բեկյալ գծի երկարություն

Տնային առաջադրանքներ

1․ Քանի՞ հատված է պատկերված։ 4 հատված

2․ Որքա՞ն է CD հատվածի երկարությունը՝ արտահայտված դեցիմետրով, եթե AD=190սմ, AB=25սմ, BC=85սմ:

Լուծում

1)25+85=11

2)190-110=80=CD

3․ Գտնել ABCD բեկյալի երկարությունը՝ արտահայտված միլիմետրով։ Եթե AB=5սմ, BC=7սմ, CD =9սմ։

Լուծում

1)5+7+9=21=ABCD

4․ Երկու մարդկանց հասակների գումարը 3մ50սմ է։ Նրանցից մեկի հասակը մյուսի հասակից մեծ է 10սմ-ով։ Որքա՞ն է նրանցից յուրաքանչյուրի հասակը։

Լուծում

1)350-10=340

2)340:2=170

3)170 և 180

ուսինը Երկրի շուրջը պտտվող երկնային մարմին է, և այդ պատճա­ռով դրան անվանում են Երկրի բնական արբանյակ: Լուսինն  իր ծավալով մոտ 50 անգամ փոքր է երկրա­գնդից: Երկրից Լուսնի հեռավորությունը մոտ 385000 կմ է: Լուսինը Երկրի շուրջ մեկ լրիվ պտույտ է կատարում 27 օր և 7 ժամում: Ճիշտ նույնքան ժամանակում նա մեկ պտույտ է կատարում նաև իր առանցքի շուրջը: Դա է պատճառը, որ Երկրից Լուսինը  միշտ մեզ երևում է միայն մի կողմով:

Լուսինը սեփական լույս չունի: Մենք Լուսինը  տեսնում ենք, որովհետև Արեգակի լույսն ընկնում է նրա վրա և անդրադառնում դեպի մեզ: Երկրի շուրջը պտույտի հետևանքով՝ Լուսնի տեսանելի մասն անընդհատ փոփոխվում է, և մեզ երևում է տարբեր չափերով:

Մոտավորապես մեկ ամսվա ընթացքում Լուսնի տեսանելի մասն աս­տիճանաբար մեծանում է, Լուսնի սկավառակը դառնում է ամբողջովին տեսանելի, այնուհետև սկսում է փոքրանալ: Այդ գործընթացը պարբերա­բար կրկնվում է: Լուսնի տեսանելի մասերն անվանում են Լուսնի փուլեր: Լուսնի փուլերի հերթականությունը պատկերված է  նկար  1-ում:

                                                                                                                                                      նկ 1

Երբ Լուսինը գտնվում է Արեգակի ու Երկրի միջև, նրա՝ դեպի Երկիր ուղղված մասը չի լուսավորվում, հետևաբար՝ տեսանելի չէ: Դա նորալուսնի փուլն է: Դրանից 1-2 օր հետո Լուսնի սկավառակի աջ կողմում սկսում է հայտնվել և աստիճանաբար մեծանալ Լուսնի բարակ եղջյուրը: Նորալուսնից մեկ շաբաթ անց արդեն երևում է Լուսնի սկավառակի կեսը: Դա կիսալուսնի փուլն է: Մոտավորապես ևս մեկ շաբաթ անց Լուսինը երևում է ամբողջովին լուսավորված սկավառակի տեսքով. դա լիալուսնի փուլն է: Դրանից հետո Լուսնի տեսանելի մասը սկսում է աստիճանաբար փոքրա­նալ, և մեկ շաբաթ անց նորից երևում է միայն կեսը, այնուհետև ևս մեկ շա­բաթ անց Լուսինն անհետանում է՝ վերադառնալով իր սկզբնական՝ նորալուսնի փուլին:

Դուք ինքներդ գիշերը նայելով Լուսնի եղջյուրին՝ հեշտությամբ կարող եք որոշել. աճո՞ւմ, թե՞ նվազում է նա: Եթե Լուսինը երևում է ) տեսքով, ա­պա աճման փուլում է, իսկ եթե ունի ( տեսքը, ուրեմն՝ նվազում է:
Քանի որ Լուսինը համեմատաբար մոտ է Երկրին, ուստի բավականա­չափ լավ ուսումնասիրված երկնային մարմինն է: Նույնիսկ սովորական հե­ռադիտակով կարելի է նշմարել Լուսնի մակերևույթի կառուցվածքի որոշ առանձնահատկություններ: Հզոր աստղա­դիտակների և ավտոմատ կայանների օգ­նությամբ կատարված ուսումնասիրու­թյունների շնորհիվ կազմվել է Լուսնի մա­կերևույթի մանրամասն քարտեզը:
Լուսնի մակերևույթը պատված է փո­շու և ժայռաբեկորների խառնուրդով: Լուսնի վրա կան բարձր լեռնաշղթաներ: Առանձնապես շատ են խառնարանները, որոնք առաջացել են երկնա­քարերի հարվածների և հրաբուխների ժայթքումների հետևանքով:
Լուսինը մթնոլորտ չունի, ինչի հետ­ևանքով նրա մակերևույթի վրա ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 120 ⁰C, իսկ գիշերն իջնում մինչև -160 ⁰C: Թթ­վածնի և ջրի բացակայության հետևան­քով Լուսնի վրա բուսական և կենդանական աշխարհ գոյություն չունի:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին, երբ «Ապոլոն-11» տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը լուսնախցիկով վայրէջք կատարեցին Լուսնի մակերևույթին:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ է Լուսինը միշտ դեպի Երկիր ուղղված միայն մի կողմով:

Լուսինը պտտվում է երկրի շուրջ և իր առանցքի շուրջ ,որը տևում է 27 օր 7ժամ։Այդ պատճառով լուսնին տենում ենք մեկ կողմից։

1. Ինչի՞ հետևանքով են առաջանում Լուսնի փուլերը

Փուլեր են կոչվում լուսնի տեսանելի մասերն։Մենք աստիճանաբար տեսնում ենք ,որ լուսինը մեծանում և փոքրանում է։Դա ժամանակ առ ժամանակ կրկնվում է։Այդ կոչվում է լուսնի փուլեր։

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի Լուսնի մակերևույթը:

Լուսնի մակերեվույթը պատված է փոշու և ժայռաբեկորների խառնորթով։Կան բարձր լեռնաշղթաներ կան նաև շաթ խառնարաններ ,որոնք առաջացել են հրաբուխի ժայտքումից և երկնաքարերի հարվածներից։

1. Ինչո՞ւ Լուսնի վրա կյանք գոյություն չունի:

Լուսինը չունի մթնոլորտ ,որի պատճառով ցերեկը ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև +120^oC իսկ գիշերը նվազում է մինցհև -160^oC։Լուսնի վրա նաև բացակայում է թթվածինը և ջուրը այդ իսկ պատճառով այնտեղ կյանք գոյություն չունի։

1. Ե՞րբ է մարդը ոտք դրել Լուսնի վրա:

Առաջին անգամ մարդը Լուսնի վրա ոտք դրեց 1969 թվականին։Տիեզերանավի անձնակազմի անդամներ Նեյլ Արմսթրոնգը և էդվին Օլդրինը վայրէջք կատարեցին լուսնի վրա «Ապոլոն-11» տիեզերանավով։

1. Գիշերը նայեք Լուսնին: Նրա տեսքից որոշեք, թե մոտակա օրերին իր եղջյուրը կաճի՞, թե՞ կնվազի:

Երկիրը պտտվում է ոչ միայն իր առանցքի շուրջը, այլև Արեգակի: Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը՝ տարեկան պտույտ: Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն  իր առանցքի  շուրջը  մեկ լրիվ  պտույտը կատարում է  մեկ օրում, իսկ Արեգակի  շուրջը՝ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Չորրորդ տարվա փետրվար ամիսն ավելանում է 1 օրով, և օրերի քանակը դառնում է 29 օր, իսկ տվյալ տարին  ունենում է 366 օր: Այդ տարին համարվում է նահանջ տարի:

Այն ուղին, որով շարժվում է մոլորակը, կոչվում է ուղեծիր:  Այլ կերպ ասած՝ դա նրա հետագիծն է: Արեգակի շուրջը Երկրի  պտտման  ուղեծիրը  գրեթե շրջանագիծ է: Արեգակի շուրջը Երկրի տարեկան պտույտի մասին կարելի է պատկերացում կազմել՝  դիտելով տելուրիում կոչվող սարքի աշխատանքը: Երկրի տարեկան պտույտով է պայմանավորված տարվա չորս եղանակների ( գարուն, ամառ, աշուն, ձմեռ)  կանոնավոր հերթափոխը, որն ունի  հետևյալ  երեք պատճառները.

ա) Երկրի պտույտը Արեգակի շուրջը,

բ)  Երկրի պտտման առանցքի թեքությունը ուղեծրի հարթության նկատմամբ,

գ) տարածության  մեջ  նրա պտտման առանցքի ուղղության  անփոփոխ լինելը:

Այն   կիսագնդում, որով Երկիրն ուղղված է դեպի Արեգակը, ամառ է, իսկ մյուս կիսագնդում՝ ձմեռ: Հունիսի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում ամենաերկար ցերեկը և ամենակարճ գիշերն է, իսկ հարավային  կիսագնդում՝ ամենակարճ ցերեկը  և ամենաերկար գիշերը: Դեկտեմբերի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում  լինում են ամենակարճ  ցերեկը և ամենաերկար գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում ՝ հակառակը:

Հունիսի 22-ը հյուսիսային կիսագնդում կոչվում է ամառային արևադարձի օր, իսկ դեկտեմբերի 22-ը՝ ձմեռային արևադարձի օր:

Սեպտեմբերի 23-ին ու մարտի 21-ին գիշերվա և ցերեկվա տևողությունները հավասարվում են: Հյուսիսային կիսագնդում մարտի 21-ը կոչվում է գարնանային գիշերհավասարի օր, իսկ սեպտեմբերի 23-ը՝ աշնանային գիշերահավասարի օր:

Այլ է պատկերը բևեռներում. մարտի 21-ից մինչև սեպտեմբերի 23-ը  վեց ամիս Հյուսիսային բևեռում ցերեկ է, որը կոչվում է բևեռային ցերեկ : Այդ նույն ժամանակամիջոցում Հարավային բևեռում գիշեր է, որը կոչվում է բևեռային գիշեր:

Սեպտեմբերի 23-ից մինչև մարտի 21-ը Հյուսիսային բևեռում լինում է բևեռային գիշեր, իսկ Հարավայինում՝ բևեռային ցերեկ:

Հարցեր

1. Ինչո՞վ է պայմանավորված  տարվա չորս եղանակների հերթափոխումը:

Երկրի տարեկան պտույտը պայմանավորված է տարվա չորս եղանակների կանունավոր հերթափոխը։Այդ հերթափողիցել կախված է տարվա ,որ եղանակն է։Գարուն,ամառ,աշուն,ձմեռ։

2. Որո՞նք են արևադարձի և գիշերահավասարի օրերը:

Հունիսի 22-ը հյուսիսային կիսագնդում կոչվում է ամառային արևադարձի օր։

Դեկտեմբերի 22-ը՝ ձմեռային արևադարձի օր:

Հյուսիսային կիսագնդում մարտի 21-ը կոչվում է գարնանային գիշերհավասարի օր։

Սեպտեմբերի 23-ը՝ աշնանային գիշերահավասարի օր:

3. Ի՞նչ  են բևեռային գիշերներն ու ցերեկները, և ինչքա՞ն է դրանց տևողությունը:

Մարտի 21-ից միչև սեպտեմբերի 23-ը Հյուսիսային բևեռում ցերեկ է ,որը տևում է 6 ամիս և կոչվում է բևեռային ցերեկ։Նույն ժամանայ Հարավային բևեռում գիշեր է ,որը կոչվում է բևվեռային գիշեր։

4. Ո՞րն է նահանջ տարին:

Ամեն չորորդ տարին նահանջ տարի է։Փետրվար ամսին ավելանում 1 օր և 28 օրը դառնում է 29 օր։Հետևամբար տարվա 365 օրին ավելանում է նույնպես 1 օր և դառնում է 366 օր։

Hi! Nice to meet you! My name is John Smith. I am 19 and a student in college. I go to college in New York. My favorite courses are Geometry, French, and History. English is my hardest course. My professors are very friendly and smart. It’s my second year in college now. I love it!

I live in a big house on Ivy Street. It’s near the college campus. I share the house with three other students. Their names are Bill, Tony, and Paul. We help each other with homework. On the weekend, we play football together.

I have a younger brother. He just started high school. He is 14 and lives with my parents. They live on Mulberry Street in Boston. Sometimes they visit me in New York. I am happy when they visit. My Mom always brings me sweets and candy when they come. I really miss them, too!

Translate words

-meet- հանդիպել

-favourite- նախընտրած

-courses- դասընթացներ

-friendly- ընկերական

-smart- խելացի

-near- մոտակայքում

-really- իսկապես

1:Where does John Smith go to college? New York

2:What is John Smith’s hardest course? English

3:Who shares a house with John Smith? Bill, Tony, and Paul

4:How old is John Smith’s younger brother? fourteen

5:What does John Smith’s Mom bring him when they visit? Sweets and candy

My name is Sero I am ten years old, I go to Mkhitar Sebastatsi school. I am in the fifth grade. I like my school. My school is in Yerevan, it is thirty years old.

1-Մխիթար Սեբաստացին մահացել է 1949 թ․-ին։ Ո՞ր դարում է մահացել Մխիթար Սեբաստացին։

2-Մխիթար Սեբաստացին ծնվել է 1676 թ․-ին, մահացել է 1749 թ․-ին։ Քանի՞ տարի է ապրել Մխիթար Սեբաստացին։

Սիրելի՛ սովորողներ, սկսվել է աշնանային ուսումնական արձակուրդը: Այն  հնարավորություն կտա ամրապնդել  ձեռք բերված գիտելիքները։

1․ Հետևյալ թվերը գրի՛ր  կարգային գումարելիների գումարի տեսքով․

67484=60000+7000+400+80+4

35841=30000+5000+800+40+1

628841=600000+20000+8000+800+40+1

2․ Կատարի՛ր գումարումը և ստուգի՛ր հանումով

7124+1321

			7	1	2	4			Ստուգում՝			8	4	4	5
+			1	3	2	1					—	7	1	2	4
			8	4	4	5						1	3	2	1

3․ Կատարի՛ր բազմապատկում և ստուգի՛ր բաժանումով:

112  6=

		1	1	2					Ստուգում՝
x				6						—	6	7	2	6
											6			1	1	2
		6	7	2						—	0	7
												6
										—		1	2
												1	2
												0	0

4. Կատարի՛ր մնացորդով բաժանումը, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

69:7=

	—		6	9	7						Ստուգում՝	9.7+6=69
			6	3	9
				6

5․ Ի՞նչ թիվ պետք է գումարել 101-ին, որպեսզի արդյունքը հավասար լինի 258-ի և 49-ի գումարին։

258+49-112=206

Պատ․ 206

6․Երկու արտերից ցորեն հավաքեցին․ առաջին արտից՝ 3200կգ, երկրորդից՝ 8800կգ։ Ապա ամբողջ բերքը տարան սայլերով։ Քանի՞ սայլ պահանջվեց, եթե նրանցից յուրաքանչյուրում տեղավորվում էր 400կգ ցորեն։

1)8800+3200=5600
2)5600:400=14
Պատ՝. 14 սայլ

7․ Բազմահարկ շենքում կա 64 բնակարան, իսկ նրա հարևանությամբ գտնվող չորս միանման շենքերում՝ 144 բնակարան։ Բազմահարկ շենքում որքանո՞վ ավելի բնակարան կա, քան հարևան շենքերից յուրաքանչյուրում։

1)144:4=36
2)64-36=28
Պատ՝. 28

8․ Երկու ցանկապատ ներկելու համար անհրաժեշտ եղավ 25 աման ներկ՝ յուրաքանչյուրում 3կգ։ Առաջին ցանկապատը ներկելու համար օգտագործվեց 24կգ ներկ։ Քանի՞ կիլոգրամ ներկ օգտագործվեց երկրորդ ցանկապատը ներկելու համար։  24 կգ

VID_20201103_212055 

Jim: Katy, what do you want to be? I mean what profession?

Katy: I want to be a singer. What about you? What do you want to be?

Jim: I want to be a firefighter.

Katy: What does a firefighter do?

Jim: He stops fires and helps people.

Katy: Great idea! You should follow your dream and be what you want.

Jim: Thanks Katy!

Answer the questions!

1. What does Katy want to be? She wants to be singer.
2. What does Jim want to be! He wants to be firefighter.
3. What does a firefighter do? He stops a fire and helps people.
4. What do you want to be? Why? What does he(she) do?

I want to be a police man.

He stop a cars, arrest people and fine people.